II SA/Sz 745/18

WyrokWSA w Szczecinie2019-02-27

Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. prawidłowo utrzymało w mocy decyzję przyznającą dodatek mieszkaniowy, uwzględniając jedynie przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych i nie stosując rozporządzenia wykonawczego, a także czy sposób obliczenia dochodu (brutto) i ryczałtu za brak ciepłej wody jest zgodny z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego. Wskazał, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niekonstytucyjności delegacji ustawowej, należy stosować wyłącznie przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd uznał, że sposób obliczenia dochodu brutto jest zgodny z ustawą, a brak możliwości wyliczenia ryczałtu za brak ciepłej wody na podstawie przepisów ustawy, mimo że stanowił podstawę do uchylenia poprzednich decyzji, nie był wadą obecnego rozstrzygnięcia, gdyż przyznany dodatek uwzględniał te okoliczności.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Po wydaniu decyzji przyznającej dodatek i utrzymaniu jej w mocy przez SKO, Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego uznającym przepisy dotyczące dodatków mieszkaniowych za niezgodne z Konstytucją. Po wznowieniu postępowania, SKO uchyliło poprzednie decyzje i przyznało dodatek. Kolejne decyzje SKO utrzymywały w mocy poprzednie rozstrzygnięcia, co Skarżący zaskarżył, kwestionując sposób obliczenia dochodu (brutto) i ryczałtu za brak ciepłej wody, a także podnosząc kwestie konstytucyjne.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata U. K. kwotę [...]zł ([...]) zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu urzędu. R. S. (dalej określany jako "Skarżący") w dniu 14 października 2005 r. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. Nr [...]/0002078, na podstawie art. 7 ust. 1, 1a i 5, art. 6 ust. 1 i 10, art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm., dalej zwanej "u.d.m.") oraz § 2 ust. 1 pkt 1, § 2 ust. 2 i § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) przyznał Skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres od dnia 1 listopada 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, w tym [...] zł ryczałtu na zakup opału. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które decyzją z dnia [...] r., Nr SKO. [...], utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. W dniu 13 czerwca 2006 r. Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w powyższej sprawie z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt P 4/05, ogłoszony w Dz.U. Nr 84, poz. 587 w dniu 18 maja 2006 r., którym Trybunał uznał art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto Trybunał orzekł o niezgodności § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Po wznowieniu postępowania Kolegium decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło w całości własną decyzję z dnia [...] r., Nr SKO. [...] oraz decyzję Organu I instancji i przyznało Skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy od 1 listopada 2005 r. do 30 kwietnia 2006 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Organ ustalił, że wydatki na zajmowany lokal wyniosły [...] zł, natomiast wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo Skarżącego wyniosły [...] zł. Wobec okoliczności, iż lokal Skarżącego nie jest wyposażony w centralną ciepłą wodę, doliczono ryczałt w wysokości [...] zł. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej przywoływana jako: "K.p.a.") w związku z art. 2-6 u.d.m., po rozpoznaniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. Na powyższą decyzję Kolegium Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r. (sygn. II SA/Sz 501/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Od orzeczenia Skarżący złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. I OSK 1728/10, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uznanie za sprzeczny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zawierającego delegację do wydania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, powoduje, iż także wydany na jego podstawie akt wykonawczy dotknięty jest tą samą wadą i jego przepisy nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem wydanym w dniu 1 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Sz 250/11) uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] r., Nr [...] Sąd stwierdził w wyroku, że uznanie za sprzeczny z Konstytucją przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zawierającego delegację do wydania rozporządzenia powoduje, iż także wydany na jego podstawie akt wykonawczy dotknięty jest tą samą wadą i jego przepisy nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji. Tak więc, od dnia 18 maja 2006 r., w kwestii ustalania wysokości dodatków mieszkaniowych obowiązuje stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i tylko na podstawie przepisów ustawy mogą być rozstrzygane te sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy mieć na względzie, iż na skutek wspomnianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje wyłącznie stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i tylko w oparciu o określone tam kryteria wyliczyć należy kwoty wnioskowanego świadczenia z uwzględnieniem powyższych wskazań. Po wyroku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 151 § pkt 2 i art. 145a § 1 K.p.a. w związku z art. 2 - 6 u.d.m., po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania, w pkt 1 decyzji uchyliło w całości swoją decyzję Nr [...], w pkt 2 uchyliło w całości decyzję Organu I instancji i przyznało Skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy od 1 listopada 2005r. do 30 kwietnia 2006r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Kolegium wskazało w uzasadnieniu, że zasadnicze znaczenie ma w sprawie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt P 4/05. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji Organu I i II instancji przesądza o uznaniu, że decyzje administracyjne wydane zostały z naruszeniem prawa. Powołując się na art. 6 ust. 4 u.d.m. oraz ww. wyrok organ wskazał, że w przepisach ustawy brak jest sposobu wyliczenia ryczałtu (sposób wyliczenia wynika z rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych). Dlatego też nie mógł wyliczyć ryczałtu za brak ciepłej wody w zajmowanym przez Skarżącego lokalu mieszkalnym. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że Skarżący za zajmowany lokal położony w S. przy ul. [...] ponosił opłaty w wysokości [...] zł miesięcznie. Wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe (15% dochodu) wynosiły [...] zł. W tej sytuacji Skarżącemu w deklarowanym okresie przysługiwał dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. SKO w S. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145a § 1 K.p.a. w związku z art. 2 - 6 u.d.m., utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145 a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.m., dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175 % najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, przy czym jego wysokość łącznie z ryczałtem, nie może przekraczać 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (art. 6 ust. 10 ustawy). Wydatki na zajmowany lokal mieszkalny wyniosły [...] zł, zaś wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe Skarżącego wyniosły [...] zł (15% z kwoty [...]zł). Zatem w świetle ww. przepisów, słusznie przyznano Stronie dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Odpowiadając na zarzuty, organ odwoławczy wyjaśnił, iż definicja dochodu została uregulowana w art. 3 ust 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. To zaś oznacza, iż dochód gospodarstwa domowego Skarżącego został obliczony prawidłowo. Jak wynika bowiem z ww. przepisu prawa do wyliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się dochód brutto. W kwestii ryczałtu za brak ciepłej wody w zajmowanym lokalu, Kolegium uznało, iż skoro w ustawie brak jest przepisów określających sposób wyliczenia ryczałtu za brak ciepłej wody w lokalu mieszkalnym zajmowanym przez Skarżącego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zobowiązał aby należny dodatek mieszkaniowy wyliczyć tylko w oparciu o przepisy ustawy, nie wskazując w jaki sposób ten ryczałt wyliczyć, to należało orzec jak w rozstrzygnięciu. Powyższą decyzję Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o przyznanie dodatku mieszkaniowego w wyższej wysokości z uwzględnieniem 30 kWh energii elektrycznej za brak ciepłej wody w lokalu i przyjęcie do obliczeń dochodu netto. Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1096/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] r., Nr [...] Sąd wskazał, że orzeczenie wydane na skutek rozpoznania środka zaskarżenia nie może być dla strony skarżącej mniej korzystne, niż orzeczenie zaskarżone, z zastrzeżeniem stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności, jak również, iż niekorzyść determinująca zakaz reformationis in peius w postępowaniu sądowoadministracyjnym może wystąpić na skutek uchylenia aktu lub czynności w części niezaskarżonej, zastosowania środka ostrzejszego od tego, o który wnosił skarżący, lub takiego sformułowania oceny prawnej, która w ponownym postępowaniu przed organem administracji determinowałaby wydanie aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną skarżącego w porównaniu z sytuacją, która wynika z zaskarżonego aktu lub czynności (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 345/09). W świetle omówionego zakazu reformationis in peius obowiązującego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, konfrontując ze sobą okoliczności stanu prawnego i faktycznego tej sprawy - w szczególności treść decyzji Kolegium z dnia [...] r. z merytorycznym rozstrzygnięciem w decyzji Kolegium z dnia [...] r. oraz treść powoływanego wyroku, jak również uwzględniając fakt, że rozstrzygnięcie tej sprawy oceniać należy z perspektywy sytuacji w której na podstawie decyzji strona nabywa konkretne uprawnienie, w określonym wymiarze (tu kwota dodatku), należy przyjąć, że wskutek wydania zaskarżonej obecnie decyzji doszło do pogorszenia sytuacji Skarżącego w stosunku do tej, jaką miał na podstawie decyzji z dnia [...] r. i utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] r. Tym samym, w ocenie Sądu, naruszona została zasada reformationis in peius. Rozpatrując po raz kolejny sprawę, Kolegium decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło w całości własną decyzję Nr SKO. [...] oraz decyzję Organu I instancji i przyznało Skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy od 1 listopada 2005 r. do 30 kwietnia 2006 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) w związku z art. 2-6 u.d.m., po rozpoznaniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r. R. S. powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przyjęcie dochodów netto, a nie brutto przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, którego wysokość ma istotne znaczenie dochodowe dla jego podstawowej egzystencji oraz przywrócenie kwoty pieniężnej równoważącej opłatę za 30 kWh za brak centralnej ciepłej wody. Zdaniem skarżącego, w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych bezprawnie rażąco, z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji, zmniejszono równoważnik za brak ciepłej wody z 30 na 20 kWh. Ponadto, w skardze skarżący zawarł wnioski, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z następującymi pytaniami prawnymi: 1) czy liczenie dochodów brutto do udziału w kosztach utrzymania mieszkania przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego jest zgodne z Konstytucją; 2) czy art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2, a także art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych są zgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji; 3) czy przymus adwokacki, w sądowym postępowaniu odwoławczym od orzeczeń kończących postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jako sądem I instancji, jest zgodny z Konstytucją, tj. czy art. 175 i art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są zgodne z Konstytucją; 4) czy przepisy ustaw, rozporządzeń i inne, które umożliwiają adwokatom wydawanie opinii prawnych kończących postępowanie sądowe i zamykające stronie drogę do wniesienia środka odwoławczego od orzeczeń kończących postępowanie przed sądem I instancji - jakim jest Wojewódzki Sąd Administracyjny, są zgodne z Konstytucją, a przede wszystkim z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi trójpodziału władzy, brakiem przymusu adwokackiego do wniesienia środków odwoławczych od orzeczeń wydanych przez sądy I instancji, co najmniej dwuinstancyjności sądownictwa; 5) czy rozpatrywanie spraw przez sądy administracyjne tylko z uwzględnieniem kryterium zgodności z prawem jest zgodne z Konstytucją, a w szczególności z "zasadami i prawem Demokratycznego Państwa Prawa". Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 9 października 2018 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, po rozpatrzeniu wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy, ustanowił adwokata w sprawie. Pismem procesowym z dnia 28 grudnia 2018 r., pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zdaniem pełnomocnika decyzja jest krzywdząca dla Skarżącego, bowiem Kolegium wskazało, że z uwagi na brak w przepisach sposobu wyliczenia ryczałtu nie może wyliczyć ryczałtu za brak ciepłej wody w zajmowanym przez stronę lokalu mieszkalnym. Jednocześnie pełnomocnik Skarżącego wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że nie zostały one uiszczone, ani w części ani w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Analiza wznowionego postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania R. S. dodatku mieszkaniowego doprowadziła do stwierdzenia, że organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani prawa procesowego. Zarzuty skargi dotyczące kwestionowanego rozstrzygnięcia dotyczą nie tyle uchybień procesowych lub niewłaściwej wykładni i zastosowania przepisów regulujących zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych, ile wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzji na podstawie przepisów, które w ocenie Skarżącego są niezgodne z Konstytucją RP. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane po wznowieniu postępowania dotyczącego przyznania Skarżącemu dodatku mieszkaniowego na okres 6 miesięcy od 1 listopada 2005 r. do 30 kwietnia 2006 r. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. W razie weryfikacji decyzji w trybach nadzwyczajnych, a więc także w trybie wznowienia postępowania, gdy w wyniku ich zastosowania decyzja wyeliminowana została z obrotu prawnego, organ ponownie rozpoznający i rozstrzygający sprawę związany jest stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji. Dla oceny zaskarżonej decyzji zasadnicze znaczenie miał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt P 4/05 (Dz. U. Nr 84, poz. 587) orzekający o niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia RM z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817) z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z art. 145a § 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po wznowieniu postępowania administracyjnego, uchyliło w całości decyzję ostateczną oraz decyzję ją poprzedzającą i wydało nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Odnosząc się do kwestionowanego w skardze sposobu ustalenia ryczałtu na zakup opału, który stanowi wydatek będący podstawą obliczenia świadczenia należy wskazać, że wydane na podstawie art. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, w § 3 ust. 2, przewiduje, że jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa. Treść tego przepisu nie uległa zmianie, w szczególności nie została zmieniona wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. Przepis ten określa sposób ustalania ryczałtu na zakup opału w sposób jednoznaczny, nie pozwalający organom administracji publicznej na odmienne ustalenie wysokości tego wydatku. Podkreślenia przy tym wymaga, że przyznany Skarżącemu zaskarżoną decyzją dodatek mieszkaniowy ustalony został z uwzględnieniem ryczałtu na zakup opału z tytułu braku ciepłej wody w lokalu. Wprawdzie decyzja ta nie zawiera załącznika obrazującego przyjęte do wyliczenia wysokość poszczególnych parametrów warunkujących przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz sposób obliczenia dodatku. Sąd jednak wziął pod uwagę, że sprawa była już kilkakrotnie rozpatrywana przez organ i w aktach administracyjnych znajduje się decyzja z dnia [...] r., która taki załącznik zawiera. Nie ma wątpliwości, iż wyliczenie należnego Skarżącemu dodatku mieszkaniowego zawarte w załączniku do tej decyzji w kwocie [...]zł jest prawidłowe i uwzględnia zwiększenie wydatków na lokal nie posiadający centralnej ciepłej wody. Wskazano również wysokość ryczałtu z tego tytułu (3,44 zł). W takiej sytuacji Sąd uznał, że brak dołączenia do zaskrzonej decyzji ponownego obliczenia dodatku mieszkaniowego jest uchybieniem nie mającym wpływu na wynik sprawy skoro obecnie przyznany dodatek uwzględnia wszystkie paramenty i został prawidłowo obliczony. Skarżący podnosi, że zaliczanie przez organy do jego dochodów dochodu brutto jest nieprawidłowe i wymaga zbadania zgodności z Konstytucją. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba, że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. W opisanym przepisie nie przewidziano możliwości odliczenia od dochodu kwoty podatku dochodowego od osób fizycznych powiększającego dochód netto. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli średni miesięczny dochód wymieniony w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym. Opisany przepis w sposób jednoznaczny wskazuje sposób ustalenia wydatków ponoszonych przez osobę w gospodarstwie jednoosobowym. W zakresie dotyczącym wniosku skarżącego o zbadanie przez Trybunał Konstytucyjny zgodności art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, należy wyjaśnić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie sygn. akt II SA/Sz 345/07 wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zbadanie, czy art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w zakresie w jakim upoważnia Radę Ministrów do określenia sposobu ustalania wysokości ryczałtu na zakup opału i maksymalnej wysokości ryczałtu na zakup opału dla gospodarstw domowych, których lokale mieszkalne nie są wyposażone w instalacje doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody oraz gazu przewodowego, stanowiącego część dodatku mieszkaniowego, jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Rozpoznając ww. pytanie Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt P 81/08 umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zbadanie zgodności z Konstytucją RP ustanowionej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasady przymusu adwokackiego od orzeczeń kończących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym jako sądem I instancji oraz zgodności § 57 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu. Stosownie bowiem do treści art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W ocenie Sądu, podniesione przez skarżącego kwestie nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie prowadzonej sprawy i dlatego uznane zostały jako niezasadne. Sąd nie dostrzegł potrzeby wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, w szczególności § 3 ust. 2 jest zgodny z zasadami sprawiedliwości społecznej określonymi w art. 2 Konstytucji RP. Należy podkreślić, że podstawą do przedstawienia przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego muszą być uzasadnione wątpliwości sądu a nie skarżącego (wyrok NSA z dnia 21.12.2004 r., OSK 971/04, publ. LEX nr 236849). Z uwagi na powyższe ustalenia oraz mając na względzie, że wydana decyzja nie narusza prawa, skarga podlega oddaleniu o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 pkt 2, § 4 ust. 1 i 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło