II SA/Sz 746/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Szczecin - Niebuszewo na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję w części przyznającej świadczenie wychowawcze dla S. P. w okresie od [...] do [...] po [...] złotych miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 pkt 2, 4 i 14, art. 4 ust. 2 i 3, art. 5 ust. 3 i 4, art. 7 ust. 1 i 3, art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, po rozpatrzeniu odwołania H. S. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przyznało H. S. świadczenie wychowawcze dla S. P. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie i N. P. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. po [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2016 r. H. S. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci. Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił wnioskodawczyni prawa do tego świadczenia z uwagi na fakt, że strona jest cudzoziemcem i posiada kartę pobytu bez adnotacji "dostęp do rynku pracy", a zatem nie jest objęta pomocą finansową w formie świadczenia wychowawczego stosownie do art. 1 ust. 2 lit c i d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie decyzji Wojewody Z. z dnia [...]. stronie udzielono zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wydano kartę pobytu w której określono rodzaj pobytu: rezydent długoterminowy. Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że na etapie rozstrzygnięcia odwołania od decyzji organu I instancji, wnioskodawczyni posiada kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Organ wskazał, że H. S. jest obywatelką [...], a jej rodzina składa się z trzech osób, jej samej i dwóch synów. Kolegium, po przytoczeniu przepisów ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, określających warunki i zasady przyznawania świadczenia wychowawczego wskazało, że strona w 2014 r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł, a zatem kwotę [...]miesięcznie. Ponadto uzyskała dochód w 2015 r. w wysokości [...] zł, w związku z powyższym dochód strony przedstawia się następująco: [...] zł + [...] zł = [...] zł : 3 osoby = [...] zł i nie przekracza kryterium dochodowego określonego w ustawie. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Prokurator Rejonowy [...] w S., wnosząc o jej uchylenie w części przyznającej świadczenie wychowawcze dla S. P. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 2 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 2 ustawy w dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, polegające na nieuwzględnieniu przy wyliczaniu dochodu rodziny H. S. uzyskanego w 2014 r. dochodu z tytułu alimentów na dzieci w łącznej kwocie [...]zł oraz stypendium socjalnego w łącznej kwocie [...]zł, co w konsekwencji w sposób nieprawidłowy doprowadziło do przyznania H. S. świadczenia wychowawczego również na pierwsze dziecko. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U z 2016 r., poz. 195 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). W myśl art. 5 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy tj. matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, w wysokości [...] zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Przysługuje ono na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł (art. 5 ust. 3 ustawy), a gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł (art. 5 ust. 4 ustawy). Na drugie i każde kolejne dziecko świadczenie wychowawcze przysługuje niezależnie od dochodu rodziny, tj. niezależnie od spełnienia kryterium dochodowego (art. 5 ust. 1 ustawy). Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych; 2) dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 (art. 2 pkt 1-2). Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2016 r. poz. 1518) w art. 3 pkt 1 stanowi, że dochód stanowią, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych - w tym m.in.: - alimenty na rzecz dzieci, - stypendia doktoranckie i habilitacyjne przyznane na podstawie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r. poz. 882), stypendia doktoranckie określone w art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.), stypendia sportowe przyznane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2016 r. poz. 176) oraz inne stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom. Zgodnie z art. 48 ust.1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (ust. 2). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Kolegium wzięło pod uwagę dochód strony osiągnięty w roku 2014 r. w wysokości [...] zł oraz w roku 2015 r. dochód w wysokości [...] zł, następnie zsumowało powyższe kwoty, podzieliło przez 12 miesięcy na 3 osoby i ustaliło, że miesięczny dochód strony wynosi [...] zł i nie przekracza kryterium dochodowego określonego w ustawie. Tak dokonane obliczenie dochodu H. S. narusza nie tylko przepisy prawa procesowego, ale również materialnoprawne przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Jak stanowi przepis art. 48 ust. 2 ustawy, w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1 (od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.) rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Tymczasem Kolegium obliczając dochód strony w sposób nieuprawniony przyjęło do obliczeń dochodu strony dochód uzyskany w roku 2015 r. Ponadto zgodzić należy się z Prokuratorem, że dochód uzyskany przez wnioskodawczynię w roku 2014 Kolegium ustaliło w sposób niepełny. Organ przyjął bowiem, że kwota [...]zł stanowi dochód strony za 2014 r. Z akt sprawy wynika, że wskazana kwota znajduje potwierdzenie w dokumencie urzędowym- zaświadczeniu Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia 7 kwietnia 2016 r. Tymczasem oświadczenie H. S. o dochodach w roku kalendarzowym [...] złożone w organie w dnia 22 kwietnia 2016 r. wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia wychowawczego wskazuje, iż strona w 2014 r. osiągnęła dochód w kwocie [...]zł z tytułu alimentów na dzieci 12 x [...] zł, stypendium socjalnego z Akademii Morskiej w S. [...] x [...] zł + [...] x [...] zł. Stosownie do art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 2 pkt 1 ustawy, alimenty na rzecz dzieci oraz stypendia doktoranckie, habilitacyjne, sportowe inne stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom, stanowią dochód strony, ustalany na potrzeby sprawdzenia czy przekracza on kryterium dochodowe o którym mowa w art. 5 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że organ naruszając przepisy art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a., obligujące organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie dokonał prawidłowych ustaleń dochodu wnioskodawczyni za rok 2014 r. Nadmienić trzeba, że stosownie do art. 23 ust. 4 pkt 3 lit. f ustawy, do wniosku o ustalenie świadczenia wychowawczego należy dołączyć zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych w tym m.in. dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub ustalenia wysokości świadczenia rodzinnego będącego przedmiotem wniosku. Jeśli więc skarżąca w oświadczeniu wskazała, że otrzymała dochód z tytułu alimentów i stypendium zadaniem organu, w myśl powyższego przepisu winno być wezwanie strony do przedłożenia dokumentów potwierdzających przyznanie odpowiednio wskazanych alimentów i stypendium. Powyższe uchybienie w zakresie prawidłowego ustalenia dochodu wnioskodawczyni miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji w części przyznającej świadczenie wychowawcze dla S. P., albowiem przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko zależy od dochodu rodziny. Ponownie rozpoznając sprawę, Kolegium stosownie do art. 136 K.p.a. przeprowadzi z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów w sprawie lub zleci przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję w I instancji, a następnie dokona prawidłowego wyliczenia dochodu H. S.- P. za rok 2014 i wyda zgodne z prawem rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przyznanie stronie świadczenia wychowawczego dla S. P.. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję w części przyznającej świadczenie wychowawcze dla S. P. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. po [...] zł miesięcznie.