II SA/Sz 751/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-09-21

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, która wymagała wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie naprawcze w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 71 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy inwestor wykonuje roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 71 Prawa budowlanego. Niewłaściwe zastosowanie przepisów przez organy administracji stanowiło naruszenie prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania garażu na budynek gospodarczy. Skarżący zarzucił organom administracji niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, twierdząc, że w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu wymagającej robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę, powinno być prowadzone postępowanie naprawcze na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 71 Prawa budowlanego. Organy administracji uznały, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania i zastosowały procedurę z art. 71 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącego M. Z. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., nr [...], nakazującą P.W. właścicielowi obiektu zlokalizowanego przy ul. [...] w B., nr ewidencyjny gruntu [...] obręb [...], przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obecnego garażu na budynek gospodarczy w jego poprzednich granicach posadowienia, tzn. z dnia jego zakupu i na podstawie art. 51 ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) oraz art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888), nakazał P. W, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obecnego garażu na budynek gospodarczy. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., w toku postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej polegającej na zmianie sposobu użytkowania przez P. W. budynku gospodarczego na garaż w B. przy ul. [...], postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, postanowił wstrzymać roboty budowlane związane z ww. samowolną zmianą sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego na garaż, a następnie przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania tego postanowienia, wydał w dniu [...] r. decyzję, w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nakazując P. W. dostarczyć do organu nadzoru budowlanego następujące dokumenty: 1.1. Opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących. 1.2. Zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń. 1.3. Oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. 1.3.1.Zaświadczenie burmistrza o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. 1.4. Ekspertyzę techniczną pod kątem zgodności dokonanych zmian w budynku gospodarczym oraz aktualnego stanu technicznego budynku i urządzeń, z obecną funkcją obiektu, czyli z użytkowaniem budynku, jako garażu (zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnych i ochrony środowiska). 1.5. Inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Ponadto, organ wskazał, że koszt powyższego ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia, zaś obowiązek określony w pkt 1 należy wykonać do dnia 31 października 2016 r. Na skutek rozpatrzenia odwołania P. W., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S, decyzją z dnia [...] r. nr [...] ocenił przyjęty przez organ I instancji tryb postępowania za prawidłowy oraz nałożony tą decyzją obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów za zasadny, poza obowiązkiem przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z tego względu organ II instancji uchylił ww. decyzję w części nakładającej obowiązek przedłożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i umorzył postępowanie w tym zakresie, w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy. Organ powiatowy w B. kontynuując postępowanie administracyjne, po ustaleniu, że P. W. nie dostarczył dokumentów, o których mowa w decyzji PINB w B, z dnia [...] r. oraz nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wydał w dniu [...] r. decyzję nakazującą stronie przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obecnego garażu na budynek gospodarczy w jego poprzednich granicach posadowienia tzn. z dnia jego zakupu. P. W. wniósł odwołanie od tej decyzji, w którym podniósł, iż przedstawił już wcześniej wszystkie dokumenty i informował, iż roboty były wykonane legalnie, dlatego obecnie nie będzie odpowiadał za błędy byłego nieżyjącego dyrektora. Skarżący ponownie wyjaśnił, iż narożnik garażu został dobudowany przez pracowników byłego ADM-u, pod nadzorem dyrektora B. W związku z tym skarżący wniósł o odnalezienie w archiwach odpowiednich dokumentów "z tamtych lat," a w przypadku ich braku, skarżący zobowiązał się podać "wszystkich świadków" żyjących, którzy pamiętają zakres robót wykonanych "w naszej kamienicy". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S, po rozpatrzeniu odwołania, w ww. decyzji z dnia [...] r. wskazał, że w dniu [...] r. wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B, pismo B. B, z informacją o zmianie sposobu użytkowania pomieszczenia gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w ,B. na garaż, o piecu w nim zamontowanym oraz kominie, wykonanych przez P. W. bez stosownego pozwolenia. Organ powiatowy w B, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie samowoli budowlanej polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na garaż w B. przy ul. [...]. Organ powiatowy przeprowadził w dniu [...] r. oględziny ww. obiektu, przesłuchał w dniu [...]r. P.W. pod rygorem odpowiedzialności karnej, oraz uzyskał z Urzędu Miasta B,. kopię rzutu m.in. budynku gospodarczego zlokalizowanego na ww. nieruchomości, wykonanego na potrzeby operatu szacunkowego związanego z umową sprzedaży z dnia [...] r. P, W, lokalu mieszkalnego nr [...] oraz przynależnej części ww. budynku gospodarczego. Oględziny ww. nieruchomości wykazały, iż na działce [...] w B.- przy ul. [...][ posadowiony jest budynek murowany - garaż, o wymiarach 9,55 m x 3,89 m o wys. 3,02 m z dachem o konstrukcji drewnianej, jednospadowym, pokrytym papą z bramą dwuskrzydłową metalową. Obiekt ten posiada posadzkę betonową z kanałem rewizyjnym, podsufitkę z płyt gipsowo - kartonowych, strop ocieplony wełną mineralną grubości 12 cm, pięć sztuk okien. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną i wodociągową, posiada wentylację grawitacyjną nawiewno - wywiewną. Wewnątrz budynku zamontowany jest piec stalowy na paliwo stałe podłączony do stalowego przewodu kominowego dwupłaszczowego, wyprowadzonego ponad dach. Dokonane ustalenia podczas oględzin zaprotokołowano oraz udokumentowano na fotografiach. P. W. zeznał, pod rygorem odpowiedzialności karnej, że wykonał remont obiektu (dach, tynki, posadzki) i wymienił wrota na nowe w istniejącym otworze. W budynku był zamontowany piec i wymurowany komin. Obiekt wykorzystany jest do celów gospodarczych na drewno na opał, rowery itp. Poprzedni najemca użytkował ten obiekt gospodarczy m.in. w celach garażowych. Z załączonego przez P. W, do akt sprawy aktu notarialnego z dnia [...] r. nr [...] wynika, że P. W. kupił od Zarządu Miasta [...] lokal mieszkalny nr [...] o powierzchni użytkowej [...] m² zlokalizowany w budynku przy ul. [...] w B. wraz z przynależnym obiektem gospodarczym o powierzchni [...] m². Integralną częścią ww. umowy sprzedaży jest opracowany przez rzeczoznawcę majątkowego rzut lokalu wraz z pomieszczeniem przynależnym, załączony do akt sprawy w dniu [...]r., z którego wynika, że obiekt posiada bramę dwuskrzydłową usytuowaną na ścianie skośnej i jedno okno usytuowane od strony szczytowej. W oparciu o powyższe ustalenia stanu faktycznego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B,, w toku postępowania postanowieniem z dnia [...] r., nałożył na właściciela budynku - sprawcę samowoli budowlanej obowiązek dostarczenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w zakresie: wykonania otworów okiennych i zamontowaniu w nich okien, wykonania otworu drzwiowego w szczytowej ścianie budynku i zamontowania w nim dwuskrzydłowej bramy stalowej (likwidacja bramy dwuskrzydłowej usytuowanej na bocznej ścianie budynku z zamurowaniem otworu), montażu pieca stalowego na opał stały, montażu komina dwupłaszczowego wyprowadzonego ponad dach, wykonania instalacji wentylacyjnej nawiewno-wywiewnej, wykonania instalacji elektrycznej, wykonania instalacji wodociągowej w budynku gospodarczym przy ul. [...] w B, na działce wg ewidencji gruntów nr [....], ze wskazaniem robót, które należy wykonać, by doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Organ wskazał, że ocena techniczna sporządzona musi być przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, należy ją dostarczyć w terminie do dnia 31 stycznia 2016 r., zaś koszt wykonania oceny technicznej ponosi właściciel budynku zobowiązany do jej dostarczenia. Zobowiązany przedłożył w dniu 3 lutego 2016 r. wymaganą ww. postanowieniem ocenę techniczną, uzupełnioną 14 czerwca 2016 r. o część rysunkową, dotyczącą wykonanych robót przy przebudowie budynku gospodarczo - garażowego, sporządzoną przez inż. A. R. legitymującego się uprawnieniami budowlanymi nr [...], w specjalności konstrukcyjno - budowlanej do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń, przynależnego do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, oraz tech. T. S. w specjalności instalacyjno - inżynieryjnej w zakresie sieci wod.-kan., co. oraz instalacji sanitarnych, protokoły z wykonania próby szczelności instalacji wodociągowej, opinię nr [...] z dnia [...] r. mistrza kominiarskiego W. K. nr upr. [...], protokół nr [...] pomiarów skuteczności samoczynnego wyłączenia i z pomiarów rezystacji izolacji instalacji TNS sporządzony przez M. D. (legitymującego się świadectwem kwalifikacyjnym [....] uprawniającym do zajmowania się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci na stanowisku eksploatacji, oraz [....] uprawniające do zajmowania się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci na stanowisku dozoru) oraz D. K; (świadectwo Kwalifikacyjne Eksploatacji nr [...], świadectwo Kwalifikacyjne Dozoru nr [...]). Według autorów oceny technicznej w ww. budynku wykonano: a) roboty rozbiórkowe: demontaż bramy dwuskrzydłowej ze ściany podłużnej budynku gospodarczego, zamurowanie otworu cegłą pełną gr. 24 cm na zaprawie cementowo-wapiennej po bramie dwuskrzydłowej, wykucie otworu w ścianie szczytowej gr. 24 cm z cegły pełnej o wymiarze 2,5 x 2,5 m. Jako sklepienie zastosowano nadproże z dwóch dwuteowników 220. Nadproża zostały skręcone trzema śrubami M12. b) roboty instalacyjne - instalacja elektryczna. Załącznik 1 - Protokół z badań skuteczność ochrony przeciwporażeniowej c) roboty instalacyjne - wykonanie instalacji wody. Instalację wody wykonano z rur alupleks 16mm. Instalację wody poprowadzono w posadzce. Instalacje zabezpieczono izolacją oraz wykonano próbę ciśnieniową. Załącznik 2 - próba ciśnieniowa wody 1,0 MPa d) montaż piecyka (kocioł) stalowego na paliwo stałe. W budynku gospodarczym zamontowano piecyk (kocioł) na paliwo stałe. Wyprowadzono komin stalowy wielowarstwowy ponad dach budynku gospodarczo-garażowego (opinia nr [...] r.). We wnioskach stwierdzono, że: 1. wykucie otworu w ścianie szczytowej jak i otworów na okna w ścianie podłużnej nie stwarza zagrożenia dla osób w nim przebywających. Brak jest spękań i zarysowań. Stateczność obiektu nie zmieniła się. Budynek gospodarczo-garażowy nadaje się do użytkowania. 2. instalacja elektryczna - sprawna, wykonana prawidłowo (protokół z badań skuteczności ochrony przeciwporażeniowej 3. instalacja wody - sprawna, wykonana prawidłowo (wykonana próba ciśnieniowa wody 1,0 MPa 4. montaż piecyka (kocioł) na paliwo stałe wraz z kominem stalowym wielowarstwowym. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. instalowanie w garażu studzienek rewizyjnych, urządzeń i przewodów gazowych, z zastrzeżeniem §164 ust. 6, oraz umieszczanie otworów od palenisk lub otworów rewizyjnych przeznaczonych do czyszczenia kanałów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych, jest zabronione. Istniejący piecyk (kocioł) na paliwo stałe wraz z kominem stalowym wielowarstwowym należy zdemontować. Mistrz kominiarski w swojej opinii stwierdził, że w budynku garażu zainstalowany jest stalowy komin wielowarstwowy, do którego podłączono stalowy piecyk przenośny. Przewód kominowy jest drożny, na istniejącym wlocie do komina ciąg dobry. Budynek posiada wentylację nawiewno - wywiewną. W toku postępowania administracyjnego organ I instancji przesłuchał pod rygorem odpowiedzialności karnej świadków: Z, W,, W, S. i T.G. wskazanych przez stronę postępowania, M. Z. który w piśmie z dnia [...] r. poinformował organ powiatowy, iż pierwotnie w miejscu samowoli budowlanej - garażu, istniał śmietnik a nie budynek gospodarczy, oraz załączył mapę geodezyjną działki nr [...] z dnia 2 marca 2000 r. Z zeznania Z, W. zam. przy ul. [...] w B. od [...] r., wynika, że P.W. wykonywał roboty remontowe na dachu (daty nie podano), oraz w [...] r. zamontował w budynku gospodarczym komin dwupłaszczowy i komin wentylacyjny. W budynku tym P.W. wykonuje roboty remontowe pojazdów samochodowych. P. G. zam. przy ul. [...] w B. od [...] r. zeznał, iż na działce nr ][...] istniał śmietnik i budynek gospodarczy. Świadek wraz z innymi pracownikami, pracując na rzecz P. W. , po uprzedniej rozbiórce śmietnika i części budynku gospodarczego, wykonali w latach osiemdziesiątych roboty budowlane polegające na przebudowie ww. budynku gospodarczego na garaż "poszerzając i wydłużając jego ściany" oraz wykonali kanał rewizyjny. T. G. zeznał, iż na temat prowadzonych robót remontowo-budowlanych w budynku gospodarczym przy ul. [...] w B. nie może nic powiedzieć, gdyż tam nie mieszkał. Następnie P. G. oraz T. G. w odrębnych pismach z dnia [...] r. o jednolitej treści oświadczyli, iż na przełomie lat [...] budowali "garaż wraz z fundamentem, dachem, który został przerobiony ze śmietnika P. W. zamieszkałemu przy ul [...] Wybudowany garaż znajduje się na ww. ulicy". Nadto organ powiatowy w B,. uzyskał z Wydziału Geodezji i Kartografii w B, projekt podziału działki nr [...][, położonej w obrębie nr [...] miasta B, w wyniku którego powstała działka nr [...], sporządzony na aktualnej na dzień [...]r., kopii mapy zasadniczej. Organ I instancji uzyskał także informację, że Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w B. nie dysponuje żadnymi dokumentami dotyczącymi działki nr [...], w sprawie przedmiotowej samowoli budowlanej. Podsumowując, z akt sprawy wynika, że od dnia 8 listopada 2000 r. tj. od dnia zakupu przez P. W. lokalu mieszkalnego i przynależnego budynku gospodarczego o powierzchni [...] m², posiadającego jedno okno w ścianie szczytowej oraz bramę garażową w ścianie podłużnej, wykonano roboty budowlane, których nie można sklasyfikować jako roboty remontowe, jak wnosi P. W. Zgodnie bowiem z przedłożoną oceną techniczną, sporządzoną w marcu 2016 r., budynek gospodarczo - garażowy posiada obecnie powierzchnię [...] m², pięć okien zamontowanych w wykutych w ścianie podłużnej otworach okiennych, bramę garażową zamontowaną w nowym otworze wykonanym w ścianie szczytowej (wbrew zeznaniom P.W, iż dokonano wymiany wrót na nowe w istniejącym otworze). Obiekt został przebudowany w wyniku czego jedna ze ścian podłużnych posiada jedną płaszczyznę, (wg załączonego operatu szacunkowego załączonego do aktu notarialnego z [...] r. obie ściany podłużne posiadały trzy płaszczyzny). Wewnątrz obiektu istnieje kanał rewizyjny, oraz zamontowany jest piec na paliwo stałe z kominem stalowym wielowarstwowym. Ww. roboty budowlane wykonano w celu zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek garażowy. Jak wynika z akt sprawy, zeznań świadków, ich oświadczeń z dnia [...]r. oraz odwołania z dnia [...] r., ww. zmiany dokonano ok. [...] r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zatem konieczne jest doprowadzenie ww. samowoli budowlanej dokonanej przed [...] r. do stanu zgodnego z prawem. W takim przypadku, zdaniem organu II instancji, zastosowanie mają przepisy art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie w dniu 31 maja 2004 r., zgodnie z którymi "przepisu art. 71a ustawy, o której mowa w art. 1, nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe." Z uwagi na zaistnienie w przedmiotowej sprawie okoliczności, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ww. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., tj. z dnia 30 maja 2004 r. (zmiana warunków higieniczno-sanitarnych, warunków pożarowych) zgodnie z przepisem art. 71 ust. 3 tej ustawy, zastosowanie mają odpowiednio przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7. "W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. " Natomiast przepisy art. 51 ust. 1 ww. ustawy stanowią, iż przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 właściwy organ wydaje decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Natomiast, w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, zgodnie z art. 51 ust. 4 ww. ustawy. Organ I instancji decyzją z dnia [...] r. nałożył na P. W. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w wyznaczonym terminie, związanych z samowolną zmianą sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego na garaż. P. W. załączył do akt sprawy w toku ww. postępowania administracyjnego, ocenę techniczną robót budowlanych wykonanych w budynku gospodarczym, której autorzy legitymujący się stosownymi uprawnieniami budowlanymi, stwierdzili, iż są wykonane prawidłowo, nie stwarzają zagrożenia dla osób w nim przebywających, stateczność budynku się nie zmieniła oraz, że budynek nadaje się do użytkowania. Natomiast montaż piecyka (kotła) na paliwo stałe wraz z kominem stalowym wielowarstwowym w ww. budynku gospodarczym pełniącym funkcję garażu, wskazano jako niedopuszczalny w budynkach garażowych z uwagi na naruszenie przepisów § 281 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co wiąże się z koniecznością ich demontażu. Ponadto inwestor przedłożył opinię nr [...] sporządzoną przez mistrza kominiarskiego W. K. w dniu [...] r., protokół z dnia [...] r. ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych Komendy Powiatowej Straży Pożarnej w B. oraz umowę kupna sprzedaży z dnia [...]r. Inwestor nie przedłożył natomiast kompletu dokumentów wymaganych decyzją z dnia [...] r. W ocenie organu II instancji, w świetle powyższego należy uznać, że inwestor nie przedłożył dokumentów koniecznych do zalegalizowania dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na garaż, dlatego z uwagi na naruszenie obowiązujących przepisów i niewykonanie obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] r. należało nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, jako budynku gospodarczego. Ustosunkowując się do argumentów skarżącego podniesionych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, iż Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w B. nie dysponuje żadnymi dokumentami dotyczącymi działki nr [...], w sprawie przedmiotowej samowoli budowlanej, zgodnie z pismem z dnia [...] r. nr [....]. Pismem z dnia [....] M;Z; złożył skargę na ww. decyzję [...] w S. do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie: - art. 8 i art. 107 § 3 kpa poprzez dowolność w wydaniu decyzji oraz nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych i wewnętrznie sprzecznych stwierdzeń co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez jednoznaczne stwierdzenie, iż w okolicznościach sprawy doszło do samowoli budowlanej za sprawą działań podejmowanych przez P. W., a następnie bez uzasadnienia odnoszenie się do samowoli użytkowej, przy czym decyzja odnosi się jedynie do samowoli użytkowej, zamiast do samowoli budowlanej jako procesu dalej idącego z uwagi na konsekwencje faktyczne i prawne; - art. 71 ust. 3 oraz art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne uznanie, że w sprawie powinna być przeprowadzona procedura właściwa dla legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - według art. 71 ust. 3 zamiast legalizacji podjętej przez organy nadzoru w trybie art. 51 Prawa budowlanego; - art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w sytuacji stwierdzenia, iż P. W. nie wykonał obowiązków określonych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]r. w sprawie [...], - art. 199 kc w zw. z art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnienie okoliczności braku prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane przez P. W. co obligowało organ administracji do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W odpowiedzi na skargę WINB w S. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest decyzja [...] w S. z dnia [...] r., która uchyliła wydaną na podstawie art. 51 ust. 2 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane decyzję PINB w B. z dnia [...]r. i nakazała P. W, właścicielowi obiektu zlokalizowanego przy ul. [...] w B;, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obecnego garażu na budynek gospodarczy. W rozpatrywanej sprawie bezsporna pozostaje okoliczność dokonania przez uczestnika postępowania P. W. samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego zlokalizowanego przy ul. P. w B. na garaż. Z przedłożonej do akt sprawy oceny technicznej wynika, że w ww. budynku wykonano roboty rozbiórkowe polegające na demontażu bramy dwuskrzydłowej, zamurowaniu otworu po bramie dwuskrzydłowej, wykuciu otworu w ścianie szczytowej, wykonaniu instalacji elektrycznej i instalacji wody, montażu piecyka wraz z kominem stalowym. Zwiększono powierzchnię budynku z [...] m² do [...] m². Z zebranych w sprawie dowodów, w tym zeznań świadków, ich oświadczeń z dnia 6 czerwca 2016 r. oraz z odwołania z dnia 2 sierpnia 2016 r., wynika, że ww. roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Uznać tym samym należy, że w niniejszej sprawie inwestor dokonał samowolnie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, o której mowa w art. 71 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), tj. wykonał samowolnie roboty budowlane objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę i przystąpił do użytkowania ww. budynku w zmienionej funkcji. Z treści art. 71 Prawa budowlanego należy wyprowadzić wniosek, że przepis ten kompleksowo reguluje postępowanie w razie zgłoszenia przez uprawniony podmiot zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z wyjątkiem takiej sytuacji, gdy zamierzona zmiana sposobu użytkowania określonego obiekt wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (art. 71 ust. 6 pkt 1). Zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wykonania jakichkolwiek robót budowlanych lub zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania wymagającej wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia (art. 71 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego) uruchamia postępowanie administracyjne, które zasadniczo kończy się w dwojaki sposób, tj. organ milcząco przyzwala właścicielowi na wnioskowaną zmianę lub wydaje decyzję zawierającą sprzeciw. Natomiast, gdy zmiana sposobu użytkowania wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, wówczas rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 71 ust. 6 pkt 1). Jednocześnie podkreślić należy, że gdyby inwestor dokonał w takiej sytuacji zgłoszenia w trybie art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, to właściwy organ w myśl ust. 5 pkt 1 cyt. przepisu obligatoryjnie wniósłby sprzeciw. Z powyższych uregulowań wynika, że ustawodawca wiąże dalej idące konsekwencje prawne z planowanymi przez inwestora robotami budowlanymi niż z wynikającą z nich zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Inwestor w takiej sytuacji zobowiązany jest do złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, w którym to wniosku powinien zarazem wskazać na okoliczność zamierzonej zmiany sposobu użytkowania obiektu, zaś organ architektoniczno-budowlany, po przeprowadzeniu właściwego postępowania, orzeka w przedmiocie całego wniosku, udzielając bądź odmawiając udzielenia pozwolenia na budowę. W konsekwencji uznać należy, że w sytuacji gdy inwestor wykonuje roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51, nie zaś art. 71 Prawa budowlanego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Trzeba bowiem przyjąć, jak słusznie podniósł skarżący w uzasadnieniu skargi, że taka legalizacja robót budowlanych, ze względu na ich wyższy stopień skomplikowania w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, wyprzedza legalizację samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu w zakresie uregulowanym przepisem art. 71 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA w Rzeszowie z dnia 19 listopada 2003 r. sygn. akt SA/Rz 1111/01, wyrok WSA w Warszawie z 15 października 2004 r. IV SA 1233/03, wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 119/07). Zdaniem Sądu, odmienne stanowisko zaprezentowane przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji co do prawnej klasyfikacji stanu faktycznego niniejszej sprawy i wyboru procedury naprawczej stanowiło takie naruszenie prawa materialnego, które warunkowało uwzględnienie skargi M. Z. Ponownie rozpoznając sprawę organy winny zastosować przedstawioną powyżej wykładnię przepisów ustawy Prawo budowlane i ponownie dokonać oceny stanu faktycznego według wskazań zawartych w niniejszym wyroku, w tym okoliczności podniesionej przez skarżącego dotyczącej prawa do dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło