II SA/Sz 752/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 627) - orzekł o cofnięciu Z. B. uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii [...] wydanego w dniu [...] r. przez Starostę C. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że cofnięcie opisanych wyżej uprawnień stało się konieczne z uwagi na stwierdzenie u wymienionego przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami – na podstawie orzeczenia psychologicznego z dnia [...] r., nr [...] W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, domagając się jednocześnie przeprowadzenia ponownych badań lekarskich przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy na okoliczność nowych dowodów wskazanych w odwołaniu. Zaskarżonej decyzji Z. B. zarzucił: - naruszenie przepisów art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez wydanie decyzji bez usprawiedliwionych podstaw wynikających z naruszenia art. 79 ust. 1 cytowanej ustawy "wynikających z zaniechania lekarza do skierowania badanego na pomocnicze badania diagnostyczne", - naruszenie przepisów art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez wydanie decyzji bez usprawiedliwionych podstaw wynikających z naruszenia art. 84 ust. 2 ww. ustawy poprzez uznanie, że wydano orzeczenie psychologiczne kiedy z akt sprawy wynika, że było to orzeczenie lekarskie, a jego wydanie nie nastąpiło po powtórnie przeprowadzonym badaniu psychologicznym, - naruszenie przepisów art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez wydanie decyzji bez usprawiedliwionych podstaw wynikających z naruszenia art. 84 ust. 4 tej ustawy poprzez uznanie, że wydanie orzeczenia psychologicznego jest ostateczne. Skarżący podniósł, że skorzystał z trybu odwoławczego i uprawnienia do ponownego badania, które zostało przeprowadzone przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. jednak powtórne postępowanie zostało przeprowadzone w sposób wadliwy. Strona została pozbawiona możliwości skorzystania z dwukrotnej oceny stanu zdrowia wynikającej z przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Skarżący wnosił o przeprowadzenie ponownego badania "z ogólnego orzeczenia lekarskiego (nie orzeczenia psychologicznego) o istnieniu przeciwskazań do kierowania pojazdami z dnia [...] r.". Jako powód przeciwskazania podano wówczas podwyższone ciśnienie i objawy cukrzycy. Skarżący złożył wniosek o ponowne przeprowadzenie badań, dostarczając aktualne wyniki badań, z których wynikało, że wskazane choroby nie występują. Strona dodała, że w dniu 27 lutego 2017 r. wydano kolejne orzeczenie lekarskie (nie orzeczenie psychologiczne), z którego wynika, że istnieją przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Z uzasadnienia orzeczenia lekarskiego nr [...] wynika, że przyczyną wydania orzeczenia lekarskiego był "wynik konsultacji psychologicznej przeprowadzonej w trakcie pobytu strony w placówce, na podstawie której stwierdzono cechy otępienne, na co wskazują znaczne deficyty w sprawności funkcji analizy i syntezy wzrokowej, koncentracji uwagi, zdolności grafomotoryczne i pamięci wzrokowej, sprawności funkcji pamięci operacyjnej i sprawności tempa pracy i orientacji na płaszczyźnie". Odwołującego pozbawiono możliwości wynikających z art. 79 i 84 ustawy o kierujących pojazdami gdyż za każdym razem podawano mu inną podstawę "do istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami". Skarżący podkreślił, że w przypadku istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdem po przeprowadzonym badaniu psychologicznym powinno zostać wydane "orzeczenie psychologiczne" a nie orzeczenie lekarskie. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wyłącznym kryterium realizacji dyspozycji przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami jest stwierdzenie istnienia przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, dla których to podstawą jest orzeczenie psychologiczne. Organy administracji nie mają uprawnienia do badania legalności i merytorycznej zasadności wydanego orzeczenia, a konsekwentnie przyjmują wskazany w nim wynik badania jako wiążący. Kolegium podkreśliło, że zakwestionowanie orzeczenia psychologicznego wymaga inicjatywy jego adresata i może nastąpić wyłącznie w trybie art. 84 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Orzeczeniem psychologicznym nr [...] z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, uprawniony psycholog Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. stwierdził istnienie u Z. B. przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii [...] Orzeczenie to zawierało pouczenie o sposobie i terminie złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego. Jak wynika z przesłanej Staroście C. informacji Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r., do dnia [...] r. do Zespołu Psychologów nie wpłynęło pismo o wykonanie ponownego badania psychologicznego. Zgodnie zatem z treścią art. 84 ust. 5 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, orzeczenie psychologiczne podlegało przekazaniu staroście, jako organowi właściwemu do cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kierowcy, względem którego orzeczono o istnieniu przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. To właśnie orzeczenie stanowiło podstawę zaskarżonej decyzji, a nie jak podnosi odwołujący orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr med. J. N. w Ł. z dnia [...] r. Rzeczą organów administracji publicznej orzekających w sprawie, jak poddana rozwadze Kolegium, jest wyłącznie kontrola takiego dowodu pod względem jego zupełności i przydatności w ocenie istotnych dla sprawy okoliczności. Biorąc pod uwagę, że przedłożony do akt dowód w postaci orzeczenia psychologicznego wprost wypowiada się o istnieniu przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi, nadto został sporządzony przez uprawniony podmiot i w przepisanej formie zatem stanowi wiarygodną podstawę zaskarżonej decyzji, wypełniając ustawową przesłankę cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Z powyższą decyzją nie zgodził się Z. B., zaskarżając ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Oprócz zarzutów podnoszonych już w odwołaniu z dnia 30 marca 2017 r., skarżący dodatkowo podniósł także zarzut naruszenia art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej na podstawie orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] r. kiedy takie orzeczenie nie zostało wydane a także zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy wynikających z akt sprawy. Skarżący podkreślił, że wydane w wyniku odwołania orzeczenie nr [...] z dnia [...] r. uzupełnione o uzasadnienie z dnia [...] r. dotyczy badania lekarskiego a nie badania psychologicznego. Stronie nie wydano orzeczenia o istnieniu przeciwskazań do kierowania pojazdami z powodów psychologicznych ani w grudniu 2016 r. ani w lutym 2017 r., a z uzasadnienia orzeczenia nr [...] wynika, że przeciwskazaniem do kierowania pojazdami jest stwierdzenie cech otępiennych u badanego i w decyzji o cofnięciu uprawnień również wskazano, że przyczyną wydania orzeczenia lekarskiego był wynik konsultacji psychologicznej przeprowadzonej w trakcie pobytu odwołującego się w placówce, na podstawie której stwierdzono cechy otępienne. Skarżący raz jeszcze podniósł, że został pozbawiony możliwości skorzystania z dwukrotnej oceny stanu zdrowia wynikającej z przepisów ustawy o kierujących pojazdami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja Starosty C. nie naruszają przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność ich wyeliminowania z porządku prawnego. Kontroli Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję Starosty C. z [...]., o cofnięciu Z. B. uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii [...] z uwagi na stwierdzenie u wymienionego orzeczeniem psychologicznym z dnia [...] r. przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r., poz. 978), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Kto podlega badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem określa art. 82 ustawy o kierujących pojazdami. Z kolei w myśl art. 84 ust. 1 tej ustawy, uprawniony psycholog, po przeprowadzeniu badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu, wydaje osobie badanej orzeczenie psychologiczne o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem lub wykonywania odpowiednich czynności, o których mowa w art. 82 ust. 2. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, którzy nie zgadzają się z treścią orzeczenia psychologicznego, mogą wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Ponowne badanie przeprowadza się na koszt osoby badanej, z wyjątkiem badań, o których mowa w art. 229 Kodeksu pracy (ust. 2). Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia psychologicznego, za pośrednictwem uprawnionego psychologa, który je wydał (ust. 3). Orzeczenie psychologiczne wydane po przeprowadzeniu ponownego badania psychologicznego jest ostateczne (ust. 4). Jak wynika z powyższego, ustawa o kierujących pojazdami przewiduje tryb odwoławczy od orzeczeń psychologicznych. Strona może zatem kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, psychologiczne i inne, mające znaczenie w sprawie. Orzeczenie niezakwestionowane, jak też wydane po przeprowadzeniu ponownego badania psychologicznego, jest ostateczne. Oznacza to, że stronie nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Podkreślić należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, nie ma charakteru uznaniowego, co powoduje, że w sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją. Organy prowadzące postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami są związane orzeczeniami psychologicznymi wydanymi w wyżej przytoczonym trybie. Nie podlegają zatem weryfikacji (tak pod względem ich treści, jak i procedowania) w postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami (wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r., sygn. I OSK 2709/16). Mając powyższe na uwadze, skoro w sprawie zostało wydane ostateczne orzeczenie stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, zatem Starosta zobligowany był cofnąć skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, nawet jeśli skarżący twierdzi, że w jego przypadku żadne tego typu przeciwskazania nie występują. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ani też art. 103 ust. 1 pkt 1, art. 84 czy art. 79 ustawy o kierujących pojazdami, ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Wbrew stanowisku skarżącego podstawą cofnięcia mu uprawnień decyzją z dnia [...] r. nr [...] nie było orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr med. J. N. w Ł. lecz orzeczenie psychologiczne z dnia [...] r. nr [...] Nie sposób przy tym stwierdzić, z jakich względów skarżący uważa orzeczenie to za nieistniejące. Analiza dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że orzeczenie to zostało wydane po przeprowadzeniu badania psychologicznego przez psychologa uprawnionego do badań psychologicznych z zakresu psychologii transportu wpisanego pod nr [...] w ewidencji psychologów prowadzonej przez Marszałka Województwa Z.. Nie ulega też wątpliwości, że pod orzeczeniem zawarto prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy. Jak wynika z treści przesłanej Staroście C. informacji Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z [...] r. "do dnia [...] r. do [...] ul. [...] nie wpłynęło pismo o wykonanie ponownego badania psychologicznego". Jednocześnie z informacji z dnia [...] r. nadesłanej do tutejszego Sądu przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. wynika, że Z. B. uczestniczył w badaniu psychologicznym w dniu [...] r., w wyniku którego otrzymał orzeczenie psychologiczne nr [...] Odbiór tego orzeczenia potwierdził podpisem na karcie badania psychologicznego. Do pisma dołączono odpis karty badania psychologicznego, na której znajduje się potwierdzenie odbioru orzeczenia psychologicznego - w dniu [...] r., zawierające podpis Z. B.. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że skarżący brał udział w badaniu psychologicznym w dniu [...] r., jak również, że odpis tego orzeczenia wraz z pouczeniem został mu w tym właśnie dniu doręczony. Skoro strona nie skorzystała z możliwości wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego o jakim mowa w art. 84 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, zatem jak słusznie zauważyło Kolegium – orzeczenie to stało się wiążące w swej treści, wobec czego kontroli organu podlegała jedynie jego zupełność i przydatność w ocenie istotnych dla sprawy okoliczności. Kolegium takiej kontroli dokonało, stwierdzając, że sporządzone przez uprawniony podmiot i w przepisanej formie orzeczenie stanowi wiarygodną podstawę zaskarżonej decyzji. Należy przy tym zaznaczyć, że wbrew oczekiwaniom skarżącego, powyższego nie zmienia okoliczność ewentualnego wydania w dniu [...] r. (na co wskazuje strona) orzeczenia lekarskiego nr [...]. Raz jeszcze bowiem należy podkreślić, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji nie było orzeczenie lekarskie lecz orzeczenie psychologiczne z dnia [...] r. Z tego względu za nietrafne należy też uznać argumenty skarżącego dotyczące wadliwego jego zdaniem przeprowadzenia powtórnego postępowania w związku z przeciwskazaniami do kierowania pojazdami z ogólnego stanu zdrowia. Z przyczyn, o których była mowa powyżej kwestie te nie są przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.