II SA/Sz 756/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę 1. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta C., działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 541, dalej przywoływana jako: "u.z.Kk"), w związku z otrzymaniem wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia 27 lutego 2016 r. o skierowanie M. T. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień, jak też na badania psychologiczne, orzekł o zatrzymaniu M. T. prawa jazdy kategorii [...] (dokument nr [...], druk nr: [...] wydany przez Starostę C. w dniu 14 maja 2010 r.), do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy, w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. 2. Kwestionując wskazaną decyzję M. T. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), złożył od niej odwołanie, zarzucając naruszenie art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami i art. 7 ust. 1 pkt 5 u.z.Kk, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły okoliczności skutkujące nałożeniem obowiązku sprawdzenia kwalifikacji, gdy tymczasem w ocenie odwołującego przesłanka z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami nie wystąpiła, ponieważ wykroczenie objęte wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 9 września 2016 r. nie skutkowało przekroczeniem 24 punktów karnych w przyjętym okresie rozliczeniowym. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1-4 u.z.Kk., ponieważ dnia 20 września 2015 r. nie kierował pojazdem z prędkością przekraczającą 50 km/h w obszarze zabudowanym, co w jego ocenie stanowi warunek konieczny wydania zaskarżonej decyzji. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 u.z.Kk, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Organ odwoławczy, po przytoczeniu treści przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy wskazał, że wynikająca zeń norma kompetencyjna dla starosty jest oczywista, a jej zastosowanie wymaga wyłącznie ustalenia, że osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ przyjął, że wskazana na wstępie materialnoprawna podstawa zaskarżonej decyzji zakreśla ramy koniecznych ustaleń w postępowaniu zmierzającym do wydania rozstrzygnięcia, którymi są fakt posiadania uprawnień do kierowania pojazdami oraz liczba otrzymanych punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Poza powyższymi ustaleniami pozostaje badanie legalności i zasadności dokonania wpisu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w ewidencji kierowców. W dalszej części podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 27 lutego 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w S. wniósł o skierowanie Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz badania psychologiczne. W uzasadnieniu wniosku Komendant wskazał na wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego przez Skarżącego w okresie od dnia 8 kwietnia 2015 r. do dnia 4 listopada 2015 r., skutkujące uzyskaniem łącznie liczby 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wśród tych naruszeń jako pierwsze wskazane zostało kierowanie w dniu 8 kwietnia 2015 r. na drodze publicznej pojazdem nie mając przy sobie wymaganych dokumentów oraz przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h (10 punktów), następnie w dniu 13 maja 2015 r. kierowanie na drodze publicznej pojazdem nie mając przy sobie wymaganych dokumentów oraz niestosowanie się do zakazu 0-4 "podwójna linia ciągła" (5 punków), kolejno w dniu 20 września 2015 r. przekroczenie prędkości od 11 do 20 km/h (2 punkty), w dniu 30 października 2015 r. przekroczenie prędkości od 21 do 30 km/h (4 punkty) i jako ostatnie - w dniu 4 listopada 2015 r. niestosowanie się do znaków B-21 "zakaz skręcania w lewo" (5 punktów). Organ przywołał treść art. 7 ust. 1 pkt 5 u.z.Kk i wskazał, że podstawą ustalenia tej okoliczności w rozpatrywanym stanie faktycznym są informacje zawarte we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., gdyż organy administracji działające są tym wnioskiem związane w zakresie wskazanej liczby punktów i nie mają uprawnienia do badania zasadności i legalności dokonanych w ewidencji wpisów. Jednocześnie Organ II instancji wyjaśnił, że warunkiem koniecznym dla zastosowania powołanego przepisu nie jest przekroczenie dozwolonej prędkości o 50 km/h w obszarze zabudowanym wskazując, że ten warunek jest konieczny dla zastosowania, jako podstawy zatrzymania prawa jazdy art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. W tej sytuacji Organ stwierdził, że skoro w rozpatrywanym stanie faktycznym ten przepis nie stanowił podstawy prawnej zatrzymania prawa jazdy, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje podniesiona przez odwołującego okoliczność nieprzekroczenia dozwolonej prędkości w obszarze zabudowanym o 50 km/h. Odnosząc się do powołanego przez Skarżącego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 9 września 2016 r. Kolegium wyjaśniło, że nadał on wyłącznie wpisowi do ewidencji dotyczącemu wykroczenia nim objętego walor ostatecznego, uprawniając Komendanta do wystąpienia z wnioskiem o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie zmieniając jednakże podstaw ustalenia przedziału czasowego naruszeń objętych wnioskiem, warunkowanych wyłącznie datą naruszeń, a nie datą uprawomocnienia się podstawy wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. 4.Nie zgadzając się z decyzją, Skarżący złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji. W skardze powtórzył zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 7 ust. 1 pkt 1-4 i art. 7 ust. 1 pkt 5 u.z.Kk, dodatkowo zwracając się do Sądu z wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 9 września 2016 r. (sygn. akt II W 1370/16). Wyjaśnił, że w dniu 14 kwietnia 2017 r. D. C. złożył pisemne oświadczenie, że jako właściciel samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], w dniu 20 września 2015 r. oraz w okresie poprzedzającym dzień 20 września 2015 r., jak i w okresie po dniu 20 września 2015 r., nie użyczał przedmiotowego pojazdu innym osobom, w szczególności Skarżącemu, który w okresie tym nie kierował tym samochodem. Zdaniem Skarżącego, oznacza to, że wyszła na jaw nowa, uprzednio nieznana Sądowi Rejonowemu okoliczność faktyczna, której procesowe potwierdzenie w postępowaniu o wznowienie postępowania karnego będzie miało istotne znaczenie dla uznania braku winy skarżącego w popełnieniu wykroczenia z art. 92a k.w., tak więc wniosek o zawieszenie jest uzasadniony. 5. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 6. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2017 r. (sygn. akt II SA/Sz 756/17) Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. 7. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a."). Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji pod kątem zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 8. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję Organu I instancji orzekającą o zatrzymaniu M. T. prawa jazdy kategorii [...]. 9. Postępowanie w sprawie toczyło się na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 u.z.Kk, zgodnie z którym do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4, czyli ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej przywoływanej jako: "p.r.d."). Na podstawie tego ostatniego przepisu organy policji prowadzą ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Danemu naruszeniu przepisów przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 a stosowną adnotację umieszcza się w tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (art. 130 ust. 2 p.r.d.). Wpisu do ewidencji dokonuje policjant lub pracownik jednostki Policji (§ 4 ust. 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego) z tym, że wpisu ostatecznego dokonuje się, jeżeli naruszenie przepisów ruchu drogowego stwierdzone zostanie prawomocnym wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, a wpisu tymczasowego niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, przy czym po stwierdzeniu naruszenia jednym z ww. rozstrzygnięć wpis ten staje się wpisem ostatecznym (§ 4 ust. 1, 2 i 4 ww. rozporządzenia). 10. Wyjaśnienia wymaga, że zawarty w art. 7 ust. 1 punkt 5 u.z.Kk zwrot "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" wyraźnie wskazuje, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym. Organ administracji publicznej w takiej sytuacji nie ma żadnej dowolności i uznaniowości. Nie ma wyboru co do odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy, w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta. Każdorazowo w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego właściwy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w zakresie wszystkich posiadanych przez tego kierowcę kategorii. Należy nadto zauważyć, że organ administracji nie jest uprawniony do badania, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, skuteczności wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. 11. Prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego należy do wyłącznej kompetencji właściwych organów policji w związku z tym kwestionowanie przez kierowcę prawidłowości stanu ewidencji może mieć miejsce jedynie przed organami policji, a następnie przed sądem administracyjnym w skardze na czynność lub bezczynność w przedmiocie wpisu do ewidencji. Natomiast do uprawnień starosty jak i SKO nie należy podważanie i badanie zgodności wpisów z prawem, lecz ustalenie, czy w oparciu o wniosek doszło do przekroczenia w określonym czasie ustalonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zatem biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu za trafne należy uznać stanowisko Organów, że w sprawie zaistniała podstawa do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy, skoro dane wskazane we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia 27 lutego 2017 r. o sprawdzenie kwalifikacji oraz o skierowanie na badania psychologiczne potwierdzały okoliczność, że Skarżący przekroczył 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wniosek Komendanta określił 5 przypadków naruszenia przez Skarżącego przepisów o ruchu drogowym, za które to otrzymał on łącznie 26 punktów. Wszystkie naruszenia miały miejsce w okresie od dnia 8 kwietnia 2015 r. do 4 listopada 2015 r., czyli w okresie krótszym niż rok. Skarżący tych ustaleń w żaden sposób nie podważył, albowiem nie wykazał, aby którykolwiek wpis do ewidencji, wskazany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. we wniosku, został z niej usunięty lub nie istniał. 12. W konsekwencji, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 7 ust. 1 punkt 5 u.z.Kk. 13. Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (DZ. U. z 2017r., poz. 978 j.t.), w myśl którego sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji wyjaśnić należy, że nie normował on kwestii zatrzymania prawa jazdy, wobec tego nie miał on zastosowania w sprawie, a zatem organ odwoławczy nie mógł dopuścić się jego naruszenia. 14. Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi odnoszącego się do naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, który również nie miał zastosowania w sprawie. 15. Ponadto wbrew przeświadczeniu Skarżącego, warunkiem koniecznym wydania zaskarżonej decyzji nie było ustalenie, że dnia 20 września 2015 r. kierował on pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, który to fakt Skarżący kwestionuje, bowiem podstawę prawną zatrzymania prawa jazdy Skarżącemu stanowił przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy, który nie uzależnia jego zastosowania od przekroczenia określonej prędkości, a jedynym warunkiem jego zastosowania jest stwierdzenie przez właściwy organ przekroczenia dozwolonej liczby punktów (24) za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Sytuację zatrzymania prawa jazdy w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym przewidziano w przepisie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, który to przepis nie stanowił podstawy wydania zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji. 16. Końcowo wyjaśnić należy, że rozstrzygnięcie przez sąd powszechny wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 9 września 2016 r. (sygn. akt II W 1370/16) uznającym Skarżącego winnym popełnienia wykroczenia z art. 92a k.w., czy też rozstrzygnięcie samej sprawy wznowienia, pozostaje bez wpływu na wynik prowadzonego przed WSA postępowania sądowego. Zatrzymanie prawa jazdy dokonywane jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji, nie zaś w oparciu o wyrok sądu karnego zapadający w przedmiocie naruszenia przepisów ruchu drogowego. Przy czym to organy policji uprawnione są do dokonywania wpisów w ewidencji i dokonywania z niej wykreśleń. Sąd jak i organy orzekające w sprawie, czyli starosta i Kolegium nie mogą ingerować w zapisy ewidencji i dokonywać samodzielnego ustalania ilości punktów w oderwaniu od danych wynikających z ewidencji. Postępowanie bowiem dotyczące przypisania określonej liczby punktów i zatrzymania prawa jazdy, są postępowaniami odrębnymi, a skoro, jak już to wyżej wskazano, kwestia prawidłowości wpisów do ewidencji dokonywanych przez właściwe organy policji, nie może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego w tej sprawie, to tym bardziej bez znaczenia pozostaje tu wynik toczących się przez sądem powszechnym wskazanych przez skarżącego postępowań. Nawet jeśliby sąd powszechny przychylił się do wniosku strony o przyznanie pomocy prawnej w sprawie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem karnym, a następnie uchylił ten wyrok i po ponownym rozpoznaniu sprawy wydał orzeczenie uniewinniające Skarżącego, to kwestie te pozostają poza zakresem rozważań w sprawie zatrzymania kierowcy prawa jazdy. 17. Reasumując, kontrola ustaleń faktycznych Organów i zastosowanych przepisów prawa doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że nie ma podstaw do zakwestionowania zaskarżonej w sprawie decyzji, zaś Organy prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.