II SA/Sz 759/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-09-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonawca umowy cywilnoprawnej, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowo-administracyjnym w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a., jeśli jego interes prawny opiera się wyłącznie na potencjalnej odpowiedzialności cywilnej wynikającej z tej umowy?Ratio decidendi
Sąd odmówił dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika osoby, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a swój interes prawny wywodziła z umowy cywilnoprawnej i potencjalnej odpowiedzialności cywilnej. Sąd uznał, że taki interes ma charakter faktyczny, a nie prawny, ponieważ nie można go oprzeć na przepisie prawa powszechnie obowiązującego, a jedynie na umowie cywilnoprawnej, która nie stanowi źródła interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Stan faktyczny
J.S., wykonawca umowy na wykonanie dokumentacji projektowej dla budowy obejścia miasta, złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Argumentował, że wynik sprawy, dotyczącej uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ma decydujące znaczenie dla ustalenia jego odpowiedzialności cywilnej wobec inwestora za nieterminowe wykonanie umowy. Sąd wezwał do potwierdzenia wniosku, a J.S. potwierdził chęć udziału w sprawie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia J. S. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Województwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody za realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: odmówić dopuszczenia J. S. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania
Burmistrz [...], po rozpatrzeniu wniosku Województwa, złożonego przez pełnomocnika J.S. Autorska Pracownia Projektowa, o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa obejścia miasta [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]", określił w decyzji z dnia [...] środowiskowe uwarunkowania realizacji ww. przedsięwzięcia.
Powyższe rozstrzygnięcie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
J.S. pismem z dnia [...] r. oraz Województwo pismem z dnia [...] r. wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarga J.S. została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Sz 760/11, zaś Województwa [...] – II SA/Sz 759/11.
W swojej skardze J.S. zawarł wniosek o dopuszczenie jego,
w trybie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Uzasadniając powyższy wniosek wskazał, że jest wykonawcą umowy nr [...] r. zawartej z Województwem [...], której przedmiotem stanowi wykonanie do [...] r. dokumentacji projektowej dla "Budowy obejścia miasta [...] w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]". W ocenie skarżącego, wynik postępowania sądowego dotyczy jego interesu prawnego jako wykonawcy zamówienia publicznego. Uchylona zaskarżona decyzja Burmistrza .[...] z dnia [...] warunkuje bowiem terminową realizację umowy pomiędzy inwestorem a skarżącym, zatem rozstrzygnięcie sądowoadministracyjne ma decydujące znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności cywilnej wobec inwestora za nieterminowe wykonanie umowy.
Sąd pismem z dnia 2 sierpnia 2011 r. w sprawie II SA/Sz 760/11 wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia oświadczenia, czy wnosi o dopuszczenie skarżącego w trybie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do udziału w charakterze uczestnika w sprawie o sygn. akt
II SA/Sz 759/11.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia [...] r. J.S. wskazał, że wnosi o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w sprawie II SA/Sz 759/11. Kserokopię powyższego wniosku, stosownie do zarządzenia Sądu, dołączono do akt sprawy o sygn. II SA/Sz 759/11.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)
w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej osoba, która brała udział
w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Natomiast stosownie do § 2 udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
W przypadku osób wskazanych w § 1, dopuszczenie do udziału
w postępowaniu następuje z mocy prawa, natomiast w przypadku podmiotów wymienionych w § 2, koniecznym jest złożenie stosownego wniosku.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż skoro J.S. (pełnomocnik strony w postępowaniu administracyjnym) złożył wniosek
o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym stosownie do art. 33 § 2 P.p.s.a., zatem należy stwierdzić, czy wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego.
W myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Interes prawny winien wyrażać się zatem w możliwości zastosowania określonej normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji w odniesieniu do ściśle określonego podmiotu.
Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98, niepublik., wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 października 2005 r., sygn. akt II GSK 135/05, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreśla się także, że interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli
w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (por. postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 280/08, LEX nr 506870).
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wywiódł swój status uczestnika na prawach strony z faktu, iż rozstrzygnięcie sprawy przez sąd administracyjny będzie miało decydujące znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności cywilnej wobec inwestora za nieterminowe wykonanie umowy.
W ocenie Sądu, powyższa okoliczność nie przesądza o istnieniu interesu prawnego. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, iż wynik postępowania administracyjnego dotyczy jego interesu prawnego, tzn. nie wskazał jaka norma prawa materialnego z którego wynikają określone uprawnienia czy obowiązki wnioskodawcy została naruszona w wyniku postępowania administracyjnego.
Wskazać należy, iż nie można stać się uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego wyłącznie na podstawie zaistniałego stosunku prawnego (na mocy umowy cywilnoprawnej), łączącego go z podmiotem, który jest stroną postępowania administracyjnego. Tak więc okoliczność zawarcia umowy
i wynikającej z niej obowiązek odpowiedzialności cywilnej, nie stanowi o istnieniu interesu prawnego, albowiem nie podlega skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Ponadto należy wskazać, iż w interesie prawnym źródła obowiązku czy uprawnienia nie można upatrywać w umowie, lecz w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. W orzecznictwie przyjmuje się, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym niedopuszczalna jest podejmowana przez skarżącego próba obrony swoich interesów wynikających z umowy o charakterze cywilnoprawnym.
Argumenty wskazane w uzasadnieniu wniosku o dopuszczenie do udziału
w postępowaniu sądowym odnoszące się do umowy cywilnoprawnej potwierdzają jedynie istnienie po stronie wnioskodawcy interesu faktycznego polegającego na jego zainteresowaniu w korzystnym rozstrzygnięciu sprawy dla strony skarżącej, które będzie miało wpływ na ustalenie odpowiedzialności cywilnej wnioskodawcy.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło