II SA/Sz 76/10

PostanowienieWSA w Szczecinie2010-09-24

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która uzyskuje stałe dochody z emerytur, posiada znaczny majątek (nieruchomości, pawilon handlowy), ponosi wydatki inwestycyjne i wspomaga finansowo dorosłą córkę prowadzącą odrębne gospodarstwo domowe, może zostać uznana za znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania. Skarżąca uzyskuje stałe dochody, posiada znaczny majątek, ponosi wydatki inwestycyjne i wspomaga finansowo dorosłą córkę, co świadczy o możliwości pokrycia kosztów sądowych z własnych środków.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W trakcie postępowania wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podała swoją trudną sytuację materialną, wskazując na dochody z emerytur, posiadane nieruchomości i pawilon handlowy, a także ponoszone wydatki. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia takiego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 września 2010 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 24 września 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. D.-G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie z Jej skargi na uchwałę Nr XXXVII/430/2009 Rady Miasta Koszalina z dnia 25 czerwca 2009 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy B. D.–G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Nr XXXVII/430/2009 Rady Miasta Koszalina z dnia 25 czerwca 2009 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W skardze podniosła, że została pozbawiona możliwości przekształcenia należącego do niej pawilonu gastronomicznego położonego w centrum K. w budowlę [...] kondygnacyjną. W dniu [...] r. skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł. W dniu [...] r. B. D.-G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca wskazała, że wnosi o całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2 w którym mieszka wraz z mężem, nieruchomość rolną niezabudowaną o pow. [...] ha (pod nadzorem archeologicznym) oraz nieruchomość rolną niezabudowaną o pow. [...] m2 której nie może przekwalifikować na inne przeznaczenie i sprzedać, niezależnie od kryzysu. Skarżąca oświadczyła, że oboje wraz z mężem utrzymują się z emerytur w łącznej miesięcznej kwocie [...] zł, nikogo nie mają na utrzymaniu, a comiesięczne wydatki wynoszą: czynsz [...] zł, energia elektryczna [...] zł, gaz [...] zł, leki [...] zł, spłata kredytu [...] zł, telewizja kablowa [...] zł, samochód [...] zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że wniosła także trzy pozwy w sprawach cywilnych związane z posiadanymi nieruchomościami. Do wniosku B. D.-G. dołączyła dowody potwierdzające wysokość emerytury własnej i męża, dowody potwierdzające wysokość comiesięcznej zaliczki na utrzymanie mieszkania, wydatki na energię elektryczną, gaz, telewizję kablową, oraz dowody spłaty dwóch kredytów w miesięcznych ratach po [...] zł i [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] r. skarżąca oświadczyła, że aktualnie pawilon handlowy użyczyła bezrobotnej córce która mieszka oddzielnie i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a poprzednio wynajmowała go za [...] zł miesięcznie (ostatnio w [...] r.) ale dzierżawca odszedł i obecnie znowu dała ogłoszenie o wynajmie. Odnośnie środków na sfinansowanie rozbudowy pawilonu wnioskodawczyni oświadczyła, że środki na rozbudowę zamierza uzyskać ze sprzedaży nieruchomości rolnej o pow. [...] m2 po jej przekwalifikowaniu na teren pod zabudowę i że nieruchomość ta znajduje się nad jeziorem B.. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada dowodów zakupu leków ale przedłożyła dowody potwierdzające, że oboje z mężem chorują. Wskazała, że kredyty które spłaca wraz z mężem zostały zaciągnięte na opłacenie kosztów sądowych w sprawach cywilnych, na remont garażu, tarasu i piwnic, malowanie mieszkania, a także na założenie ogrzewania gazowego w mieszkaniu. Skarżąca przedłożyła wyciągi z rachunku bankowego własnego i męża z okresu ostatnich trzech miesięcy. W piśmie procesowym z dnia [...] r. wnioskodawczyni oświadczyła, że wnosi o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Stosownie do art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. (art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy). Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną, nie mogą ponieść kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Strona wnosząc skargę musi liczyć się z kosztami i gromadzić środki na ten cel z dochodów bieżąco uzyskiwanych, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa. Ze złożonego wniosku i przedłożonych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca i jej mąż uzyskują stałe dochody w kwocie [...] zł netto miesięcznie z tytułu emerytur, posiadają duże mieszkanie, dwie nieruchomości rolne, a także pawilon handlowy (dz. [...]) w centrum K., który przynosi dochody. Żadna z tych nieruchomości nie jest obciążona. Ponadto, z przedłożonego przez skarżącą odpisu księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C. wynika, że skarżąca i jej mąż posiadają także działkę zabudowaną o pow.[...] ha w miejscowości T., nie wymienioną w oświadczeniu o sytuacji majątkowej złożonym na urzędowym formularzu w dniu [...] r. Z wyciągów z rachunku bankowego męża skarżącej wynika, że dysponuje on środkami pozwalającymi na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, tym bardziej że wpis sądowy został już przez skarżącą uiszczony. Z wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawczyni wynika, że w dniu [...] r. przelała na konto córki kwotę [...] zł, a w dniu [...] zł. Zatem skarżąca w okresie czasie kiedy ubiegała się o pomoc ze środków publicznych, ponosiła wydatki nie będącymi koniecznymi do utrzymania jej i męża w rozumieniu p.p.s.a., bowiem córka skarżącej prowadzi odrębne gospodarstwo domowe (por. post. NSA z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt II OZ 456/07, Lex nr 360335). Ponadto, w dniu [...] r. wnioskodawczyni wpłaciła na swoje konto [...] zł, a w dniu [...] zł, co oznacza, że uzyskiwała w tym czasie także inne dochody poza emeryturą. Także przedłożony przez skarżącą rachunek za gaz nie odzwierciedla aktualnie ponoszonych wydatków na ten cel, ponieważ dotyczy okresu zimowego, a wniosek o prawo pomocy został złożony w [...] r. Oceniając zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że przedłożone dowody nie potwierdzają, by skarżąca rzeczywiście znajdowała się w bardzo trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie całkowitych czy częściowych kosztów postępowania z własnych środków finansowych. Skarżąca uzyskuje stałe dochody, posiada znaczny majątek, ponosi wydatki inwestycyjne i pomimo deklarowanej trudnej sytuacji finansowej, wspomaga znacznymi kwotami dorosłą córkę, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło