II SA/Sz 760/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 23 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zarządu Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w [...] na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] w przedmiocie stopniowej likwidacji publicznej Szkoły Podstawowej Nr [...] wchodzącej w skład Zespołu Szkół Podstawowych Nr [...] postanawia odrzucić skargę Rada Miasta, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit "h" ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), podjęła w dniu (...) uchwałę Nr (...) w sprawie stopniowej likwidacji publicznej Szkoły Podstawowej Nr (...) im. (...) wchodzącej w skład Zespołu Szkół Podstawowych Nr (...) w przy ul. (...) Pismem z dnia 19 czerwca 2008 r., podpisanym przez Prezesa Zarządu Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego (...), Związek Nauczycielstwa Polskiego Oddział wezwał Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na nieprzedstawieniu do zaopiniowania ww. uchwały, co stanowi naruszenie art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.). Rada Miasta w dniu (...) podjęła uchwałę Nr (...) w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania Zarządu Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego do usunięcia naruszenia prawa. Zarząd Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w dniu (...), działając w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 50 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 20 sierpnia 2008 r. podpisanym przez Prezesa Zarządu Oddziału (...), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną na wstępie uchwałę Rady Miasta z dnia (...) domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, z uwagi na podjęcie jej z naruszeniem art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. Rada Miasta odpowiadając na skargę wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwana dalej "u.s.g." przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwał podjętych przez organy gminy. Zgodnie bowiem z przepisem art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przy czym, z bezskutecznością wezwania będziemy mieli do czynienia zarówno wtedy, gdy organ gminy nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, jak i wówczas, gdy w doręczonej wnoszącemu odpowiedzi nie uwzględni jego wezwania. Tak skonstruowana skarga z art. 101 u.s.g. zobowiązuje sąd administracyjny do badania, czy skarga spełnia wymogi formalne do jej wniesienia (termin, wezwanie do usunięcia zarzucanego naruszenia, charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia), a dopiero, gdy wymogi te zostały spełnione, sąd przystępuje do badania legitymacji skarżącego. W oparciu o powyższe uwagi należy stwierdzić, że skarga Zarządu Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego z dnia Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwana dalej "u.s.g." przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwał podjętych przez organy gminy. Zgodnie bowiem z przepisem art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przy czym, z bezskutecznością wezwania będziemy mieli do czynienia zarówno wtedy, gdy organ gminy nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, jak i wówczas, gdy w doręczonej wnoszącemu odpowiedzi nie uwzględni jego wezwania. Tak skonstruowana skarga z art. 101 u.s.g. zobowiązuje sąd administracyjny do badania, czy skarga spełnia wymogi formalne do jej wniesienia (termin, wezwanie do usunięcia zarzucanego naruszenia, charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia), a dopiero, gdy wymogi te zostały spełnione, sąd przystępuje do badania legitymacji skarżącego. W oparciu o powyższe uwagi należy stwierdzić, że skarga Zarządu Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego z dnia 20 sierpnia 2008 r., wniesiona w trybie art. 101 u.s.g., na uchwałę Rady Miasta z dnia (...) Nr (...) jest niedopuszczalna, ponieważ pismo z dnia 19 czerwca 2008 r., skierowane do Rady Miasta, a sygnowane podpisem (...) Prezesa Zarządu Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego, nie stanowi wezwania do usunięcia naruszenia, o którym mowa w powołanym przepisie. W pierwszej kolejności trzeba podkreślić, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przewidziane w ustawie o samorządzie gminnym jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały lub zarządzenia i od której zależy skuteczność wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy do Sądu. Oznacza to, że w przypadku, gdy podmiotem wzywającym do usunięcia naruszenia prawa, a następnie składającym skargę do Sądu jest ogniwo organizacyjne Związku Nauczycielstwa Polskiego (w skrócie: ZNP), tj. Oddział, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, to zarówno wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak i skarga winny zostać podpisane przez osoby wchodzące w skład organu uprawnionego do reprezentacji tego podmiotu. Zgodnie z zasadami reprezentacji ZNP wynikającymi z jego Statutu, Prezes ZNP reprezentuje ZNP i Zarząd Główny (art. 44 ust. 1 pkt 1 Statutu), ale stosownie do art. 44a do składania oświadczenia woli w imieniu ZNP (....), konieczne jest współdziałanie Prezesa oraz jednego z członków Prezydium Zarządu Głównego ZNP. Przepis art. 44 ust. 2 tegoż Statutu przewiduje odpowiednie zastosowanie tej zasady także do prezesów ogniw niższych szczebli. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, będące oświadczeniem woli wyrażonym w imieniu ZNP Oddział, zostało podpisane jedynie przez Prezesa Zarządu Oddziału ZNP, co w konsekwencji powoduje, że nie stanowi ono skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. Zauważyć także trzeba, że również skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została podpisana jedynie przez Prezesa Zarządu Oddziału ZNP. Wprawdzie ten brak mógłby być konwalidowany w trybie art. 58 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jednakże nie zaistniała potrzeba wzywania strony skarżącej do jego usunięcia, skoro pierwotną przyczyną niedopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest opisany na wstępie brak formalny wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w petitum postanowienia.