II SA/Sz 770/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Inspektora Pracy w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę Nakazem z dnia 23 lutego 2015 r. nr [...] inspektor pracy nakazał "E" z siedzibą w S.: 1) zapewnić w informacji o stateczności dla pontonu W. z koparką H. wskazówki zrozumiałe dla użytkownika, odnoszące się do zainstalowanej na pokładzie koparki, określające w sposób jednoznaczny warunki wykonywania pracy koparki z pokładu pontonu, w tym możliwość lub jej brak przemieszczania się koparki po pokładzie w trakcie pracy oraz zabezpieczenia koparki przed ewentualnym zsunięciem się z pokładu i w konsekwencji upadkiem koparki do wody podczas pracy lub podczas przemieszczania się po pokładzie bez wykonywania pracy; 2) podjąć działania (dokonać oceny pod względem bhp) mające na celu zapewnienie, że koparka H. wykonująca pracę z pontonu W. jest odpowiednio zabezpieczona i przystosowana do jej wykonywania oraz może być użytkowana bez pogorszenia bezpieczeństwa lub zdrowia; 3) zapewnić pracownikom instrukcję bhp użytkowania koparek na pontonach, w tym: koparki H. na pokładzie pontonu W. oraz koparki H. na pontonie P – w terminie do 25.03.2015 r. 4) zaznajomić starszego marynarza M.S. z "Instrukcją bezpiecznego wykonywania robót modernizacji toru wodnego [...] prace z jednostek i przy użyciu jednostek pływających" w zakresie wykonywanych przez niego robót. Decyzji nr 1, 2 i 4 nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a) ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Nakaz wydany został na podstawie art. 11 pkt 1, 6 i 6a w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r. poz. 404 ze zm.), zwanej dalej "uPIP", art. 207 § 2, art. 224 § 1, art. 2374 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502) i § 2, § 30 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. nr 191 poz. 1596 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. nr 47, poz. 401). W odwołaniu z dnia 5 marca 2015 r. Spółka uznała decyzje, zawarte w nakazie z dnia 23 lutego 2015 r., za bezzasadne. Odnosząc się treści nakazu "E" po pierwsze podała, że już przed wydaniem ww. decyzji, zapewniła zrozumiałe dla użytkowników informacje dotyczące stateczności dla pontonu W. z koparką H. Przetłumaczona została na język polski oryginalna techniczna dokumentacja projektowa, zawierająca parametry i obliczenia stateczności dla zestawu pontonu W. i koparki H., składająca się z 17 stron dla każdej z czterech sytuacji pracy koparki na pontonie. Dokument ten zawiera nazwę sprzętu wraz z danymi identyfikacyjnymi koparki. Natomiast szczegółowe niezbędne wskazówki dla operatora sprzętu zainstalowanego na pontonie określone zostały na stronie 7 dokumentacji, a przetłumaczona z języka angielskiego na język polski strona 7 projektu pt. "Wskazówki", doręczona została zgodnie z nakazem PIP pracownikom zestawu ponton + koparka, tj. starszemu marynarzowi i operatorowi koparki. Kopia ww. dokumentu przedstawiona została inspektorowi pracy w toku prowadzonego postępowania. Spółka zaznaczyła, że zarówno stan techniczny, jak i kompletność dokumentacji pontonu podlegała kontroli inspektorów Urzędu Żeglugi Śródlądowej, nie wzbudzając żadnych zastrzeżeń. Ponton uzyskał, wymagane przepisami, Świadectwo Pomiarowe, jak również został zarejestrowany jako jednostka pływająca - ponton pod koparkę. Nadto możliwości eksploatacyjne pontonu zostały rozszerzone na rejon 2 - rejon morski. Fakt dopuszczenia jednostki przez Urząd Żeglugi Śródlądowej potwierdza, zdaniem Spółki, spełnienie wszystkich wymagań, w tym zapewnienia wskazówek bezpiecznego użytkowania. Odnośnie obowiązku zapewnienia zabezpieczenia koparki przed ewentualnym zsunięciem się z pokładu, Spółka podała, że dokonała stosownych zabezpieczeń zgodnie z dokumentacją jednostki. Ponadto, z treści załącznika wydanego przez dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w S. do wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej nr [...] wynika jednoznacznie, że ponton W. przystosowany jest do pracy z koparką H., a mocowanie do pokładu powinno następować tylko w przypadku przemieszczania się urządzenia pływającego w regionie żeglugi 2 - za wyjątkiem obszaru budowy. W czasie wykonywania prac, zdaniem Spółki, taki obowiązek nie istnieje. Mocowanie koparki do pontonu w trakcie prac oraz jej przemieszczania po pokładzie jest technicznie i funkcjonalnie nieuzasadnione. Powyższą kwestię Spółka podniosła w sporządzonych w dniu 16 lutego 2015 r. zastrzeżeniach do ustaleń, zawartych w protokole Państwowego Inspektora Pracy nr [...]. Po drugie, Spółka, powołując się na Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (§ 2 ust. 3), podała, że w czerwcu 2014 r. opracowana została dla pracowników Instrukcja Bezpieczeństwa Wykonywania Robót (IBWR) - modernizacji toru wodnego [...] dla prac z jednostek i przy użyciu sprzętu pływającego. W instrukcji udzielono wskazówek załogom jednostek pływających oraz operatorom koparek, istotnych z punktu widzenia ryzyka utonięcia, w tym wskazówki bezpiecznej jazdy koparką po pontonie (pkt 4 "Zasoby ludzkie i sprzętowe niezbędne do wykonania robót w tabeli a) pkt 2 instrukcji (IBWR). Spółka podkreśliła, że zapewnienie bezpiecznej pracy koparki nie może być oceniane przez pryzmat wypadku z dnia 1 grudnia 2014 r. Przyczyną wypadku było bowiem wyłącznie nieprawidłowe zachowanie operatora koparki, a nie brak zapewnienia zabezpieczeń koparki. Po trzecie, zdaniem "E", organ nie uwzględnił faktu, że takie instrukcje już obowiązują. Zgodnie bowiem z § 30 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, pracodawca powinien zapewnić pracownikom dostęp do informacji, w tym pisemnych instrukcji dotyczących użytkowania maszyn, a "instrukcje" takie powinny zawierać co najmniej informacje dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie: warunków użytkowania maszyn; występowania możliwych do przewidzenia sytuacji nietypowych; praktyki użytkowania maszyn. Spółka podała dalej, że w opracowanej w czerwcu 2014 r. Instrukcji Bezpieczeństwa Wykonywania Robót (IBWR) - modernizacji toru wodnego [...] podano warunki i sposób użytkowania pontonów i koparek [...] podczas wykonywania umocnień brzegowych kanału [...], wpływ warunków atmosferycznych, w tym zimowych, na wykonywaną pracę, obowiązki i odpowiedzialność załóg jednostek pływających, zakres i kolejność wykonania robót z uwzględnianiem zagrożeń mogących wystąpić podczas pracy oraz działania minimalizujące zagrożenia, bezpieczną organizację prac na pokładach jednostek pływających. Zdaniem Spółki, określone w § 30 ww. rozporządzenia wymagania dotyczące instrukcji nie nakładają obowiązku opracowywania odrębnych instrukcji dla każdej jednostki. Zbiorcza instrukcja (IBWR) obejmuje używanie sprzętu pływającego, jak i zestawy koparek na pontonach. Po czwarte, w dniu 21 października 2014 r. starszy marynarz M.S. został zapoznany ze sporządzoną w czerwcu 2014 r. instrukcją bezpiecznego wykonywania robót (IBWR) modernizacji toru wodnego [...] dla prac z jednostek i przy użyciu jednostek pływających. Fakt zapoznania się z instrukcją starszy marynarz M.S. potwierdził własnoręcznym podpisem na liście osób zapoznanych z instrukcją. W instrukcji tej został określony między innymi zakres wykonywanych prac, obowiązki i odpowiedzialność starszego marynarza, który pełni nadzór nad wykonywanymi robotami budowlanymi przy użyciu koparki zainstalowanej na pontonie. Spółka zaznaczyła, że upomnienie wydane przez inspektora pracy w dniu 26 lutego 2015 r. zostało doręczone do siedziby "E." dopiero w dniu 3 marca 2015 r. W ocenie strony odwołującej się nie upłynął jeszcze termin, w którym Inspektor uprawniony jest do stwierdzenia wykonania, bądź niewykonania nakazu nr [...]. Okręgowy Inspektor Pracy w S. decyzją z dnia 4 maja 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIP, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje nr 1,2,3 i nr 4, zawarte w nakazie inspektora pracy z dnia 23 lutego 2015 r., nr [...]. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że we wskazówkach dla operatora sprzętu zainstalowanego na pontonie mowa jest o palownicy montowanej na barce, która zgodnie ze świadectwem zatwierdzenia maszyn fundamentowych TCV traktowana jest jak maszyna znajdująca się na lądzie. Świadectwa tego nie przedłożono ani inspektorowi pracy, ani starszemu marynarzowi i operatorowi koparki wykonującym prace z pokładu pontonu. Ponadto, zdaniem organu, wskazówki te nie zawierały istotnych ze względu na zaistniały w dniu [...] r. wypadek ześlizgnięcia się z pokładu pontonu i wpadnięcia do wody wraz z operatorem koparki informacji określających w sposób jednoznaczny warunki wykonywania pracy koparki H. z pokładu pontonu W., który co do konstrukcji jest takim samym pontonem, jak ponton [...], w tym o możliwości lub jej braku przemieszczania się koparki po pokładzie w trakcie pracy oraz zabezpieczenia koparki przed ewentualnym zsunięciem się z pokładu i w konsekwencji upadkiem koparki do wody podczas pracy lub podczas przemieszczania się po pokładzie bez wykonywania pracy. Okręgowy Inspektor Pracy nie podzielił poglądu, że jednostka spełnia wszelkie wymagania wynikające z obowiązujących przepisów prawa, w tym zapewnienia wskazówek bezpiecznego użytkowania. Wskazał, że pomiar statku przeznaczonego do przewozu ładunków polega na ustaleniu jego nośności oraz wymiarów, natomiast pomiar innych statków polega na ustaleniu ich wyporności i wymiarów. Z przepisów ustawy o żegludze śródlądowej wynika, że wydanie świadectwa pomiarowego stanowi jedynie potwierdzenie wymiarów statku oraz jego nośności lub wyporności, wpis do rejestru statków stanowi jedynie potwierdzenie polskiej przynależności statku na podstawie wniosku złożonego przez armatora, a dane zawarte w dokumencie rejestracyjnym statku żeglugi śródlądowej pochodzą z wniosku złożonego przez armatora. Biorąc powyższe pod uwagę organ drugiej instancji nie uznał odwołania za zasadne w tym zakresie. Zdaniem organu, posiadanie świadectwa pomiarowego czy dokumentu rejestracyjnego statku żeglugi śródlądowej nie potwierdza spełniania wszystkich wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym zapewnienia wskazówek bezpiecznego użytkowania zestawu ponton W. + koparka H. Organ nie podzielił również argumentu Spółki, że mocowanie do pokładu powinno następować tylko w przypadku przemieszczenia urządzenia pływającego w rejonie żeglugi 2 - za wyjątkiem budowy. Okręgowy Inspektor Pracy podał, że w załączniku, wydanym przez Urząd Żeglugi Śródlądowej w dniu 16 lutego 2015 r. zmieniono, w porównaniu do załącznika wydanego przez ww. organ w dniu 3 grudnia 2014 r., zapisy pkt 2 o treści: "W trakcie przemieszczania urządzenia pływającego w rejonie 2: dźwig musi być odpowiednio zabezpieczony - zamocowany odciągami do pokładu, pale mocujące powinny być zdemontowane i odpowiednio zabezpieczone" na treść: "w trakcie przemieszczania urządzenia pływającego w rejonie żeglugi 2 (za wyjątkiem obszaru budowy): koparka H. musi być odpowiednio zabezpieczona - zamocowana odciągami do pokładu, pale kotwiące powinny być zdemontowane i odpowiednio zabezpieczone". W ocenie organu odwoławczego, zapisy zmienionego pkt 2 załącznika do wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej dotyczą warunków przemieszczania się zestawu ponton + koparka w rejonie żeglugi 2, a nie odnoszą się one do zamocowania koparki do pokładu pontonu podczas jej pracy, w sytuacji gdy ponton jest zakotwiczony na szczudłach (palach). Z zapisów pkt 2 nie wynika, że koparka może przemieszczać się po pokładzie, jak również nie wynika, że może na nim wykonywać pracę bez zabezpieczeń przed zsunięciem się z pokładu. Tym samym, zdaniem organu, z powyższych zapisów wynika, że zestaw ponton + koparka może się przemieszczać w rejonie 2, za wyjątkiem obszaru budowy, tylko po spełnieniu wymagań określonych w pkt 2 a) i 2 b). Organ ten podał, że po wpłynięciu w dniu 17 lutego 2015 r. zastrzeżeń do treści protokołu kontroli inspektor pracy ustalał sens zapisu pkt 2 załącznika z inspektorem UŻŚ P.S., który wyjaśnił, że UŻŚ przychylił się do wniosku armatora i zmienił zapisy pkt 2, dodając w nawiasie "za wyjątkiem obszaru budowy" w celu wyeliminowania utrudnień związanych z koniecznością demontowania pali i ich zabezpieczania przy przesunięciu pontonu w ramach budowy, np. o 20-30 m. Inspektor UŻŚ wyjaśnił nadto, że zapis ten nie dotyczy warunków wykonywania pracy koparki z zakotwiczonego na szczudłach pontonu bez zabezpieczeń przed zsunięciem się z pokładu. Odnosząc się do dokonanej przez Spółkę analizy dokumentacji technicznej dopuszczającej do pracy koparkę [...] na pontonie W., pod względem warunków i technologii prowadzenia robót budowlanych oraz zagrożeń na stanowisku pracy organ II instancji podał, że w zakresie obowiązków i odpowiedzialności operatora koparki zawartej w tabeli "a" punktu "4" IBWR (instrukcji bezpiecznego wykonywania robót – modernizacji toru wodnego [...]") wymieniono dwie wskazówki, tj.: w pkt 1 "Użytkowanie maszyny zgodnie z przeznaczeniem" i w pkt 2 "Wykonywać zalecenia i polecenia zawarte w dokumentacji DTR, a w szczególności: bezpiecznej jazdy, obsługi, smarowania i konserwacji, kontroli oraz regulacji koparki". W drugiej wskazówce (pkt 2 tabeli "a") przywołano DTR maszyny, która zdaniem organu nie odnosi się do pracy koparki z pokładu pontonu. Poza tym, w tabeli "b" wykaz sprzętu i narzędzi niezbędnych do wykonania robót pkt 4 "Zasoby ludzkie i sprzętowe", w rubryce wymogi formalne dla pontonów eksploatowanych na budowie, w tym dla pontonu W. podano zatwierdzoną przez PRS "Informację o stateczności", a takiej wymieniony ponton nie posiadał. Organ odwoławczy wyraził stanowisko, że pracodawca uznając (na podstawie załącznika do wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej), że koparka nie wymaga mocowania do pontonu podczas normalnej pracy nie mógł dokonać pełnej analizy warunków pracy zestawu koparka + ponton, a w konsekwencji zastosować odpowiednich rozwiązań mających na celu zminimalizowanie ryzyka związanego z użytkowaniem maszyn. Jednocześnie organ ten wskazał, że nie jest przesądzone, że koparka musi być mocowana do pontonu. Zgodnie z treścią wydanej decyzji koparka wykonująca pracę z pontonu powinna być odpowiednio zabezpieczona, przystosowana do wykonywania pracy z pokładu i użytkowana bez pogorszenia bezpieczeństwa lub zdrowia pracowników. Zdaniem Okręgowego Inspektora Pracy, IBWR nie spełnia wymagań dla instrukcji bhp obsługi maszyn w ogóle, a więc tym bardziej dla użytkowania koparek na pontonach. Wobec powyższego, w ocenie organu, nie można uznać, że pracodawca zapewnił instrukcję bhp użytkowania koparek na pontonach, gdyż treść IBWR nie zawiera wszystkich elementów, które powinny się znaleźć w instrukcjach bhp. Organ odwoławczy uznał także, że marynarz M.S. nie zapoznał się z treścią aktualnie obowiązującej IBWR. W treści protokołu kontroli inspektor pracy stwierdził bowiem, że: "Nie zapoznano przed wypadkiem A.B. starszego marynarza M.S. z instrukcją bezpiecznego wykonywania robót modernizacji toru wodnego [...] - prace z jednostek i przy użyciu jednostek pływających" oraz, że: "Przy założeniu, że upadek koparki do wody nastąpił wskutek ześlizgnięcia się przemieszczającej się do przodu koparki po zalodzonych drewnianych podkładach pontonu, przyczynami wypadku A.B. były również: brak odpowiedniej reakcji ze strony M.S. na skutek niezapoznania go z instrukcją bezpiecznego wykonywania robót i z tym, że to on - jako starszy marynarz sprawuje bezpośredni nadzór nad pracami szczególnie niebezpiecznymi". Okręgowy Inspektor Pracy zaznaczył przy tym, że Spółka nie wniosła zastrzeżeń do treści protokołu kontroli w tym zakresie. Do odwołania strona załączyła kserokopię zatytułowaną "Poświadczenie zapoznania się z IBWR "Prace z jednostek i przy użyciu jednostek pływających", na której widnieje podpis starszego marynarza M.S. i data "21.10.2014 r." Dokonując oceny powyższego organ wskazał, że dokument przedłożony przez Spółkę jako załącznik nr 1 do odwołania od decyzji inspektora pracy (IBWR z czerwca 2014 r. ) jest innym dokumentem, niż ten, który przedłożony został w trakcie kontroli prowadzonej na budowie w [...] (w Bazie Sprzętu [...]). Treść obowiązującego IBWR była zatem modyfikowana po dniu 21 października 2014 r. między innymi o sposób zapobiegania zagrożeniom związanym z wykonywaniem robót budowlanych oraz o sposób postępowania w przypadku wystąpienia tych zagrożeń, a także pod kątem odpowiedzialności na stanowisku starszego marynarza. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wyżej opisaną decyzję Spółka "E" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych: Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie następujących przepisów: 1. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa materialnego, tj. art. 207, art. 214 § 2, art. 216, art. 224 § 1, art. 2374 Kodeksu pracy w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że powinnością pracodawcy jest nie tylko zapoznanie pracownika z ogólnymi przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, ale także zwrócenie uwagi na zagrożenia niemożliwe do przewidzenia, wyjątkowe, mogące wystąpić w sytuacjach nietypowych, a w konsekwencji przyjęcie, że odpowiedzialność pracodawcy w tym zakresie ma charakter absolutny; 2. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa materialnego, tj. art. 207, art. 224 § 1 oraz art. 2374 Kodeksu pracy w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji nr 1 wskutek uznania, że: -przekazana przez Spółkę pracownikom dokumentacja projektowa, zawierająca parametry i obliczenia stateczność dla zestawu ponton W. i koparki H. miała dotyczyć palownicy, a nie koparki, w sytuacji, gdy cała dokumentacja, a w szczególności rysunki wskazujące na możliwe ustawienia sprzętu względem środka ciężkości pontonu, dotyczą koparki, a nie palownicy, - dokumenty sporządzone przez Urząd Żeglugi Śródlądowej, a w szczególności świadectwo pomiarowe, czy wspólnotowe świadectwo zdolności żeglugowej stanowią wyłącznie potwierdzenie wymiarów statku oraz jego nośności lub wyporności, zatem posiadanie świadectwa pomiarowego, czy dokumentu rejestracyjnego statku żeglugi śródlądowej nie potwierdza spełniania wszystkich wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym zapewnienia wskazówek bezpiecznego użytkowania zestawu ponton W. + koparka H., w sytuacji, gdy przepisy ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej regulują kwestie związane z bezpiecznym uprawnianiem żeglugi na wodach śródlądowych, w tym wymagania bezpieczeństwa żeglugi, a dopuszczenie zestawu ponton W. + koparka H. przez Urząd Żeglugi Śródlądowej do użytkowania, oznaczało, że zestaw odpowiada wymaganiom bezpieczeństwa m. in. w zakresie budowy, jego stałych urządzeń i wyposażenia, właściwości manewrowych, warunków sanitarnych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, składu i kwalifikacji załogi, -zapisy zmienionego pkt 2 załącznika do wspólnotowego świadectwa zdolności żeglugowej nr [...] dotyczą warunków przemieszczania się zestawu ponton + koparka w rejonie żeglugi 2, a nie odnoszą się do zamocowania koparki do pokładu pontonu podczas jej pracy, gdy ponton jest zakotwiczony na szczudłach (palach), w sytuacji, gdy skoro wprowadzono taki szczególny zapis odnośnie przemieszczania pontonu, to a contrario uznać należy, że nie dotyczy on sytuacji, gdy ponton nie jest przemieszczany, co zresztą wynika z literalnej treści zapisu ("za wyjątkiem obszaru budowy"); po drugie: gdyby Urząd Żeglugi Śródlądowej wymagał zamocowania koparki do urządzenia również w czasie pracy zestawu, tj. w okresie, w którym nie byłby on przemieszczany, to zapis ten byłby zupełnie zbędny, albowiem zestaw przez cały czas wymagałby zespolenia, również w trakcie przemieszczania, wprowadzenie zaś tego zapisu prowadzi do wniosku, że w okresie gdy zestaw pracował i nie był przemieszczany, wówczas zespolenie jego elementów nie było konieczne; po trzecie: sama konstrukcja pontonu dostosowana jest do poruszania się po jego torze jezdnym; gdyby uznać, że koparka każdorazowo musiałaby być na stałe zespolona z pontonem, to każde jej przesunięcie, nawet o kilka metrów, wymagałoby opuszczenia kabiny przez operatora, względnie zwolnienia odciągów przez marynarza i ponownego ich zamocowania po przestawieniu koparki i jej unieruchomieniu, co stwarzałoby większe zagrożenie dla osób, które z dużą częstotliwością musiałyby ingerować w pole zasięgu operującej koparki; po czwarte: do największych przechyłów i falowania może dojść w trakcie przemieszczania zestawu do innego rejonu żeglugi, zatem również z tego powodu uznać należy, że tylko mocowanie koparki do pontonu w trakcie przemieszczania zestawu do innego rejonu żeglugi miałoby funkcjonalne uzasadnienie; po piąte: trwałe połączenie koparki z pontonem, uniemożliwiające korygowanie jej pozycji względem środka ciężkości pontonu, w przypadku niewłaściwej lokalizacji koparki mogłoby grozić zatonięciem całego zestawu, czyli powodować zwiększenie zagrożenia poprzez objęcie nim również drugiego członka załogi; 3. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa materialnego, tj. art. 207, art. 216 Kodeksu pracy w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji nr 2 wskutek uznania, że koparka H. wykonująca pracę z pontonu W. nie jest odpowiednio zabezpieczona i przystosowana do jej wykonywania, w sytuacji gdy organy PIP nie posiadają kompetencji do nakazania pracodawcy trwałego zespolenia elementów zestawu ponton + koparka, gdy wymogów takich nie stawia pracodawcy instytucja klasyfikacyjna, zajmująca się m.in. sprawowaniem nadzoru nad bezpiecznym wykonywaniem pracy na wodzie; 4. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 107 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa materialnego, tj. art. 207, art. 2374 Kodeksu pracy w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji nr 3 wskutek uznania, że przedłożona w toku postępowania Instrukcja Bezpiecznego Wykonywania Robót (dalej: IBWR) nie spełnia wymagań dla instrukcji BHP obsługi maszyn w ogóle, a więc tym bardziej dla użytkowania koparek na pontonach, w sytuacji, gdy: - zaskarżona decyzja nie wyjaśnienia przyczyn uznania dlaczego IBWR nie spełnia wymagań dla instrukcji BHP obsługi maszyn w ogóle, IBWR odpowiadała wymogom określonym w § 30 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. z 2002r., nr 191, poz. 1596), ponieważ określa zarówno wpływ warunków atmosferycznych na wykonywane prace (temperatura, wiatr, opady, widoczność, prąd wodny, wysokość fali - pkt 3 IBWR), zakres obowiązków i odpowiedzialności pracowników obsługujących zestaw (zarówno dla starszego marynarza, jak i operatora koparki - pkt 4 IBWR), zakres i kolejność wykonywania robót, w tym w szczególności opis zidentyfikowanych i potencjalnych zagrożeń (np.: utonięcie) oraz działania minimalizujące zagrożenie zarówno po stronie pracodawcy, jak i pracownika (pkt 5 IBWR), a także zawiera szczegółowy opis sytuacji alarmowych związanych z wypadnięciem człowieka za burtę oraz udzielaniem pierwszej pomocy tonącemu, - decyzję wydano z pominięciem pozostałych dokumentów opracowanych przez Spółkę, w szczególności informacji o zagrożeniach i ryzyku zawodowym na stanowisku pracy: Operator koparki oraz instrukcji operatora koparki hydraulicznej H.; 5. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7 i art. 77 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa materialnego, tj. art. 207 Kodeksu pracy w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji nr 4, w sytuacji, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z protokołu zeznań świadka M.S. z dnia 15 grudnia 2014 r., wynika, że sposób postępowania M.S. był zgodny z procedurami bezpieczeństwa przyjętymi przez pracodawcę w IBWR i świadczy o dobrej znajomości tego dokumentu przez świadka, zatem zdaniem skarżącej brak jest podstaw do zobowiązywania pracodawcy do zaznajomienia tego pracownika z cytowanym dokumentem. Okręgowy Inspektor Pracy w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 17 grudnia 2015 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z Raportu nr [...] z dnia 20 lipca 2015 r., zatytułowanego "Opinia w sprawie wypadku wypadnięcia koparki z pontonu do wody wraz z jej operatorem w dniu 1 grudnia 2014 r. w Kanale P. podczas modernizacji toru wodnego [...]", sporządzonego przez niezależnego eksperta na okoliczność przyczyn i przebiegu wypadku z dnia 1 grudnia 2014 r., ewentualnie o potraktowanie ww. Raportu jako uzupełnienie stanowiska skarżącej z dnia 5 czerwca 2015 r. Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę w całości i zwrócił uwagę na sprzeczności w rozstrzygnięciach poszczególnych decyzji. Z decyzji nr 1 wynika, że instrukcja jest, ale jest niezrozumiała, z decyzji nr 2 i 3 wynika, że skarżąca zobowiązana jest do opracowania instrukcji. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Odnośnie do decyzji nr 4 wyjaśnił, że na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy nie został zapoznany z poprawioną instrukcją IBWR. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że przedłożony przez niego raport [...] stanowi uzupełnienie jego stanowiska przedstawionego w sprawie. Pełnomocnik organu po zapoznaniu się z treścią pisma procesowego z dnia 17 grudnia 2015 r. i z załącznikiem oświadczył, że przedstawione wyjaśnienia są nieprzydatne dla sprawy, albowiem celem opinii było ustalenie okoliczności wypadnięcia koparki z jej operatorem z pontonu do wody, z uwzględnieniem wszystkich czynników mogących mieć wpływ na wypadek, a kwestia ta nie jest przedmiotem sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). Oznacza to, że w ramach dokonywanej kontroli sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 404 ze zm.), dalej "uPIP"). Na wstępie wskazać trzeba, że Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Rozdział 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poświęcony jest zasadom prowadzenia postępowania kontrolnego. Zgodnie z art. 21 uPIP postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń. Zadaniem organów inspekcji pracy jest nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy, a w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Dostrzeżenie przez organy inspekcji pracy naruszenia przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obliguje te organy do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie (art. 11 pkt 1 uPIP). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że kontrola w spółce "E" była następstwem zaistniałego tam w dniu [...] r. wypadku przy pracy, któremu uległ operator koparki A.B. na pontonie [...] na Kanale P. Celem kontroli było zatem ustalenie, okoliczności i przyczyn wypadku oraz sprawdzenie przestrzegania przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu robót budowlanych na budowie polegającej na modernizacji toru wodnego [...] - etap II. Istota sporu sprowadza się natomiast do kwestii czy zasadnie inspektor pracy nałożył na skarżącą Spółkę obowiązki wynikające z decyzji zawartych w nakazie z dnia 23 lutego 2015 r., a które następnie utrzymane zostały w mocy zaskarżoną decyzją organu odwoławczego z dnia 4 maja 2015 r. Spółka stoi bowiem na stanowisku, że zostały na nią nałożone obowiązki, z których już wcześniej się wywiązała, a podjęte przez nią działania w pełni zapewniają realizację obowiązków wynikających wprost z przepisów Kodeksu pracy, z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy oraz z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych. Obowiązki pracodawcy w dziedzinie ochrony pracy wynikają z przepisów prawa, z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz z osiągnięć nauki i techniki, o czym mowa jest w art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014, poz. 1502 ze zm.), dalej jako "K.p.". Przepis ten nakazuje pracodawcy ochronę zdrowia i życia pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany: 1) organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy; 2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń. Uszczegółowienie tych obowiązków wynika z przepisów zawartych w aktach wykonawczych wydanych na podstawie upoważnienia zawartego w Kodeksie pracy. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy, oceniając zakres obowiązków skarżącej Spółki jako pracodawcy, zasadnie kierował się treścią, wydanego na podstawie art. 23715 § 2 Kodeksu pracy, rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. (Dz. U. Nr 191, poz. 1596 ze zm.) w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy i na tej podstawie utrzymał w mocy decyzję nr 1, zawartą w nakazie inspektora pracy z dnia 23 lutego 2015 r. Zgodnie z treścią § 30 ww. rozporządzenia, pracodawca powinien zapewnić pracownikom dostęp do informacji, w tym pisemnych instrukcji dotyczących użytkowania maszyn (ust.1). Instrukcje te mają zawierać co najmniej informacje dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie: warunków użytkowania maszyn, występowania możliwych do przewidzenia sytuacji nietypowych, praktyki użytkowania maszyn (ust.2). Jednocześnie instrukcje powinny być zrozumiałe dla pracowników, których dotyczą (ust. 3). Z ustaleń faktycznych opisanych w zaskarżonej decyzji, w tym z treści protokołu kontroli, wynikają okoliczności uzasadniające zastosowanie przez organy ww. przepisu rozporządzenia. Wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego, w treści uzasadnienia zawarł wyjaśnienie zarówno podstawy prawnej nakazu inspektora pracy, jak również odniósł się szczegółowo do twierdzeń strony kwestionującej tę podstawę i szczegółowo wyjaśnił dlaczego wydał nakaz zobowiązujący do usunięcia stwierdzonych uchybień z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, a Sąd stanowisko organu podzielił. Organ wskazał bowiem, że wskazówki dla operatora sprzętu zainstalowanego na pontonie, zgodnie z przedstawioną inspektorowi pracy dokumentacją projektową nie zawierały istotnych, ze względu na zaistniały w dniu 1 grudnia 2014 r. wypadek ześlizgnięcia z pokładu pontonu [...] i wpadnięcia do wody wraz z operatorem koparki H. informacji określających w sposób jednoznaczny warunki wykonywania pracy koparki H. z pokładu pontonu W., w tym o możliwości lub jej braku przemieszczania się koparki po pokładzie w trakcie pracy oraz zabezpieczenia koparki przed ewentualnym zsunięciem się z pokładu i w konsekwencji upadkiem koparki do wody podczas pracy lub podczas przemieszczania się po pokładzie bez wykonywania pracy. Powyższa argumentacja znajduje oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z protokołu kontroli wynika bowiem, że pracodawca nie opracował instrukcji bhp dotyczącej użytkowania koparek na pokładach pontonów, w tym koparki H. na pokładzie pontonu [...], a instrukcja bezpiecznego wykonywania robót modernizacji toru wodnego [...] prace z jednostek i przy użyciu jednostek pływających, opracowana w dniu 20 czerwca 2014 r. przez specjalistę ds. bhp i zatwierdzona przez kierownika budowy w dniu 25 czerwca 2014 r., nie określała sposobu zabezpieczenia ww. koparki przed ześlizgnięciem się z pokładu pontonu [...], ani sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zagrożenia zmniejszenia tarcia na pokładzie jezdnym pontonu, w tym przypadku jego zalodzenia. Podkreślenia wymaga, wbrew odmiennym twierdzeniom skargi, że przepisy prawa mogą jedynie służyć pomocą poprzez wskazanie właściwych sposobów postępowania, ale to specyfika pracy wymaga zastosowania różnych zabezpieczeń. W wykonaniu tego obowiązku pracodawca musi wykazać się inicjatywą, a nagłe niebezpieczeństwo powinno być przez pracodawcę przewidziane w ramach szczegółowej analizy warunków wykonywania pracy. Zaznaczyć też trzeba, że możliwość wystąpienia nagłego niebezpieczeństwa zawsze będzie towarzyszyła pracom szczególnie niebezpiecznym. Zalicza się do nich między innymi prace budowlane, rozbiórkowe, w zbiornikach i kanałach, przy użyciu materiałów niebezpiecznych i prace na wysokości. W świetle powyższego zarzut, że przez wydanie nakazu określonego w decyzji nr 1 i 2, doszło do przyjęcia odpowiedzialności pracodawcy o charakterze absolutnym nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodzić się również należy ze stanowiskiem organu, że zrozumiałe i jasne wskazówki odnoszące się do zainstalowanej na pokładzie pontonu koparki są niezbędne dla pracownika obsługującego koparkę w celu bezpiecznej jej eksploatacji, gdyż nie jest rzeczą pracownika obsługującego koparkę interpretacja dokumentacji projektowej. Wobec tego wskazówki dla operatora sprzętu zainstalowanego na pontonie muszą być sformułowane klarownie i w sposób wykluczający wszelkie wątpliwości. Przepis art. 2374 K.p. nakłada bowiem na pracodawcę obowiązek zapoznawania pracowników z przepisami i zasadami bhp. Ponadto z treści § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. nr 47, poz. 401), wydanego na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy wynika, że wykonawca przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych jest obowiązany opracować instrukcję bezpiecznego ich wykonywania i zaznajomić z nią pracowników w zakresie wykonywanych przez nich robót. Wyjaśnić należy, że szczególną formą działalności pracodawcy w dziedzinie edukowania pracowników w zakresie bhp jest obowiązek wydawania aktualnych instrukcji i wskazówek na konkretnych stanowiskach pracy, a pracodawca jest obowiązany udostępnić je pracownikom do stałego korzystania. Rola instrukcji i wskazówek na poszczególnych stanowiskach pracy polega na uzupełnianiu i konkretyzowaniu obowiązujących przepisów, określaniu zasad bhp. To pracodawca ma wiedzę o istnieniu zagrożeń i o sposobie ich unikania przy obsłudze konkretnej maszyny. Wskazówki, a w szczególności instrukcje, powinny określać między innymi rodzaj dokonywanych czynności przed rozpoczęciem danej pracy, zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania danej pracy, czynności do wykonania po jej zakończeniu oraz zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych, stwarzających zagrożenia dla życia lub zdrowia pracowników. Mając powyższe na uwadze podzielić należy stanowisko organu, zgodnie z którym "Instrukcja Bezpiecznego Wykonywania Robót" modernizacji toru wodnego [...], dalej "IBWR", nie spełnia wymagań dla instrukcji bhp obsługi maszyn. IBWR, jak słusznie wskazał organ dotyczy modernizacji toru wodnego [...] oraz zagrożeń, jakie mogą wystąpić na budowie. W treści IBWR opisane zostało: miejsce wykonywania robót, wpływ na otoczenie miejsca pracy, sposób dotarcia na miejsce pracy, wpływ warunków atmosferycznych na prace, zasoby ludzkie i sprzętowe niezbędne do wykonania robót, zakres i kolejność wykonywania robót. Opisany został również sposób udzielania pierwszej pomocy tonącemu. Wydana w rozpatrywanej sprawie decyzja nakazowa dotyczyła natomiast zapewnienia pracownikom instrukcji bhp użytkowania koparek na pontonach. Obowiązków wynikających z wyżej wymienionych powszechnie obowiązujących przepisów prawa nie może zastąpić instrukcja zbiorcza, sporządzona na potrzeby wykonania modernizacji toru wodnego [...]. Nie może również odnieść zamierzonego skutku zarzut Spółki dotyczący braku podstaw do zaznajomienia starszego marynarza M.S. z "Instrukcją bezpiecznego wykonywania robót modernizacji toru wodnego [...] prace z jednostek i przy użyciu jednostek pływających" w zakresie wykonywanych przez niego robót. Ze znajdującego się w aktach sprawy poświadczenia zapoznania się z IBWR "Prace z jednostek i przy użyciu jednostek pływających" wynika, że M.S. z ww. instrukcją zapoznał się w dniu 21 października 2014 r. Skoro zatem, jak wskazał organ, treść obowiązującej IBWR była modyfikowana po dniu 21 października 2014 r., między innymi o sposób zapobiegania zagrożeniom związanym z wykonywaniem robót budowlanych oraz o sposób postępowania w przypadku tych zagrożeń, w tym także pod kątem odpowiedzialności na stanowisku starszego marynarza, to rację ma organ uznając, że marynarz M.S. nie został zapoznany z treścią aktualnie obowiązującej IBWR. Treść art. 2374 § 1 K.p. wyraźnie wskazuje, że pracownik jest obowiązany potwierdzić na piśmie zapoznanie się z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy. Reasumując wskazać należy, że stwierdzone podczas kontroli uchybienia, jako właściwie udokumentowane, stanowiły wystarczającą podstawę do zastosowania nakazów zakwestionowanych w niniejszej sprawie, zwłaszcza że miały one na celu zapewnienia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi. Stąd też jako zasadne należy ocenić nakazanie natychmiastowego wykonania decyzji nr 1, 2, i nr 4 na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wbrew zarzutom skargi, zawiera wyczerpującą treść i sporządzone zostało zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Organ dokładnie przedstawił stan faktyczny, jak również szczegółowe przepisy będące podstawą nałożonego obowiązku, w pełni ważąc interes społeczny, którym w niniejszej sprawie jest ochrona zdrowia i życia pracowników oraz słuszny interes strony zobowiązanej do przestrzegania przepisów dotyczących właściwej organizacji pracy, jej bezpieczeństwa i higieny. Nie mógł także odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, bowiem nakaz inspektorski w związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisu prawa pracy (przepisu bhp) odnosi się właśnie do usunięcia stwierdzonego uchybienia poprzez dostosowanie stanu rzeczy w dziedzinie bhp do wymagań nałożonych przepisami o ochronie pracy. Podzielając w pełni stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji przez Okręgowego Inspektora Pracy, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji.