II SA/Sz 785/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2012-08-28

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba przebywająca w zakładzie karnym, zatrudniona tam bezpłatnie i nieposiadająca środków pieniężnych ani wartościowych przedmiotów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca wykaże, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Osoba przebywająca w zakładzie karnym, zatrudniona tam bezpłatnie i nieposiadająca środków finansowych, spełnia te kryteria.
Stan faktyczny
W. K. złożył skargę na decyzję Wojewody o wymeldowaniu. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na pobyt w zakładzie karnym, bezpłatne zatrudnienie, brak środków pieniężnych i wartościowych przedmiotów oraz trudną sytuację finansową rodziny. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowił zwolnić W. K. od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia I. zwolnić W. K. od ponoszenia kosztów sądowych, II. ustanowić wnioskodawcy adwokata. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody z dnia[...] ., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r., orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego, z lokalu położonego w B. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżący wystąpił z wnioskiem z dnia [...] r., sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Wskazując na fakty uzasadniające przyznanie przedmiotowej pomocy skarżący podał, że przebywa obecnie w zakładzie karnym i jest tam zatrudniony bezpłatnie. Skarżący nie posiada przy tym żadnych środków pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Dodał również, że nie może skorzystać z pomocy rodziny, gdyż ta znajduje w trudnej sytuacji finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej - "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym uzależnione jest od tego, czy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Posiłkując się stanowiskiem prezentowanym literaturze przedmiotu, należy wyjaśnić, że instytucja prawa pomocy stanowi gwarancje prawne dostępu do sądu dla podmiotów, które ze względu na trudną sytuację ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bądź także z racji niedostatecznej wiedzy lub charakteru sprawy nie mogą prowadzić swych spraw bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika (patrz B. Dauter. Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego. Wydanie 4, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012r., s. 714). Orzecznictwo sądów administracyjnych również wskazuje, że podstawowym celem prawa pomocy, jest zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ma to bowiem umożliwiać realizację praw na drodze sądowej podmiotom nieposiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania (postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I GZ 233/11, opubl. w Lex nr 1103032). Jednocześnie podkreśla się, że korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami (postanowienie NSA z dnia 15 marca 2011r., sygn. akt II GZ 83/11, opubl. w Lex nr nr 783924). Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych we własnym zakresie (patrz postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2012r., sygn. akt II FZ 825/11, opubl. w Lex nr 1104142). Kierując się przedstawionymi wyżej wywodami oraz biorąc pod uwagę sytuację majątkową oraz osobistą W. K., stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie. Przy rozpoznaniu sprawy wzięto w szczególności pod uwagę brak środków finansowych i źródła utrzymania skarżącego, który przebywa obecnie w zakładzie karnym, co w dostateczny sposób przemawiało za uznaniem, że wnioskodawca nie jest stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w tejże sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym złożony wniosek, o czym orzeczono odpowiednio w pkt I i pkt II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło