II SA/Sz 786/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska ( spr.) Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wyłączenie od orzekania Sędziego NSA Stefana Kłosowskiego w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Stefana Kłosowskiego J. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...]r. [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu. W dniu[...]. skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziego NSA Stefana Kłosowskiego od orzekania w niniejszej sprawie, podnosząc, że sędzia sprawozdawca na rozprawie w dniu[...] . był stronniczy i zdecydowanie działał na korzyść uczestników postępowania Państwa C. Uzasadniając ten zarzut skarżąca wywiodła, że ze sposobu w jaki sędzia przedstawił sprawę od razu można było przewidzieć jaki będzie werdykt sądu. Odczytał bowiem część akt sprawy, które były korzystne dla uczestników C., a nie odczytał istotnego pisma skarżącej wysłanego w dniu[...]. Podniosła też, że przed rozprawą, już na sali, sędzia sprawozdawca pytał uczestników A.K. C., czy dostarczyli "jakieś" dokumenty, co przeraziło skarżącą i odniosła wrażenie, że sędzia nie po raz pierwszy rozmawiał z uczestnikami. Na rozprawie potwierdziły się obawy skarżącej, sędzia sprawozdawca był wobec niej nieprzychylny wręcz nieprzyjemny. Nakazał skarżącej wymieniać zagubione dokumenty, a przecież w aktach była decyzja GINB w W. z dnia[...]., w której wszystko szczegółowo wyjaśniono. Skarżąca wniosła o obiektywne zapoznanie się z aktami sprawy i ich przeanalizowanie przez obiektywnego sędziego sprawozdawcę. Pismem z dnia[...]. Sędzia NSA Stefan Kłosowski oświadczył, że nie łączy go zarówno ze stroną oraz jej pełnomocnikiem jak i uczestnikami postępowania A. S. oraz K. C. stosunek osobisty, który mógłby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Nigdy nie rozmawiał z Państwem C. poza rozprawą sądową w dniu [...]r. Uwagi skarżącej zawarte w piśmie z dnia[...]. zarzucające stronniczość, mają charakter subiektywny i wynikają raczej z nieznajomości procedury sądowoadministracyjnej przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002r. Nr 153, poz. 1270), zwanej p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach: 1. w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2. swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3. osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4. w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a. dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzony wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli ( art. 18 § 2 p.p.s.a.). Sędzia natomiast, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienia postępowania, nie może orzekać co do tej skargi ( art. 18 § 3 p.p.s.a.) Zgodnie z przepisem z art. 19 powyższej ustawy niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okolicznośc tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia ( art. 30 § 1 p.p.s.a.) Stosownie do art. 21 p.p.s.a. Sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się do udziału w sprawie. O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego którego wniosek dotyczy. Mając zatem na względzie powyższe regulacje normatywne zważyć należy, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z dnia 18 września 2008r. ( sygn.akt IOZ 696/08) charakter instytucji wyłączenia sędziego jest oczywisty i sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpatrywaniu konkretnej sprawy. W tym zakresie istota wyłączenia sędziego w oparciu o przesłanki bezwzględne wymienione enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., jak też w oparciu o przesłanki względne z art. 19 p.p.s.a. jest taka sama. Ma ona zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenia jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Wskazano przy tym, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne przekonanie. Konieczne jest bowiem wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 ustawy, czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a.( por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2009r., sygn. akt I OZ 100/09). Mając na względzie okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy i przytoczone wyżej przepisy Sąd uznał, że wniosek J. W. nie zasługuje na uwzględnienie. Przytoczone natomiast w uzasadnieniu wniosku okoliczności mają charakter subiektywny i jak wynika to z wywodów skarżącej są następstwem braku znajomości procedury sądowoadministracyjnej. Wbrew bowiem przekonaniu skarżącej okoliczność, że sędzia sprawozdawca nie odczytał całych akt, jak również, że odczytał lub zreferował niektóre dokumenty znajdujące się w tych aktach, nie dowodzi stronniczość sędziego ani też nie świadczy o tym, że jest negatywnie nastawiony do którejkolwiek ze stron. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że zgodnie z art. 106 § 1 p.p.s.a. rozprawa rozpoczyna się od sprawozdania sędziego, który zwięźle przedstawia na podstawie akt sprawy stan sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów skargi. W świetle tego przepisu oczywiste jest, że nie istnieje ustawowy wymóg odczytywania całości akt sprawy, jak również nie ma ustawowo określonego katalogu tych dokumentów, które w toku sprawozdania należy odczytać lub zreferować. Jedynym wymogiem jest uwzględnienie w toku sprawozdania zarzutów skargi. Tak więc, ocena jakie okoliczności należy przedstawić w toku sprawozdania dla zobrazowania stanu sprawy, należy do sędziego sprawozdawcy. Należy też wyjaśnić, że zgodnie z art. 106 § 2 p.p.s.a. po złożeniu sprawozdania, strony – najpierw skarżący a potem organ- zgłaszają ustnie swoje żądania i wnioski oraz składają wyjaśnienia. Skarżący mogą ponadto wskazywać podstawy prawne i faktyczne swych żądań i wniosków. Przewodniczący udziela głosu pozostałym stronom według ustalonej przez siebie kolejności. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie ( art. 106 § 3 p.p.s.a.). Nad przebiegiem rozprawy czuwa sędzia przewodniczący składowi orzekającemu, który jak stanowi art. 98 § 1 p.p.s.a. otwiera, prowadzi i zamyka posiedzenie, udziela głosu, zadaje pytania, upoważnia do zadawania pytań i ogłasza orzeczenia. Z przytoczonego uregulowania wynika, że sędzia sprawozdawca był uprawniony do zadawania pytań stronom, a zatem działał w granicach swoich kompetencji, zaś odczucia skarżącej o jego stronniczość miały charakter subiektywny. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek oddalił.