II SA/Sz 787/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a: przywrócić termin do wniesienia skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. J., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Powyższa decyzja wraz z pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie została doręczona A. J. w dniu [...]r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Na powyższe rozstrzygnięcie A. J., reprezentowany przez pełnomocnika S. J., złożył w dniu [...]r. (data stempla pocztowego), za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazał, że sprawuje opiekę nad chorym bratem A. J., a w dniu "[...]r." pogorszył się stan jego zdrowia, co uniemożliwiło nadanie skargi w terminie. Na potwierdzenie swoich wyjaśnień załączył do wniosku zaświadczenie lekarskie z dnia [...]r. z którego wynika, że A. J. jest przewlekłe i ciężko chory "z okresami zaostrzeń". Pismem z dnia [...]r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do podania okoliczności i dowodów uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie opatrzonym datą [...]r. skarżący wyjaśnił, że nie mógł osobiście nadać w urzędzie pocztowym skargi do Sądu z uwagi na swoją chorobę, natomiast jego brat nie mógł dokonać tej czynności w przepisanym terminie, gdyż w dniu "[...]r." stan zdrowia A. J. uległ nagłemu pogorszeniu, a zatem wymagał stałej opieki brata. Z dołączonego do akt zaświadczenia lekarskiego z dnia [...]r. wynika, że A. J. jest przewlekłe, nieuleczalnie chory i wymaga stałej opieki osoby drugiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 11 września 2009 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi z uwagi na nieuprawdopodobnienie istnienia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Sąd wywiódł, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że A. J. zamieszkuje z siostrą, zatem zarówno skarżący jak i pełnomocnik mogli skorzystać z jej pomocy w celu wniesienia skargi w terminie. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie podnosząc, że w dniu [...]r. po godz. [...] u A. J. chorego na nowotwór jamy brzusznej wystąpiły wymioty, a zatem wymagał w tym dniu nieprzerwanej opieki. W tej sytuacji, S. J. zrezygnował z nadania skargi na poczcie, która czynna jest do godz. [...]. Podniósł, że nie mógł skorzystać z pomocy siostry w złożeniu skargi, gdyż mieszka ona pod innym adresem, a w tym dniu nie odwiedziła ich. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt I OZ 1006/09 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając orzeczenie stwierdzono, że choroba powodująca nagłe i nieprzewidywalne pogorszenie stanu zdrowia mogła uniemożliwić pełnomocnikowi, który jednocześnie jest opiekunem skarżącego, wniesienie skargi w terminie. Ponadto podniesiono, że trudno jest wymagać od skarżącego, aby wniesienia skargi podjęła się siostra, która nie zamieszkuje wraz z nim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) - zwanej w dalszej części ustawą "p.p.s.a."- sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 86 § 1 wyżej wskazanej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, a w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Należy podkreślić, że podstawową przesłankę warunkującą przywrócenie terminu stanowi brak winy w jego uchybieniu. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że przy ocenie braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu zatem ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociaż lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 17 marca 2008 r., sygn. akt II FZ 99/08, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, uzależnione jest zatem od uprawdopodobnienia przez stronę okoliczności wskazujących na brak winy w jego uchybieniu. W niniejszej sprawie, w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powołano się na nagłe pogorszenie stanu zdrowia skarżącego co wiązało się z koniecznością sprawowania nad nim stałej opieki przez brata, który jest pełnomocnikiem w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, przyczyna wskazana we wniosku o przywrócenie terminu stanowi okoliczność niezawinioną, albowiem uprawdopodobniono, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego i jego pełnomocnika. Jak wynika z zaświadczeń lekarskich przedłożonych do akt sprawy (k. [...] i k. [...]), skarżący jest przewlekle i nieuleczalnie chory na nowotwór jamy brzusznej i wymaga opieki drugiej osoby. W związku z chorobą nie mógł osobiście nadać skargi na poczcie, co potwierdził dodatkowo oświadczeniem złożonym w piśmie z dnia [...]r. Chorym zajmuje się jego brat S. J., będący jednocześnie pełnomocnikiem w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej. W ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi tj. w dniu [...]r. (mylne wskazanie przez skarżącego i pełnomocnika daty [...]r. i [...]r.) nastąpiło nagłe pogorszenie się zdrowia skarżącego, co spowodowało konieczność sprawowania wzmożonej opieki ze strony S. J., uniemożliwiając tym samym pełnomocnikowi nadanie na poczcie skargi w imieniu A. J. Ze względu na nieprzewidywalne pogorszenie się stanu zdrowia, zarówno skarżący jak i jego brat nie mogli wyręczyć się inną osobą w celu dokonania czynności wniesienia skargi w terminie. Również nie mogli skorzystać z pomocy siostry, albowiem w tym dniu nie przebywała w ich miejscu zamieszkania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym nagła choroba powodująca niemożność skorzystania z pomocy innej osoby należy do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu (vide. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r. sygn. akt I SA 1072/00, wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 1609/97, niepubl.). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się ze strony skarżącego, czy jego pełnomocnika jakiegokolwiek zaniedbania, ponieważ nagłe pogorszenie stanu zdrowia oraz brak możliwości skorzystania z pomocy innej osoby świadczy o obiektywnej niemożliwości przezwyciężenia przeszkody w zachowaniu terminu. Na uwagę dodatkowo zasługuje fakt, że pełnomocnik skarżącego niezwłocznie po ustaniu przyczyny uchybienia terminu, wniósł skargę do Sądu. W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w postanowieniu.