II SA/Sz 789/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. W. na pismo Starosty z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W dniu [...] R. W. złożył wniosek o zwrot nadpłaty w kwocie [...] za kartę pojazdu pobraną w dniu [...] w związku z rejestracją pojazdu. Starosta B. decyzją z dnia [...] odmówił wznowienia postępowania sprawie rejestracji pojazdu oraz zwrotu kwoty [...] zł tytułem pobranych opłat rejestracyjnych. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez R. W. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że R. W. nie wnosił o wznowienie postępowania przedmiocie rejestracji pojazdu a jedynie o zwrot nadpłaconej zdaniem odwołującego się kwoty za wydanie karty pojazdu. Dlatego Kolegium uznało, że postępowanie organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania było bezprzedmiotowe i z tych przyczyn należało orzec o umorzeniu postępowania. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że Starosta winien ponownie rozpoznać sprawę poprzez rozpatrzenie wniosku strony o zwrot nienależnie pobranego świadczenia. Rozpatrując wniosek, organ pierwszej instancji powinien rozważyć dotychczasowe orzecznictwo, w szczególności stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2006r. III SA/Wa 2972/05 i w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 08 czerwca 2006r. I SA/Ke 90/06. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku, Starosta B., decyzją z dnia [...], odmówił zwrotu nadpłaty kwoty [...] zł za wydanie karty pojazdu. Od decyzji tej R. W. wniósł odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie. Kolegium w uzasadnieniu decyzji wskazało, że zastosowany przez organ pierwszej instancji tryb sprawy był nieprawidłowy, bowiem zwrot nadpłaconej opłaty związanej z wydaniem karty pojazdu obliguje właściwy organ do zajęcia pisemnego stanowiska stanowiącego czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takiej sytuacji, organ obowiązany jest do rozpatrzenia wniosku strony i zarządzenia zwrotu nienależnie pobranej opłaty, albo odmówienia jej zwrotu. R. W. – powołując się na uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...] wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i wypłacenie kwoty [...] złotych. Starosta B. odpowiadając na powyższy wniosek, pismem z dnia [...] poinformował R. W., że wezwanie jest przedwczesne. Wyjaśnił, że zgodnie z decyzją SKO z dnia [...] zostanie rozpatrzony wniosek strony z dnia [...] o zwrot różnicy za opłatą kartą pojazdu. Dopiero po otrzymaniu pisma o zajętym stanowisku przez Starostę przysługiwać będzie prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Następnie Starosta B. pismem z dnia [...], poinformował R. W., że brak jest podstaw do zwrotu żądanej kwoty [...] zł za wydanie karty pojazdu. R. W. [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na pismo Starosty B. z dnia [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu i wniósł o zasądzenie żądanej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami. Starosta B. odpowiadając na skargę wniósł o jej odrzucenie, gdyż sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a także skarga została wniesiona po terminie do jej wniesienia, zaś w razie nie uwzględnienia tego wniosku wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestia wydania karty pojazdu uregulowana jest w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). W ustawie tej nie została przewidziana decyzyjna forma ustalenia i pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu, jak również zwrotu opłaty lub jej części. Obowiązek pobrania opłaty wynika z art. 77 ust. 3 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym właściwy w przedmiocie rejestracji pojazdu samochodowego starosta wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej kartę pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.) określona została na kwotę [...] zł. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że powołany wyżej przepis, ustanawiający wysokość opłat za kartę pojazdu, jest niezgodny z Konstytucją i ustawą – Prawo o ruchu drogowym oraz że przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r., a jednocześnie zobowiązał ustawodawcę do wprowadzenia do tego czasu nowej, zgodnej z prawem regulacji. Mając powyższe na względzie w dniu 28 marca 2006 r. Minister Transportu i Budownictwa wydał rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), obniżając wysokość przedmiotowej opłaty z 500 zł na 75 zł. Powyższe rozporządzenie obowiązuje od dnia 15 kwietnia 2006 r. Obowiązek pobrania opłaty za kartę pojazdu w określonej wysokości wynika zatem - w świetle powyższych przepisów - wprost z przepisu prawa i nie wymaga wydania ze strony organu aktu o charakterze konstytutywnym albo deklaratoryjnym. Starosta jest jedynie organem rejestrującym, który nie rozstrzyga o samej opłacie i jej wysokości. Wymienione przepisy nie regulują również trybu zwrotu tejże opłaty. W tym stanie prawnym – zdaniem Sądu - przyjąć należy, że roszczenia o jej zwrot w całości lub w części można dochodzić przed sądem powszechnym, w trybie art. 417¹ § 1 Kodeksu cywilnego. Nie ma zatem zastosowania administracyjny tryb rozpatrzenia wniosku o zwrot opłaty za kartę pojazdu. W kwestii tej wypowiedział się już Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07, uznał, że dopuszczalna jest droga sądowa w sprawie o zwrot części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu na podstawie cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. W uzasadnieniu tejże uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że za dopuszczalnością drogi sądowej przed sądem powszechnym w rozpatrywanej sprawie przemawia okoliczność, że opłata za kartę pojazdu, której charakter upodabnia ją do podatku, ma jednocześnie cechy świadczenia ekwiwalentnego a przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym i powołanego wyżej rozporządzenia, przewidującego obowiązek jej uiszczenia, nie określają trybu zwrotu pobranej opłaty. Dodatkowo, za trafnością powyższej oceny przemawia, zdaniem Sądu Najwyższego, fakt, że dla dochodzonego roszczenia o zwrot pobranej opłaty brak jest podstaw do stosowania przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa, bowiem opłaty za wydanie karty pojazdu nie zostały wymienione w art. 2 § 1 tej ustawy. Nie może mieć do nich zastosowania także art. 2 § 2 tej ustawy, gdyż dotyczy on opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, a opłaty za kartę pojazdu są należnościami stanowiącymi dochody samorządu terytorialnego. Nienależnie pobrane opłaty za kartę pojazdu nie mogą zatem być traktowane jako nadpłaty podatku, podlegające szczególnemu unormowaniu w zakresie zasad i trybu ustalania nadpłaty podatkowej i jej zwrotu, co wyłączałoby dla ich dochodzenia drogę sądową. Z powyższych rozważań wynika, że w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, dochodzenie zwrotu przedmiotowej opłaty za wydanie karty pojazdu nie jest dopuszczalne w trybie administracyjnoprawnym, a zatem skarga do sądu administracyjnego na pismo odmawiające zwrotu tej opłaty, lub jej części również jest niedopuszczalna. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę, jako niedopuszczalną należało odrzucić.