II SA/Sz 81/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu11 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. Ż. i W. Ż. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF E. Ż. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie dysponuje żadnym dochodem. Mizerne środki należące do męża wnioskodawczyni w całości są wydatkowane na bieżące potrzeby wśród których podstawową pozycję stanowi czynsz i energia oraz zakup żywności. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności i nie jest w stanie uiścić żądanej opłaty sądowej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i 20 – letnią córką. Posiadany majątek stanowi współwłasność [...] m2 mieszkania. Miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł uzyskiwany przez męża z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego. Dodatkowo skarżąca wskazała, że mąż W. Ż. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i aktualnie ją utrzymuje. Nadto osiąga on dochód z gospodarstwa rolnego, natomiast córka uczy się w szkole średniej i nie osiąga dochodów. Miesięczne koszty utrzymania lokalu, w tym czynsz, koszty dostawy energii wahają się w granicach [...] zł. Pozostałą część pieniędzy pochłaniają zakupy żywności, odzieży, obuwia, środków czystości i inne okazjonalne zakupy. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, wezwaniem z dnia [...] r. referendarz sądowy zobowiązał E. Ż. do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy: - zaświadczenia z powiatowego Urzędu Pracy o posiadaniu przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania położonego w [...] przy ul. [...] z okresu ostatnich trzech miesięcy ( np. gaz, prąd) oraz kserokopii decyzji w sprawie podatku od przedmiotowej nieruchomości na rok[...] , - kserokopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości rolnej na rok[...] , - zaświadczenia jakiego rodzaju działalność rolną prowadzi mąż skarżącej oraz jakiej wysokości dochód uzyskuje z tego tytułu, - oświadczenia, czy mąż skarżącej korzysta z dotacji bezpośrednich dla rolników, jeżeli tak to załączenie kserokopii powyższych decyzji, - wyciągów z zestawieniem operacji z posiadanych przez skarżącą oraz jej męża kont bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy. W wykonaniu powyższego wnioskodawczyni oświadczyła, że nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, wysokość wydatków ponoszonych przez męża na utrzymanie mieszkania wynosi według jego oświadczenia [...] zł miesięcznie, mąż produkuje sianokiszonkę na sprzedaż i osiąga z tego tytułu ok. [..] zł rocznie, odnośnie wyciągów z konta skarżąca oświadczyła, że nie posiada konta bankowego, a do konta męża nie ma dostępu. Nadto skarżąca przedłożyła kserokopię decyzji z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznającą na rok [...] W. Ż. płatność w wysokości [...] zł, kserokopię decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za [...] rok za mieszkanie położone w [...] stanowiące współwłasność W. i E. Ż., kserokopię decyzji w sprawie podatku od nieruchomości na rok [...] za budynek mieszkalny o pow. [...] m2 i grunty o powierzchni[...] ,00m2 położone w [...] , zawiadomienie o wysokości miesięcznych opłat za mieszkanie w [...] w wysokości [...] zł. Pozostałych dokumentów wnioskodawczyni nie przedłożyła. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zważył: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że prawo pomocy jest szczególną instytucją procesową, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r.Nr 61, poz. 284 ze zm.). Instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy zawarte w rozdziale 3, działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 P.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek E. Ż. nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wbrew twierdzeniem skarżącej, jej mąż nie może być osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Jak podaje sama skarżąca i jak wynika to z przesłanych dokumentów W. Ż. jest rolnikiem i prowadzi gospodarstwo rolne, a skoro jest rolnikiem, to podlega ubezpieczeniu w KRUS i tym samym nie może być zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Dalej skarżąca oświadczyła, że mąż produkuje sianokiszonkę i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości ok. [..] . zł rocznie, tymczasem z przesłanej decyzji przyznającej płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że uprawia on również rośliny strączkowe i motylkowe drobnonasienne. Wnioskodawczyni wraz z mężem posiada mieszkanie w [...] , mąż jest właścicielem domu położonego w [...] oraz nieruchomości rolnej, mimo, to wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie posiadanych nieruchomości, uchyliła się również od przedłożenia wyciągu z konta bankowego męża. Tymczasem mając na uwadze to, że dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozostaje bez znaczenia sytuacja materialna członków najbliższej rodziny, tym bardziej męża z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, a w przepisach ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) umocowanie prawne znajduje nie tylko obowiązek wzajemnej pomocy małżonków oraz przyczynienie się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą założyli przez swój związek (art. 23 i 27 ww. ustawy), lecz również obowiązek udzielania wsparcia i wzajemnej pomocy w trudnych sytuacjach życiowych, wezwanie w tym zakresie było jak najbardziej uzasadnione. Fragmentaryczne i wycinkowe przedstawianie danych dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej, uniemożliwia faktyczne ustalenie sytuacji finansowej skarżącej. Dla przyznania prawa pomocy konieczne jest dysponowanie pełnym obrazem sytuacji finansowej i materialnej strony, która ubiega się o pomoc państwa i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Uchylanie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 P.p.s.a., polegające na selektywnym podawaniu informacji i przedkładaniu dokumentów, skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. W konsekwencji należało uznać, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.