II SA/Sz 817/08
WyrokWSA w Szczecinie2008-12-03
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest prowadzenie odrębnych postępowań w przedmiocie samowoli budowlanej dla poszczególnych części obiektu budowlanego, które powstały w różnym czasie, ale pod rządami tej samej ustawy Prawo budowlane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie ma podstaw prawnych do prowadzenia dwóch odrębnych postępowań w przedmiocie samowoli budowlanej dla poszczególnych części obiektu budowlanego, które powstały w różnym czasie, ale pod rządami tej samej ustawy Prawo budowlane. W takiej sytuacji zasadne jest umorzenie postępowania w mniejszej sprawie i prowadzenie jednego postępowania dotyczącego całego obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki domku kempingowego nietrwale związanego z gruntem, dobudowanego do barakowozu, oraz zbiornika na nieczystości płynne. Skarżący postawili barakowóz w 1994 r., a w 2002 r. dobudowali do niego domek kempingowy. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę obiektu, uznając, że wymagał on pozwolenia na budowę, którego skarżący nie posiadali. Skarżący kwestionowali możliwość prowadzenia odrębnych postępowań dla poszczególnych części obiektu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżących kwotę tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 03 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. i B. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1.uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] roku nr [...] 2.stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3.zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżących Z. K. i B. K. kwotę [...] złotych tytułem kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P., decyzją z dnia [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i art. 104 K.p.a., nakazał Z. i B. K. rozbiórkę domku kempingowego nietrwale związanego z gruntem dobudowanego do istniejącego barakowozu oraz zbiornika nieczystości płynnych na działce nr [...]
w miejscowości R., obręb W., gmina K. P.
Uzasadniając decyzję organ I instancji podał, że Z. i B. K. w 1994 r. postawili na dzierżawionej od 25 sierpnia 1993 r. działce barakowóz.
W dniu 21 listopada 1997 r. zostali właścicielami działki, a w 2002 r. do stojącego barakowozu (bez kół) dobudowali drewniany domek kempingowy nietrwale związany z gruntem i połączyli w jedną całość. Aktualnie obiekt ma powierzchnię zabudowy ok. 33,6 m², wysokość średnią 2,5 m, jest doprowadzona do niego instalacja wodno – kanalizacyjna i elektryczna. Nadto na działce umieszczono zbiornik nieczystości płynnych o pojemności 2,0 m³.
Dalej organ I instancji podał, że art. 29 i 30 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do tego rodzaju obiektów, dlatego zgodnie z art. 28 ust. 1 ww. ustawy, roboty budowlane polegające na dobudowie obiektu budowlanego - domku kempingowego konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem oraz umieszczenie zbiornika bezodpływowego nieczystości płynnych mogły być rozpoczęte i realizowane jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący wymaganego zezwolenia nie posiadali, w związku z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P. postanowieniem z dnia [...], w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie nakazał wykonanie określonych czynności zakreślając termin ich wykonania.
Z. i B. K. nakazanych czynności w terminie nie wykonali, dlatego wydana została niniejsza decyzja.
Z. i B. K. nie zgadzając się z ww. decyzją wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący stwierdzili, że wydanie postanowienia dot. legalizacji części obiektu budowlanego tj. domku kempingowego dobudowanego do istniejącego barakowozu oraz zbiornika nieczystości płynnych a następnie decyzji nakazującej rozbiórkę narusza art. 77 K.p.a., ponieważ nie można dokonać legalizacji lub nakazać rozbiórki części obiektu budowlanego bez konieczności legalizacji lub rozbiórki jego drugiej części. Skarżący wskazali nadto, że złożyli wymagane postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokumenty, z wyjątkiem projektu architektoniczno-budowlanego.
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
w Szczecinie, decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Opisując dotychczasowy przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P. w wyniku przeprowadzonej w dniu 1 czerwca 2004 r. wizji lokalnej zabudowań posadowionych na działce geodezyjny nr [...] w m. R., obręb W., ustalił, że Z. i B. K. w 1994 r. posadowili na niej barakowóz, a następnie w 2002 r. dobudowali do niego drewniany domek kempingowy nietrwale związany z gruntem i połączyli z istniejącym obiektem w jedną całość. Do obiektu tego doprowadzono instalację wodno – kanalizacyjną
i elektryczną, na działce znajduje się tez zbiornik na nieczystości płynne
o pojemności 2,0 m³.
Mając na uwadze, że skarżący nie posiadali wymaganego prawem pozwolenia na budowę ww. obiektu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P. postanowieniem z dnia [...], na podst. art. 48 ust. 2 i 3 Prawo budowlane, nakazał skarżącym w terminie do dnia 15 września 2004 r. przedłożenie następujących dokumentów w celu doprowadzenia ww. obiektu do stanu zgodnego z prawem :
- inwentaryzacji budowlanej budynku i zbiornika;
- oświadczenia osoby uprawnionej, że budynek i zbiornik wykonane zostały zgodnie ze sztuka budowlaną, polskimi normami budowlanymi i nadają się do użytkowania,
- projektu zagospodarowania działki,
- zaświadczenia właściwego organu o zgodności z przepisami o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- opinii Państwowej Straży Pożarnej, Inspekcji Ochrony Środowiska,
- protokołów badan i sprawdzeń instalacji elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej
i szamba,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele
budowlane,
- inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej.
Wobec niewywiązania się inwestorów z nałożonego obowiązku organ I instancji decyzją z dnia [...], na podstawie art. 48 ust. 1
i 4 nakazał rozbiórkę budynku kempingowego o konstrukcji drewnianej i zbiornika nieczystości płynnych.
Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie skarżących od ww. decyzji, decyzją z dnia [...], którą następnie Z.
i B. K. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia
6 października 2005 r. uchylił ww. opisane decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że na podstawie protokołu oględzin z dnia 1 czerwca 2004 r. ustalono, że w 1994 r. skarżący posadowili na dzierżawionej działce barakowóz, a w 2002 r. dobudowali do niego łącząc w jedną całość drewniany domek kempingowy. Wbrew powyższym ustaleniom organy obu instancji uznały, że domek kempingowy został
w całości wybudowany po 1995 r. Jeżeli natomiast część domku istniała już przed 1995 r., to na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., może być jedynie orzeczona rozbiórka tej części obiektu która została wybudowana, przebudowana po 1995 r., a nie całego obiektu. Nadto organy obu instancji nie wyjaśniły na jakiej podstawie uznały, że wybudowane obiekty wymagały pozwolenia na budowę.
Ponownie rozpatrując sprawę organ powiatowy wydał dwa odrębne rozstrzygnięcia w stosunku do każdej części obiektu, w zależności od daty jej wybudowania. W stosunku do części obiektu dobudowanej w 2002 r. do istniejącego od 1994 r. barakowozu – postanowienie z dnia 28 sierpnia 2006 r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawo budowlane nakazujące właścicielom wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia dobudowanego obiektu do stanu zgodnego
z prawem do dnia 31 października 2006 r. Niewywiązanie się skarżących
z nałożonego obowiązku spowodowało wydanie opisanej już decyzji z dnia
25 czerwca 2007 r.
Przechodząc do uzasadnienia merytorycznego organ podniósł, że zgodnie
z art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31, które określają budowa jakich obiektów i wykonanie jakich robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę, oraz które spośród wymienionych można rozpocząć dokonując właściwemu organowi zgłoszenia zamiaru ich wykonania a organ
w terminie 30 dni od dnia doręczenia nie zgłosi sprzeciwu.
Z powyższego wynika, że przedmiot postępowania którego rozbiórkę nakazano na podst. art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. nie stanowi żadnej
z kategorii obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 ww. ustawy, która uprawniałaby inwestora do postawienia ww. obiektu na podstawie odpowiedniego zgłoszenia.
W świetle powyższych przepisów wybudowanie domku kempingowego wymagało pozwolenia na budowę właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, którego skarżący nie posiadali.
Mając na względzie treść art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, postanowieniem dnia 28 sierpnia 2006 r. organ powiatowy nakazał skarżącym przedstawić w terminie do 31 października 2006 r., określone dokumenty w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego
z prawem. Skarżący przedłożyli wymienione przez organ dokumenty, prócz projektu architektoniczno-budowlanego domku kempingowego i zbiornika.
Zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nakazanych w postanowieniu, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Z.
i B. K. wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przytoczyli argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu powiatowego.
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
w Szczecinie w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje rozstrzygnięcie
w przedmiotowej sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie
w dniu 20 grudnia 2007 r., biorąc pod uwagę, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zależy od wyniku wznowionego postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 15 czerwca 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. z dnia
28 sierpnia 2006 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki barakowozu postawionego bez wymaganego pozwolenia na działce nr [...] w R., Sąd zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia wznowionego postępowania.
W uzasadnieniu Sad wskazał, że jeżeli we wznowionym postępowaniu okazałoby się, że barakowóz został posadowiony na działce nr [...] w 1996 r., oznaczałoby to, że sprawa w tej kwestii winna być rozpatrzona w oparciu o przepisy ustawy z 1994 r., a to z kolei oznaczałoby, że obie części obiektu budowlanego wybudowanego na ww. działce podlegają przepisom ustawy Prawo budowlane
z 1994 r. i nie było podstawy do prowadzenia dwóch postępowań w stosunku do poszczególnych części obiektu. W tej sytuacji będąca przedmiotem niniejszego postępowania sądowego decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 23 sierpnia 2007 r. dot. części obiektu
w postaci domku kempingowego nie znajdowałaby uzasadnienia prawnego,
a prowadzone odrębnie postępowania należałoby umorzyć i prowadzić jako jedno odnośnie całego obiektu.
Z uwagi na rozstrzygnięcie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 2008 r., w którym organ uchylił w całości swoją decyzje z dnia 15 czerwca 2007 r., nr [...], i decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. z dnia 28 sierpnia 2006 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie, postanowieniem z dnia 10 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zaważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Skarga okazała się uzasadniona z uwagi na nowe okoliczności jakie pojawiły się w przedmiotowej sprawie. A mianowicie fakt, że skarżący cały domek letniskowy wybudowali po roku 1994, tj. zarówno barakowóz jak i będącą przedmiotem niniejszego postępowania część dobudowaną do tego barakowozu, tyle że
w pewnym odstępie czasowym.
Powyższa okoliczność stała się podstawą wznowienia przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w Szczecinie postępowania zakończonego decyzją ostateczna w sprawie nakazania Z. i B. K. rozbiórki barakowozu postawionego bez wymaganego pozwolenia na działce nr [...] w R., obręb W., gmina K. P.. W wyniku wznowienia postępowania Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie wydał w dniu [...]. decyzję uchylającą w całości własną decyzję z dnia 15 czerwca 2007 r., znak: [...], oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. z dnia 28 sierpnia 2006 r., znak: [...]. Rozstrzygając sprawę co do istoty Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie umorzył postępowanie
w zakresie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego postaci barakowozu.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że z przedstawionych przez skarżących dokumentów jednoznacznie wynika, iż barakowóz został nabyty od Nadleśnictwa G. i ustawiony na działce nr [...] w miejscowości R.
w 1996 r. Dalej organ odwoławczy podał, że okoliczność ta jest istotna dla sprawy, gdyż w takim przypadku do wybudowanego (ustawionego) barakowozu zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., a nie przepisy ustawy
z dnia 24 października 1974 r. na podstawie, których zostało wydane uchylone rozstrzygnięcie.
W sytuacji zaistniałej po wydaniu przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie we wznowionym postępowaniu decyzji z dnia 25 kwietnia 2008 r., będąca przedmiotem niniejszego postępowania sądowego decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 23 sierpnia 2007 r. obejmująca część obiektu w postaci domku kempingowego nie znajduje uzasadnienia prawnego. Nie ma bowiem podstaw prawnych do prowadzenia dwóch odrębnych postępowań
w przedmiocie samowoli budowlanej dla obu części obiektu powstałych co prawda
w pewnym odstępie czasowym, ale po rządzami jednaj ustawy. Zasadnym jest postępowanie w mniejszej sprawie umorzyć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące całego obiektu na podstawie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane
z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Przy czym nie będzie zachodzić tu tożsamość sprawy z uwagi na brak tożsamości przedmiotu postępowania, mianowicie cały obiekt nie jest tożsamy z jego częścią.
W świetle powyższych wywodów należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem ww. przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło