II SA/Sz 827/15
WyrokWSA w Szczecinie2016-03-10
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, która przejęła nieruchomość od dewelopera, może być obciążona karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego, jeśli jej poprzednik prawny posiadał zezwolenie na zajęcie pasa drogowego i uiszczał stosowne opłaty?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji publicznej nie wykazały podstaw do nałożenia kary pieniężnej na Wspólnotę Mieszkaniową. Ustalono, że poprzednik prawny Wspólnoty (deweloper) posiadał zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, a następnie Wspólnota, działając w dobrej wierze i kontynuując uiszczanie opłat, nie powinna być obciążana karą za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy organy przez długi czas nie kwestionowały dokonywanych wpłat.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa została obciążona karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych bez zezwolenia zarządcy drogi. Wspólnota twierdziła, że jej poprzednik prawny, Spółka A (deweloper), uzyskał zezwolenie na zajęcie pasa drogowego i uiszczał stosowne opłaty. Po powstaniu Wspólnoty, Spółka A, działając jako zarządca, kontynuowała wpłaty z funduszy Wspólnoty, które były akceptowane przez zarządcę drogi. Organy administracji uznały jednak, że Wspólnota zajęła pas drogowy bez zezwolenia po dacie ustanowienia jej własności.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wspólnota Mieszkaniowa (dalej zwana: "Wspólnotą"), reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Zastępcę Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w K., orzekającą nałożenie na skarżącą kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego w wysokości [...] zł.
Wyłaniający się z ww. decyzji stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia [....] r. organ I instancji nałożył na Wspólnotę karę pieniężną w wysokości [...] zł, za zajęcie pasa drogowego – drogi powiatowej
ul. [...] (dz. Nr 1/7, obr. 21), polegające na umieszczeniu przyłącza wodociągowego, kanalizacji deszczowej i sanitarnej bez zezwolenia zarządcy drogi.
W wyniku rozpoznania odwołania Wspólnoty, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., uchyliło ww. decyzję organu I instancji z dnia [...] r. wskazując na potrzebę wyjaśnienia rozbieżności w datach powstania Wspólnoty, a ponadto wyjaśnienia czego dotyczyły wpłaty z lat 2013 i 2014, jak również odniesienia się do wniosku Wspólnoty o przeprowadzenie dowodów.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji decyzją z dnia [...] r., nr [...] na postawie art. 40 ust. 12 pkt 1 i art. 40 ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "K.p.a."), nałożył na Wspólnotę karę pieniężną
w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego ul. [...], polegające na umieszczeniu przyłącza wodociągowego, kanalizacji deszczowej i sanitarnej od [...] r., bez zezwolenia zarządcy drogi.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z dnia [..] r., zmienioną decyzją z dnia [...] r., Przedsiębiorstwo [...] uzyskało zezwolenie na zajęcie pasa drogowego
ul. [...] o powierzchni 4,92 m2 w celu budowy i umieszczenia przyłącza wodociągowego, kanalizacji deszczowej i sanitarnej od listopada 2009 r. na czas nieoznaczony. Poza zezwoleniem na prowadzenie ww. robót, organ nałożył również obowiązek uiszczenia opłaty rocznej za umieszczenie infrastruktury technicznej w pasie drogowym.
W dniu 29 września 2014 r. wpłynął do organu wniosek Wspólnoty "o przejęcie opłaty rocznej" nałożonej ww. decyzją. Do wniosku strona dołączyła akt notarialny,
z którego wynikało, że w budynku przy ul. [...] zawiązała się wspólnota mieszkaniowa.
Decyzją z dnia [...] r. organ wygasił decyzję z [...]r., wydaną na rzecz Spółki A jako bezprzedmiotową, a następnie wszczął
z urzędu postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego ul. [...] w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z gospodarką drogową przez Wspólnotę - bez zezwolenia właściwego zarządu drogi.
Organ I instancji dokonał analizy dokumentów zebranych w sprawie pod kątem wyjaśnienia rozbieżności co do daty powstania Wspólnoty i ustalił, iż zgodnie z księgą wieczystą ustanowienie odrębnej własności lokali i przeniesienie własności miało miejsce w dniu [...] r., w związku z czym doszło do zmiany właściciela przedmiotowych urządzeń. Stroną postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest tylko wnioskodawca, którym może być właściciel. Wspólnota aby wypełnić obowiązki wynikające z ustawy o drogach publicznych powinna była, po nabyciu nieruchomości, wystąpić do zarządcy drogi o zgodę na dalsze umieszczenie urządzeń w pasie drogowym.
Organ ustalił też, że w latach 2013 i 2014, opłata za umieszczone przyłącza była uiszczana, lecz dokonywał jej podmiot nieuprawniony. Z chwilą ustanowienia Wspólnoty mieszkaniowej, ww. decyzja przestała wiązać dewelopera, czyli Spółkę A i od tego momentu przestał na nim ciążyć obowiązek uiszczania opłaty rocznej za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym.
Zdaniem organu I instancji oceny stanu faktycznego należy dokonać pod względem prawnym, tj. czy opłata była wnoszona przez podmiot uprawniony oraz czy podmiot zobowiązany dysponował odpowiednią decyzją na zajęcie pasa drogowego. Obowiązek uiszczania opłaty obciąża wyłącznie podmiot, który jest w posiadaniu urządzenia umieszczonego w pasie drogowym.
Od powyższej decyzji Wspólnota wniosła odwołanie zarzucając jej naruszenie art. 7, 8, 9 K.p.a. oraz art. 19 ust. 2, art. 40 ust. 12 pkt 1 i ust. 13 ustawy o drogach publicznych oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że strona dokonała zajęcia pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi oraz podwójne naliczenie opłaty za korzystanie z pasa drogowego.
Stwierdziła, że nie odpowiada za zajęcie pasa drogowego w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Nie jest bowiem prawdą, że przedmiotowe przyłącze zostało umieszczone w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi, gdyż umieścił je poprzednik prawny strony, tj. wykonawca obiektu i jego poprzedni właściciel – Spółka A, która uzyskała zgodę na umieszczenie w pasie drogowym przyłącza, na którą organ nałożył decyzją opłatę roczną za wskazane zajęcie. Spółka A uiszczała opłatę roczną za zajęcie pasa drogowego przez czas trwania inwestycji oraz po jej zakończeniu - jako zarządca Wspólnoty. Wpłaty te były akceptowane. Zarządca drogi nie zwrócił tych wpłat na rachunek bankowy Wspólnoty. Nie kwestionował też zasadności tych wpłat. W tytułach wpłat powoływano numer decyzji, tj. określono, że wpłata dokonywana przez Wspólnotę dotyczy wskazanej wyżej opłaty rocznej.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, utrzymało w mocy decyzję organu
I instancji z dnia [...] r.
Organ odwoławczy przywołał ustalenia organu I instancji odnośnie daty powstania Wspólnoty w dniu [...] r. i uznał, że organ I instancji w sposób wyczerpujący uzasadnił pominięcie zawnioskowanego przez stronę dowodu
z przesłuchania stron i świadków na okoliczność dokonania wpłat z tytułu zajmowania pasa drogi przez Wspólnotę.
Zdaniem Kolegium, organ I instancji słusznie uznał, że kwestią podlegającą ocenie jest stan prawny, tj. czy opłata została wnoszona przez podmiot uprawniony oraz czy podmiot ten dysponował odpowiednią decyzją administracyjną. Odpowiedzialność administracyjna za bezprawne zajęcie pasa drogowego ma charakter obiektywny, następuje po ustaleniu faktycznego zajęcia pasa bez istnienia zezwolenia.
Według Kolegium, z orzeczeń sądowoadministracyjnych a contrario wywnioskować można obowiązek nowego właściciela (użytkownika urządzeń) do wystąpienia do zarządcy drogi o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego. Obciążenie w dalszym ciągu dotychczasowego właściciela opłatami naliczonymi z tytułu umieszczenia takiego urządzenia w pasie drogowym byłoby nielogiczne, prowadziłoby do tego, iż niezależnie od tego kto jest właścicielem urządzenia, kto posiada i korzysta z niego, to osoba, która dokonała jego umieszczenia w pasie drogowym zawsze uiszczałaby opłatę roczną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Ponadto wniosła o przyznanie jej od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa wg norm przepisanych.
Skarżąca podtrzymała zarzuty podnoszone w odwołaniu, zarzucając organowi błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Nieprawdą bowiem jest, że przedmiotowe przyłącza umieszczone zostały w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi. Umieścił je w pasie drogi poprzednik prawny Wspólnoty, tj. wykonawca obiektu i jego poprzedni właściciel - Spółka A, która uzyskała zgodę na umieszczenie w pasie drogowym przyłączy na czas nieokreślony, wobec której organ nałożył w decyzji opłatę roczną za wskazane zajęcie. W dniu [...] r. developer dokonał wyodrębnienia i ustanowienia własności pierwszego lokalu i w tym dniu powstała Wspólnota Mieszkaniowa, nad którą zarząd nad nieruchomością sprawowała Spółka A, która była stroną decyzji zezwalającej na umieszczenie w pasie drogi urządzeń infrastruktury technicznej. Spółka ta, jako zarządca Wspólnoty, w jej imieniu uiszczała wskazaną w decyzji opłatę roczną za zajęcie pasa drogowego na rachunek ZDTiM w K., który nie kwestionował zasadności tych wpłat, w których powoływano się na numer decyzji [...].
Zdaniem skarżącej, należy uznać przejście praw z decyzji wydanych na rzecz Spółki A na Wspólnotę, która stała się następcą prawnym dewelopera w zakresie własności nieruchomości, w tym wszystkich praw i obowiązków z tym związanych.
Powołując się na obowiązki organu wynikające z art. 9 K.p.a., skarżąca stwierdziła, że zabrakło w tej sprawie dobrej woli organu, który był świadomy faktu,
że od 2010 r. opłat rocznych dokonywała Wspólnota, a nie deweloper. Organ nie powiadomił jednak Wspólnoty, że rzekomo zajmuje pas drogowy bez zezwolenia, oraz nie zwrócił dokonanych wpłat. Właściciele lokali nie mieli takiej wiedzy, bowiem deweloper nie informował ich o tym, o czym świadczy chociażby treść aktu notarialnego z dnia [...] r. Organ zażądał wskazanej w skarżonej decyzji opłaty, gdy Wspólnota, w związku ze zmianą zarządcy, zwróciła się w dniu 29 września 2014 r. z wnioskiem o przejęcie opłaty rocznej.
Według skarżącej, ewentualna kara powinna być nałożona na Spółkę A, która sprawowała zarząd nieruchomością przy ul. [...]. Wspólnota składała się wtedy z kilku lokali, większość lokali należała do Spółki A. Wspólnota nie miała wówczas większości by powołać zarząd. Zarządca odmawiał przedstawiania jakiejkolwiek dokumentacji prowadzonej dla nieruchomości. Zapewniał, że wszelkie sprawy administracyjne i sądowe Wspólnoty załatwiane są zgodnie z prawem. Spółka A regulowała opłaty roczne z tytułu zajmowanego pasa ruchu ze środków Wspólnoty. Od 2010 r. nie było żadnej informacji od organu, dotyczącej zajęcia pasa ruchu, chociaż organ wiedział o powstaniu Wspólnoty.
Skarżąca uważa zatem, że dopełniła wszelkich obowiązków określonych prawem w celu korzystania z pasa drogowego. Dopiero zmiana administratora Wspólnoty, skłoniła poprzedniego zarządcę do wydania dokumentacji technicznej nieruchomości. Wspólnota była przekonana, że z chwilą zmiany zarządcy należy również złożyć wniosek o przeniesienie opłaty rocznej za zajęcie pasa drogowego na Wspólnotę i tak też uczyniła. Organ przez cztery lata nie powiadomił strony, że nienależnie uiszcza opłatę roczną. Wspólnota działała w zaufaniu do organów władzy publicznej. Dowodem tego było regulowanie na bieżąco opłaty rocznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 9 marca 2016 r. skarżąca podtrzymała zarzuty i wnioski skargi, a nadto zakwestionowała ustalenia organu w zakresie określenia granic pasa drogowego, kwestionując fakt zajęcia przez nią pasa drogowego, poprzez umieszczenie przyłącza wodociągowego, kanalizacji deszczowej i sanitarnej bez zezwolenia zarządcy drogi. Przywołując stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 135/08, skarżąca podniosła, że przyjęcie wykładni pasa drogowego, jako wydzielonego liniami bocznymi obszaru wraz z "nieograniczonym słupem" powietrza wznoszącym nad tym obszarem oraz "słupem ziemi" znajdującym się pod nim, nie jest prawidłowe. Zdaniem skarżącej, organy w ogóle nie rozważyły kwestii granicy przestrzennej pasa drogowego. Obowiązek ponoszenia kosztów lokalizacji obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej nie związanych z potrzebami zarządzania drogą i konsekwencje ich lokalizacji bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymaga ustalenia przebiegu granic pasa drogowego, dokonanego z urzędu. W niniejszej sprawie organ nie poczynił takich ustaleń i w ten sposób, zdaniem skarżącej, nie dochował standardów wynikających
z art. 7, art. 77 § 1i art. 80 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a".), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany
z zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem
art. 57a (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Przedmiot sprawy objętej zaskarżoną decyzją dotyczy nałożenia na skarżącą Wspólnotę kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej. Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.), zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.
W przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, czy też
z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, jak również o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi - zarządca drogi, stosownie do art. 40 ust. 12 wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność nałożenia na skarżącą Wspólnotę kary za zajęcie części pasa drogowego ul. [...], poprzez umieszczenie w nim urządzeń infrastruktury technicznej bez zezwolenia zarządcy drogi. Skarżąca zarzut ten kwestionuje podnosząc fakt posiadania stosownego zezwolenia przez jej prawnego poprzednika – Spółkę A, która zgodnie z warunkami tego zezwolenia uiszczała stosowną opłatę przez czas trwania inwestycji oraz po jej zakończeniu, najpierw we własnym imieniu, a po powstaniu Wspólnoty - jako zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej [...].
W okolicznościach sprawy bezsporne jest, że ww. Spółka, będąca przedsiębiorstwem budowlanym, realizowała - jako deweloper - inwestycję polegającą na wybudowaniu budynku mieszkalnego, składającego się z 27 lokali. Przedmiotowe przyłącza, w świetle wymogów prawa budowlanego są nieodzownym elementem prawidłowego i legalnego użytkowania budynku i znajdujących się w nim lokali mieszkalnych, a ich umieszczenie ma charakter trwały. Działania Spółki A podyktowane były zatem wypełnieniem przez inwestora ustawowych wymogów, bez których nie mogłoby dojść w przyszłości do wyodrębnienia lokali w budynku mieszkalnym, a tym samym przeniesienia na nabywców praw własności do lokali. Organy ustaliły, że w dniu [...] r. doszło do wyodrębnienia pierwszego lokalu w ww. budynku, w wyniku czego powstała wówczas z mocy prawa wspólnota mieszkaniowa. Wspólnota ta stała się zatem następcą prawnym dotychczasowego właściciela nieruchomości, tj. spółki A, przypisanych do niej urządzeń infrastrukturalnych, również tych umieszczonych w pasie drogowym.
Następca prawny przejmuje z mocy prawa wszystkie prawa i obowiązki swego poprzednika. Tym samym Wspólnota tej nieruchomości stała się również właścicielem przedmiotowych przyłączy wodociągowego, kanalizacji deszczowej i sanitarnej, umieszczonych w pasie drogowym zgodnie z zezwoleniem zarządcy drogi, tj. decyzją z dnia [...] r. nr [...].
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się kopia aktu notarialnego z dnia [...] r. umowy o ustanowieniu własności lokalu i przeniesieniu własności. Z dokumentu tego wynika, że Spółka przeniosła własność pierwszego lokalu wraz z udziałem we współwłasności działki i takim samym udziałem we współwłasności części wspólnych niewyodrębnionych do wyłącznego użytku, pozostając nadal współwłaścicielem pozostałych części nieruchomości budynkowej i gruntowej oraz związanych z nimi urządzeń. W takiej sytuacji nie sposób uznać, jak uznały organy, że Spółka A nie posiadała już urządzeń technicznych znajdujących się w pasie drogowym, na umieszczenie których posiadała zezwolenie zarządcy drogi. Jak podał organ, umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej, o pow. 4,92 m2 było wydane od 1 listopada 2009 r, na czas nieoznaczony, a poza zezwoleniem na umieszczenie tych urządzeń decyzja nakładała również obowiązek uiszczenia opłaty rocznej, za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym. Opłata ta dotyczyła wszystkich właścicieli tworzących Wspólnotę Mieszkaniową, a zatem także Spółki A. Opłata ta początkowo była uiszczana przez Spółkę z własnych środków, a po powstaniu Wspólnoty – z jej środków, przy czym w tym czasie Spółka A działała jako zarządca przedmiotowej nieruchomości, będącej własnością Wspólnoty.
Powyższe okoliczności powinny zostać przez organy uwzględnione w sprawie. Wynika z nich ścisły związek między działaniami inwestora, tj. Spółki A w celu uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogi powiatowej do umieszczenia w nim urządzeń infrastruktury technicznej, a legitymacją skarżącej do korzystania z tego zezwolenia, którego beneficjentem była początkowo Spółka A, a następnie współwłaściciele lokali w budynku przy ul. [...], tworzących Wspólnotę Mieszkaniową [...], przy czym przez jakiś czas od wyodrębnienia pierwszego lokalu, Spółka A pozostawała współwłaścicielem lokali znajdujących się w ww. budynku i dysponowała udziałami we wspólnocie mieszkaniowej, zatem bez wątpienia była zobowiązana do dbania o utrzymanie stanu urządzeń technicznych, także jako zarządca obiektu budowlanego.
Z tego powodu zarządca regulował należne opłaty, w tym opłatę roczną za zajęcie pasa drogowego z tytułu znajdujących się w nim urządzeń. Jak podniosła skarżąca, w dowodach wpłat znajdowała się informacja przez kogo opłata roczna była wnoszona i z jakiego tytułu, z powołaniem numeru decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego. Opłaty te były przyjmowane, nie budząc wątpliwości organu, co wskazywało, że akceptuje on taki stan rzeczy. Taka sytuacja nie powinna działać na niekorzyść strony, która w dobrej wierze realizowała obowiązek wynikający z decyzji administracyjnej.
Należy tu mieć na uwadze, iż jedną z podstawowych zasad postępowania organów administracji publicznej przez okres ponad czterech lat zaniechał wyjaśnienia przyczyn uiszczania opłaty jest wyrażona w z art. 7 K.p.a., zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Znaczenie tej zasady wykracza poza ramy procedury. Z tej zasady wynikają dyrektywy interpretacyjne nie tylko prawa procesowego, ale ze sformułowania "do załatwienia sprawy" również do prawa materialnego (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Wydanie 13, str. 65).
W realiach sprawy, powyższa dyrektywa powinna skłonić organ do podjęcia we właściwym czasie i bezzwłocznie działań w celu uzyskania od Wspólnoty informacji na jakiej podstawie reguluje opłatę roczną za zajęcie pasa drogowego, czego-jak wynika z akt sprawy- organ nie uczynił. Zaniechanie to organ winien uwzględnić badając sprawę pod kątem zasadności wymierzenia stronie kary pieniężnej na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Należy tu mieć także na uwadze zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art.8K.p.a.). W świetle obu tych zasad wątpliwości wynikające na tle stosowania określonych przepisów należy rozstrzygać na korzyść strony postępowania, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes publiczny.
Ustalony stan faktyczny sprawy wskazuje, iż organ, tj. zarządca drogi wydał uprawnionemu podmiotowi zezwolenie na opisane wyżej zajęcie pasa drogowego oraz uzyskał z tego tytułu wszystkie należne opłaty.
Powyższa okoliczność powinna być uwzględniona w sprawie.
Analiza prowadzonego w tej sprawie postępowania administracyjnego wskazuje, iż nie cechowało go dążenie organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 8, a także art. 9 K.p.a. co niewątpliwie miało wpływ na jej wynik. Zdaniem Sądu, opisane wyżej okoliczności sprawy nie dawały organowi podstaw do uznania, że wystąpiły przesłanki uzasadniające wymierzenie skarżącej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, stosownie do art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.
Z powyższych względów Sąd uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, obowiązkiem organu będzie dostosowanie się do oceny prawnej Sądu wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia. Organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w kwestii dokonanych przez Wspólnotę wpłat w latach poprzedzających wniosek strony z dnia 29 września 2014 r. "o przejęcie opłaty rocznej", powoływanych na okoliczność zajęcia pasa drogowego w warunkach istnienia decyzji zezwalającej na jego zajęcie przez podmiot uprawniony.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oparto o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy, o czym Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło