II SA/Sz 831/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-12-10
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania stypendium socjalnego studentowi może zostać utrzymana w mocy, jeśli organy uczelni nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, nie ustaliły prawidłowo sytuacji materialnej studenta i nie zastosowały się do wymogów formalnych decyzji administracyjnej określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy uczelni nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, nie ustaliły prawidłowo sytuacji materialnej studenta i naruszyły wymogi formalne decyzji administracyjnej, w szczególności dotyczące oznaczenia organu i uzasadnienia. Brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego oraz naruszenie przepisów K.p.a. stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Student P. A. C. ubiegał się o stypendium socjalne. Komisja Stypendialna Instytutu Wzornictwa odmówiła przyznania stypendium, uznając, że student nie spełnił warunków regulaminu, w tym nie był samodzielny finansowo i nie ubiegał się o świadczenia alimentacyjne od rodziców. Odwoławcza Komisja Stypendialna utrzymała tę decyzję w mocy. Student złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wadliwe uzasadnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Instytutu Wzornictwa. Zasądzono od Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Politechnice na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi P. A. C. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Politechnice z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Instytutu Wzornictwa z dnia [...] r., II. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Politechnice na rzecz skarżącego P. A. C. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
P. A. C., student drugiego roku studiów pierwszego stopnia Instytutu w roku akademickim[...] , ubiegał się o stypendium socjalne.
Decyzją Komisji Stypendialnej Instytutu Wzornictwa PK z dnia [...] r. odmówiono studentowi przyznania stypendium na tej podstawie, że dokumenty o przyznanie stypendium socjalnego składał w różnym czasie i z różnymi załącznikami, a nie były ze sobą spójne. Ostatni wniosek wraz z kompletem dokumentów wpłynął w dniu [...] roku. Komisja Stypendialna Instytutu Wzornictwa PK uznała, że student nie jest samodzielny finansowo i nie ubiegał się o świadczenia alimentacyjne od rodziców. Student nie spełnił warunków określonych w § 46 ust. 35 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Politechniki, załącznik do Zarządzania Rektora Nr [...] z dnia [...] r.
W dniu [...] r. P. A. C. złożył odwołanie od ww. decyzji zarzucając jej naruszenie:
- art. 179 ust. 1 i ust. 5 w związku z art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.) poprzez odmowę przyznania stypendium socjalnego studentowi znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej, niesamodzielnemu finansowo, z uwagi na to, iż student ten nie ubiegał się o świadczenia alimentacyjne od rodziców;
- art. 77 § 1 K.p.a. i art. 75 § 1 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym zaniechanie zebrania/dopuszczenia innych dowodów niż dowody z dokumentów na okoliczność znajdowania się przez studenta-wnioskodawcę w trudnej sytuacji materialnej, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia się przez Komisję Stypendialną Instytutu Wzornictwa PK od poczynienia ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. ustaleń w przedmiocie sytuacji materialnej wnioskodawcy, ustaleń co do wysokości dochodu na osobę w jego rodzinie;
- art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 15 K.p.a poprzez fundamentalne braki uzasadnienia decyzji skutkujące uznaniem, że zaskarżona decyzja jest de facto pozbawiona uzasadnienia, co prowadzi nadto do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania;
- art. 107 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie oznaczenia w zaskarżonej decyzji (tj. wskazania z imienia i nazwiska oraz funkcji) członków składu Komisji Stypendialnej Instytutu Wzornictwa PK;
- art. 107 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie wskazania w zaskarżonej decyzji źródła kompetencji Komisji Stypendialnej Instytutu Wzornictwa PK do orzekania w I instancji w sprawach o przyznanie stypendium socjalnego, tj. zwłaszcza poprzez zaniechanie wskazania czy, kiedy i w jakiej formie Dyrektor Instytutu Wzornictwa PK (kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej w ramach PK) przekazał swe uprawnienia w zakresie przyznawania stypendium socjalnego Komisji Stypendialnej Instytutu Wzornictwa PK.
Po rozpatrzeniu odwołania P. A. C., Odwoławcza Komisja Stypendialna PK – decyzją z dnia [...] r. nr[...] – utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Instytutu Wzornictwa PK.
Organ odwoławczy uznał, że stypendium socjalne przewidziane w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.) oraz szczegółowo uregulowane w Regulaminie ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Politechniki (załącznik do Zarządzania Rektora Nr [...] z dnia [...] r.) przewidziane jest dla studentów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej niesamodzielnych finansowo, ale sytuację tę określają szczegółowe regulacje określające zarówno wysokość dochodu na członka rodziny, jak i skład rodziny. Dokumenty potrzebne do ustalenia dochodu na członka rodziny zobowiązany jest przedłożyć student, a na ich podstawie komisja stypendialna podejmuje decyzję o przyznaniu, bądź odmowie stypendium socjalnego. W niniejszej sprawie Odwoławcza Komisja Stypendialna PK, mimo że student składał różne wnioski, załączając różne dokumenty, uznała, że materiał dowodowy jest wyczerpujący i nie było podstawy do przeprowadzenia innych dowodów, w tym zeznań świadków, a kolejne składane wnioski podlegają łącznemu rozpatrzeniu.
Organ wskazał, że ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 179 ust. 4 enumeratywnie wymienia członków rodziny studenta uwzględnianych przy ustalaniu wysokości dochodu studenta dla celów stypendialnych. Przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane przez:
studenta;
małżonka studenta, a także będące na utrzymaniu studenta lub jego małżonka dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek;
rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek.
Istotą przyjętego przez ustawodawcę w tym zakresie rozwiązania jest ustalenie sytuacji materialnej studenta z uwzględnieniem dochodów rodziców studenta i będących na ich utrzymaniu dzieci. W świetle tego przepisu uwzględnienie wymienionych członków rodziny jest obowiązkowe niezależnie od tego, czy zamieszkują oni wspólnie ze studentem, czy też nie. Wyjątek przewiduje ust. 5 pkt. 1 tego artykułu, który umożliwia wyłączenie rodziców i pozostających na ich utrzymaniu dzieci w sytuacji, gdy student jest samodzielny finansowo w myśl definicji określonej w ust. 6.
Zgodnie z ust. 6 student jest samodzielny finansowo, jeżeli on lub jego małżonek spełnia łącznie następujące warunki:
posiadał stałe źródło dochodów w ostatnim roku podatkowym;
posiada stałe źródło dochodów w roku bieżącym;
jego miesięczny dochód w okresach, o których mowa w pkt 1 i 2, nie jest mniejszy niż 1,30 sumy kwot określonych w art. 5 ust'. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych;
nie złożył oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami bądź jednym z nich.
Zgodnie z art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, na każdym z rodziców ciąży obowiązek alimentacyjny. Obowiązek rodziców względem dziecka istnieje wówczas, gdy dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, a samodzielne utrzymanie oznacza zapewnienie minimum socjalnego, zapewniającego zaspokajanie przez dziecko podstawowych potrzeb życiowych (koszty związane z mieszkaniem, wyżywienie, ubranie, koszty nauki, dojazdu do szkoły, itp.). Zwrot "jeszcze" nie jest w stanie się utrzymać - wskazuje, że dziecko powinno podejmować próby usamodzielnienia się, jeżeli jest to możliwe i uzasadnione. Sama hipotetyczna możliwość samodzielnego utrzymania się przez dziecko nie prowadzi automatycznie do wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. W szczególności rodzice mają obowiązek zapewnienia dziecku wykształcenia stosownie do jego możliwości i uzdolnień. Natomiast ustanie obowiązku alimentacyjnego nie zależy zaś od trudnej sytuacji materialnej rodziców, gdyż rodzice są obowiązani dzielić się nawet najmniejszymi dochodami. Wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego nie następuje również z chwilą osiągnięcia pełnoletniości czy też uzyskania przez dziecko dochodów, np. z tytułu pracy. Do wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego nie prowadzi również powstanie takiego obowiązku wobec innych osób.
Przepis § 46 ust. 35 Regulaminu pomocy materialnej PK odnosi się również do zasądzenia alimentów na rzecz studenta. Wiadomo przy tym, że jeżeli student jest pełnoletni i był pełnoletni w dacie rozwodu rodziców, to alimenty będą zasądzone na jego rzecz a nie do rąk drugiego z rodziców. W tej sytuacji student może nie przedstawić wyroku zasądzającego alimenty lub nieotrzymywania świadczeń alimentacyjnych tylko w przypadkach określonych w § 46 ust. 35 pkt. 1-4. Uczelnia nie jest władna ustalać czy świadczenia alimentacyjne od jednego z rodziców są należne, bo od tego są Sądy rodzinne. Zaniechanie żądanie wykazania alimentów stanowiłoby przerzucenie obowiązku utrzymania studenta na uczelnię i zwolnienie z tego obowiązku rodziców.
Decyzję Komisji stypendialnej Instytutu Wzornictwa PK podpisuje jej przewodniczący, natomiast skład komisji i przebieg posiedzenia zawarty jest w protokole z posiedzenia ww. Komisji stypendialnej. Przekazanie kompetencji Komisji stypendialnej Instytutu Wzornictwa PK do orzekania w I instancji w sprawach o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki [...] nastąpiło decyzją dyrektora Instytutu Wzornictwa PK.
Pismem z dnia [...] r. P. A. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na ww. decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Politechnice do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 77 § 1 K.p.a. i art. 75 § 1 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a., a w przypadku decyzji
organu II instancji, także w związku z art. 140 K.p.a., poprzez: zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym zaniechanie zebrania (dopuszczenia) innych dowodów niż dowody z dokumentów na okoliczność znajdowania się przez skarżącego w trudnej sytuacji materialnej; uchylenie się przez organy orzekające obu instancji od poczynienia ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. ustaleń w przedmiocie sytuacji materialnej skarżącego, w tym ustaleń co do wysokości dochodu na osobę w rodzinie skarżącego;
- art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 11 K.p.a. i art. 15 K.p.a., a w przypadku decyzji organu II instancji, także w związku z art. 140 K.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji obu instancji, skutkujący jednocześnie naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania; w przypadku decyzji organu II instancji - poprzez zaniechanie rzeczowego i wyczerpującego ustosunkowania się do zarzutów i argumentacji odwołania od decyzji organu I instancji;
- art. 107 § 1 K.p.a., a w przypadku decyzji organu II instancji - w związku z art. 140 K.p.a., poprzez zaniechanie oznaczenia w zaskarżonych decyzjach (tj. wskazania z imienia i nazwiska oraz funkcji) członków składu Komisji Stypendialnej oraz Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Politechnice ;
- art. 107 § 1 K.p.a., a w przypadku decyzji organu II instancji - w związku z art. 140 K.p.a., poprzez zaniechanie wskazania w zaskarżonych decyzjach źródeł kompetencji Komisji Stypendialnej do orzekania w I instancji w sprawach o przyznanie stypendium socjalnego oraz Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Politechnice do orzekania w II instancji w sprawach o przyznanie stypendium socjalnego, tj. zwłaszcza poprzez zaniechanie wskazania czy, kiedy i w jakiej formie, odpowiednio, Dyrektor Instytutu (jako kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej w ramach Politechniki ) oraz Rektor Politechniki przekazali swe uprawnienia do orzekania w sprawach z zakresu przyznawania stypendium socjalnego w odpowiedniej instancji w/w Komisjom;
- art. 10 § 1 K.p.a., a w przypadku decyzji organu II instancji - w związku z art. 140 K.p.a. poprzez zaniechanie umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem decyzji organów obu instancji.
- art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, może przewidywać dodatkowe, nieprzewidziane w ustawie kryteria (warunki) przyznawania stypendium socjalnego, w szczególności nieprzewidziane ustawą przesłanki negatywne przyznania stypendium socjalnego;
- art. 179 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 w związku z art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na odmowie przyznania stypendium socjalnego niesamodzielnemu finansowo studentowi (skarżącemu), znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej, z uwagi na to, iż student (skarżący) nie ubiegał się o świadczenia alimentacyjne od rodziców, na podstawie § 46 pkt 35 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Politechniki , stanowiącego Załącznik do Zarządzenia Nr 46/2012 Rektora Politechniki z dnia 27 sierpnia 2012 r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie stała się decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej do spraw studentów Politechniki z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Instytutu , odmawiającą przyznania P. A. C stypendium socjalnego na rok akademicki [...] .
Zasady przyznawania pomocy materialnej dla studentów regulują przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), która przewiduje możliwość przyznania przez organy uczelni stypendium socjalnego dla studenta znajdującego się w trudnej sytuacji materialnej. Przesłanki przyznania tej formy pomocy zostały określone szczegółowo w art. 179 ww. ustawy, wobec tego postępowanie mające za przedmiot wniosek o przyznanie stypendium socjalnego powinno zmierzać do wyjaśnienia, czy w sprawie zostały te przesłanki spełnione.
Stosownie do postanowień art. 207 ust. 1 powołanej ustawy, do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Politechniki , stanowiący załącznik do zarządzenia Rektora PK Nr 46/2012 z dnia 27 sierpnia 2012 r., w § 54 ust. 1 zawiera tożsame uregulowanie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że odpowiednie stosowanie przepisów postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, polega na zachowaniu przez organy minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zachowania uprawnień strony przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej. Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza bądź stosowanie ich wprost, bądź z modyfikacjami, a w pewnych sytuacjach może w ogóle wykluczać ich stosowanie, jeżeli przepisy regulujące daną materię samodzielnie (odrębnie) kształtują określone kwestie proceduralne.
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie stanowi autonomicznych zasad związanych z podstawowymi wymaganiami proceduralnymi czy treścią decyzji podejmowanych w indywidualnych sprawach studentów dotyczących przyznania stypendium socjalnego. Tak więc organy uczelni rozpoznając wniosek skarżącego, zobowiązane były respektować przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267) dotyczące zasad ogólnych postępowania administracyjnego jak i określenia struktury decyzji. Tymczasem w niniejszej sprawie organy obu instancji zaniechały tym obowiązkom.
W art. 107 § 1 K.p.a. ustawodawca wymienił niezbędne składniki decyzji, do których zaliczył: 1) oznaczenie organu administracji publicznej, 2) datę wydania, 3) oznaczenie strony lub stron, 4) powołanie podstawy prawnej, 5) rozstrzygnięcie, 6) uzasadnienie faktyczne i prawne, 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, lub powództwo do sądu powszechnego bądź skarga do sądu administracyjnego, 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
W myśl tego przepisu każda decyzja powinna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej. W przypadku organu kolegialnego decyzja powinna zawierać imiona i nazwiska wszystkich tych członków organu, którzy brali udział w wydaniu rozstrzygnięcia. To, że decyzje wydane przez komisje stypendialne, zgodnie z art. 177 ust. 4 ustawy, podpisują przewodniczący lub wiceprzewodniczący organu kolegialnego z obowiązku tego nie zwalnia. Zarówno Wydziałowa Komisja Stypendialna jak i Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki są organami kolegialnymi. Tak więc w decyzji należało wymienić imiona i nazwiska członków komisji, którzy ją wydali. Żadna z decyzji organów obu instancji nie zawiera składu komisji, co świadczy o istotnym naruszeniu art. 107 § 1 K.p.a. W tym miejscu, zauważyć również należy, że w aktach sprawy brak dokumentu przyznającego Komisji Stypendialnej Instytutu Wzornictwa PK uprawnienie do przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej studentom ww. Instytutu, w tym stypendiów socjalnych.
Kolejnym, obligatoryjnym elementem każdej decyzji administracyjnej, co wynika z przytoczonego wyżej przepisu art. 107 § 1 K.p.a., jest jej uzasadnienie - zarówno prawne jak i faktyczne (z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 107 § 4 i 5 K.p.a.). W myśl § 3 ww. przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z uzasadnienia zatem ma wynikać ocena faktów, prawa i ich subsumpcji. Zadaniem uzasadnienia, będącego integralną częścią decyzji, jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. "Uzasadnienie winno spełniać rolę edukacyjno-perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji, powinno również umożliwiać kontrolę poprawności rozstrzygnięcia. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Ponadto, prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym" (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Op 8/12, lex nr 1212208).
Zdaniem Sądu, decyzje organów I i II instancji nie spełniają ww. wymogu, który nakłada na nie art. 107 § 3 K.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano jedynie, że niemożliwym było ocenić, "który z przedłożonych wariantów opisujących sytuację rodzinną i materialną studenta jest zgodny ze staniem rzeczywistym", zaś "ze złożonych dokumentów wynika, iż student nie posiadający samodzielności finansowej nie ubiegał się o świadczenie alimentacyjne od rodziców". Jednocześnie stwierdzono, że zgodnie z § 46 pkt 35 regulaminu pomocy materialnej PK w rozpatrywanym przypadku studentowi nie przysługuje stypendium socjalne. Mając na uwadze tak lakoniczne i niewyczerpujące odwołanie się do ustaleń faktycznych poczynionych przez organ oraz brak w rzeczywistości ich oceny w świetle przywołanych przepisów, zdaniem Sądu, trudno wywnioskować z jakich przyczyn organ I instancji odmówił przyznania stypendium socjalnego i jakie okoliczności faktyczne i prawne były tego podstawą. Z kolei, uzasadnienie decyzji organu II instancji wprawdzie zawiera ogólne stwierdzenia, które zdaniem organu stanowią podstawę rozstrzygnięcia, nie mniej również i w tym przypadku nie powołano się na konkretne ustalenia faktyczne, które wynikałyby ze zgromadzonego materiału dowodowego. W decyzji tej nie odniesiono się do informacji podanych przez studenta we wniosku jak i w odwołaniu. Z tych też względów wskazanie, że student nie jest samodzielny finansowo i ze nie ubiegał się o świadczenie alimentacyjne od rodziców nie może stanowić o właściwym uzasadnieniu stanowiska organu. Organ II instancji powołując się na brak samodzielności finansowej skarżącego, nawet nie podał kto tworzy rodzinę studenta, ani ogólnej kwoty dochodu studenta i członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wynikającej z przedłożonych przez niego dokumentów, czy matematycznego sposobu wyliczenia jej kwoty. Nie zestawił ustalonego dochodu z właściwymi przepisami prawa, w celu wykazania prawidłowości swojego rozumowania.
W ocenie Sądu, organ bezzasadnie odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia z tego tylko powodu, że nie ubiegał się on oświadczenie alimentacyjne od rodziców, skoro, jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu odwołania a następnie skargi, hipoteza § 45 pkt 35 ww. Regulaminu nie obejmuje przypadku, gdy pełnoletniemu studentowi nie zostało zasądzone przedmiotowe świadczenie od jednego (obojga) z rodziców. Ponadto, nawet gdyby takie świadczenie skarżącemu zostałoby przyznane, to i tak, kwota ta nie mogłaby być brana pod uwagę przy ustalaniu prawa do stypendium socjalnego, co wynika jednoznacznie z postanowień § 46 pkt 7 Regulaminu. Uznać tym samym należy, że okoliczność dotycząca zasądzenia na rzecz skarżącego świadczenia alimentacyjnego od jednego lub obojga rodziców albo jego braku nie ma żadnego wpływu na ustalenie dochodu skarżącego. Na marginesie wskazać należy, że z akt sprawy nie wynika, aby przed wydaniem decyzji przez organ I instancji skarżący był wzywany do uzupełnienia wniosku lub poprawienia jakiś danych w tym zakresie, a tylko takie działanie odpowiadałoby zasadom prawidłowego prowadzenia postępowania (art. 7 i 77 K.p.a.).
Rozpoznając sprawę ponownie organy powinny najpierw poczynić ustalenia faktyczne w zakresie dochodów skarżącego i członków jego rodziny, pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, i w zależności od wyniku tych ustaleń, ocenić kompletność wniosku o przyznanie stypendium socjalnego i ewentualnie wezwać skarżącego do jego uzupełnienia, a następnie na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, wydać stosowne orzeczenie ustosunkowując się w szczególności do wyjaśnień i twierdzeń strony składanych w toku postępowania, z uwzględnieniem wymogów stawianych decyzji przez art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w pkt I sentencji. Zawarte w pkt II orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 wyżej wymienionej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło