II SA/Sz 834/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-10-25
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Barbara Gebel, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej, w tym wymóg klimatyzacji, mają zastosowanie do oddziałów terenowych regionalnych centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia dotyczące wymagań fachowych i sanitarnych dla zakładów opieki zdrowotnej, w tym wymóg klimatyzacji pomieszczeń do pobierania i preparatyki krwi oraz pomieszczeń laboratoryjnych, mają zastosowanie również do oddziałów terenowych regionalnych centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa. Oddziały te, jako jednostki organizacyjne publicznej służby krwi posiadające status zakładu opieki zdrowotnej, muszą spełniać ogólne wymagania określone w części I załącznika nr 4 do rozporządzenia, nawet jeśli część VIII tego załącznika przewiduje odrębne, mniej szczegółowe regulacje dla oddziałów terenowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy nakaz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Nakaz ten dotyczył m.in. zapewnienia klimatyzacji w pomieszczeniach Oddziału Terenowego w B. Skarżące Centrum kwestionowało zasadność nałożenia tego obowiązku, argumentując, że Oddział Terenowy nie jest zakładem opieki zdrowotnej w rozumieniu przepisów, a przepisy dotyczące klimatyzacji nie mają do niego zastosowania. Organy sanitarne oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że Oddział Terenowy, jako część Regionalnego Centrum Krwiodawstwa, podlega tym samym wymogom sanitarnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi Firmy A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie inspekcji sanitarnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81 , poz. 716 ze zm.), § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 86 ze zm.), art. 237 4 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz.94 ze zm.), § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity: Dz. U. Nr 169, poz. 1650 z 2003 r. ze zm.), § 6 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi (Dz. U. Nr 139 poz. 940), art. 11 ust 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych (Dz. U. Nr 234 poz. 1570), § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz. U Nr 31, poz. 158, dalej zwanego "rozp."), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. w stosunku do Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa , na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolnych w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa - Oddziale Terenowym w B. wydał nakaz, aby we wskazanym Oddziale:
1. [...]
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że kontrola sanitarna przeprowadzona przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. w dniu [...] r. w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S. - Oddziale Terenowym przy ul. S. w B., wykazała :
- brak w ocenie ryzyka zawodowego uwzględnienia klasyfikacji i wykazu szkodliwych czynników biologicznych, rodzaju stopnia, oraz czasu trwania narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego, informacji na temat potencjalnego działania alergizującego lub toksycznego szkodliwego czynnika biologicznego, choroby, która może wystąpić w następstwie wykonywanej pracy na stanowisku pracy pielęgniarki lekarza, co stanowi naruszenie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki;
- brak dokonanego ustalenia występujących w środowisku pracy pielęgniarki czynników chemicznych stwarzających zagrożenie oraz udokumentowania oceny ryzyka zawodowego stwarzanego przez czynniki chemiczne, co stanowi naruszenie § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 86 ze zm.);
- brak stanowiskowych instrukcji bhp, co stanowi naruszenie art. 237 4 § 2 ustawy Kodeks Pracy, a ponadto stanowi naruszenie § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,w ustępie dla personelu brak zasobnika na ręczniki jednorazowe a w ustępie dla dawców brak przy umywalce ciepłej wody, mydła w dozowniku, w koszu na odpady brak worka foliowego, co stanowi to naruszenie art. 22 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych
- niewłaściwą temperaturę ([...] °C) w pomieszczeniu gromadzenia odpadów medycznych, co stanowi naruszenie § 6 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznym, zgodnie z którym magazynowanie odpadów medycznych o kodzie [...] * może odbywać się tylko w temperaturze do [...] °C; magazynowanie odpadów o kodach [...] może odbywać się w temperaturze od [...] °C do [...] °C tak długo, jak pozwalają na to ich właściwości, jednak nie dłużej niż 72 godz., natomiast w temperaturze do [...] °C - nie dłużej niż 30 dni.
- pomieszczenie przeznaczone do pobierania krwi, pomieszczenia laboratoryjne oraz ekspedycji nie są klimatyzowane, w dniu kontroli w pomieszczeniu w którym znajdują się urządzenia (lodówka, zamrażarka) do przechowywania krwi i jej składników temperatura wynosiła [...] °C, co stanowi naruszenie § 5 rozp., jak również naruszenie wymagań określonych w załączniku nr 4, część I, pkt 4, zgodnie z którym pomieszczenia przeznaczone do pobierania i preparatyki krwi i jej składników oraz pomieszczenia działu laboratoryjnego i ekspedycji powinny być klimatyzowane.
Na powyższą decyzję Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej z siedzibą w S. złożył odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S.
W uzasadnieniu złożonego środka prawnego strona odwołująca się wskazała, że zaskarżona decyzja organu I instancji w części dotyczącej czynności nakazanych w pkt 9 – tj. zapewnienia klimatyzacji pomieszczeń przeznaczonych do pobierania krwi, pomieszczenia laboratoryjnego i pomieszczenia służącego do przechowywania krwi i jej składników w Oddziale Terenowym w B., jest oczywiście bezzasadna. Strona skarżąca zarzuciła, iż brak jest podstawy prawnej dla nałożenia powyższego obowiązku, ponieważ w postanowieniach dotyczących oddziałów terenowych brak jest takich wymogów, jakich spełnienie w powyższym zakresie nakazane zostało zaskarżoną decyzją Dyrektorowi[...]. W dalszej części uzasadnienia wyjaśniono, że B. Oddział Terenowy [...] z siedzibą w S. nie jest zakładem opieki zdrowotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej - mającym postać centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa, do którego odnosi się przepis § 5 rozp. Strona skarżąca zaznaczyła, że Oddział Terenowy w B. jest jednostką organizacyjną [...] w S. - wymienioną w przepisie § 2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej oraz § 9 ust. 1 Statutu Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S., stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 kwietnia 2004 r. w sprawie nadania statutu Regionalnemu Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S. (Dz. U z 2004 r. Nr 5, poz. 47).
W związku z powyższym Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S. zarzuciło, iż wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie wziął pod uwagę pozostałych - poza działem III, V, VI - przepisów Załącznika Nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej. W szczególności w przedmiotowej decyzji zostały pominięte postanowienia działu VIII -"Oddziały terenowe". W dziale VIII Załącznika Nr 4 określone zostały wymagania szczegółowe, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia jednostki organizacyjnej centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa, jakim jest oddział terenowy - odrębnie w stosunku do wymagań, jakie powinny zostać spełnione przez zakład opieki zdrowotnej-centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa. Z systematyki przedmiotowego Załącznika Nr 4, a także tytulatury i treści działu VIII wynika, iż postanowienia w nim zawarte stanowią lex specialis w stosunku do ogólnych wymagań szczegółowych określonych w działach poprzedzających. Wymagania szczegółowe, których niedopełnienie zarzucono [...], są właściwe dla [...], jako zakładu opieki zdrowotnej. Dla jednostek organizacyjnych takich jak Oddział Terenowy [...] w B. przewidziane zostały odrębne wymogi, mniej szczegółowe niż przewidziane dla centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa. Państwowy Powiatowy inspektor Sanitarny błędnie zatem skierował do Dyrektora [...] nakaz dostosowania Oddziału Terenowego do wymogów dla niego nie przewidzianych.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...],Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego oraz art. 12 ust. 2 pkt. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r., Nr 122. poz.851 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. z dnia [...] r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wydana przez organ I instancji decyzja jest zasadna i zgodna z obowiązującymi przepisami. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. Nr 106, poz. 681) regionalne centra krwiodawstwa są publicznymi zakładami opieki zdrowotnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, tworzonymi przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej.
Z treści § 1 ust. 2 Zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 kwietnia 2004 r. w sprawie nadania statutu Regionalnemu Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S. (Dz.Urz.MZ.04.5.47 ze zm.), wynika, że Regionalne Centrum wpisane jest do rejestru publicznych zakładów opieki zdrowotnej prowadzonego przez Ministra Zdrowia pod nr [...] oraz do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego pod nr [...] a w § 9 ust. 1 Statutu wskazano, że w skład struktury organizacyjnej Regionalnego Centrum wchodzi m. in. Terenowy Oddział w B. W związku z powyższym nie jest uzasadniony zarzut, iż przepisy rozporządzenia w sprawie wymagań jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej nie mają zastosowania do jednostek wchodzących w skład Regionalnego Centrum Krwiodawstwa w S., skoro jednostka ta jest publicznym zakładem opieki zdrowotnej, a Terenowy Oddział w B. jest jego częścią. Tym bardziej, że we wskazanym wyżej rejestrze publicznych zakładów opieki zdrowotnej prowadzonym przez Ministra Zdrowia dla Regionalnego Centrum Krwiodawstwa w S., Terenowy Oddział w B. figuruje, jako jedna z komórek organizacyjnych zakładu. Organ II instancji za chybiony uznał również zarzut, że przepis pkt 4 części ogólnej załącznika nr 4 do wyżej wskazanego rozporządzenia nie ma zastosowania do oddziałów terenowych Centrum Krwiodawstwa. Wskazał on, iż myśl pkt 2 części VIII załącznika Oddział terenowy powinien składać się z części dostępnej dla krwiodawców oraz niedostępnej dla krwiodawców części laboratoryjnej, przeznaczonej także do preparatyki (w przypadku jej wykonywania), ekspedycji krwi i jej składników. W dalszej części brak jest wprawdzie przepisów regulujących wymagania jakie powinny spełniać ww. pomieszczenia, lecz nie oznacza to, że nie muszą one spełniać odpowiednich warunków sanitarnych. Warunki te określone są właśnie w części ogólnej załącznika nr 4 i mają zastosowanie, do wszystkich części szczegółowych załącznika (od II do VIII).
Na tę decyzję organu odwoławczego Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej z siedzibą w S. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów: § 5 rozp., art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 lipca 2004 r. w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej w związku z przepisem § 9 Statutu Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S., stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 kwietnia 2004 r. w sprawie nadania statutu Regionalnemu Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S. oraz w związku z przepisami części VIII Załącznika Nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wymagań jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej - poprzez bezzasadne przyjęcie, że Oddział Terenowy w B. jest zakładem opieki zdrowotnej, a w odniesieniu do tego Oddziału zastosowanie znajdują wymagania, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej, ogólnie określone postanowieniami części I-VII Załącznika Nr 4 do rozporządzenia w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej, podczas gdy Oddział ten jest tylko jednostką organizacyjną zakładu opieki zdrowotnej - Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa [...] w S., do której odnoszą się przepisy szczególne względem regulacji ustanowionych dla zakładów opieki zdrowotnej. Na potwierdzenie powyższych naruszeń strona skarżąca powołała się na zarzuty przedstawione w odwołaniu złożonym od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. potrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do uzasadnienia skargi organ za nieuzasadniony uznał zarzut, że przepisy rozporządzenia w sprawie wymagań jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej nie mają zastosowania do jednostek wchodzących w skład Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S., skoro jednostka ta jest publicznym zakładem opieki zdrowotnej, a Terenowy Oddział w B. jest jego częścią. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści art. 23 ust. 3 pkt 2 ustawy o publicznej służbie krwi oraz § 1 ust. 2 i § 9 ust. 1 zarządzenia Ministra Zdrowia w sprawie nadania statutu Regionalnemu Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S.
Organ odwoławczy zaznaczył również, że przytoczony przez stronę skarżącą art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 1991r. Nr 91, poz. 408 ze. zm.) został uchylony z dniem [...] r. W miejsce uchylonej ustawy weszła w życie ustawa o działalności leczniczej. (Dz. U. z 2011r. Nr 112, poz.654), w której w art. 2 ust 6 określono podmiot tworzący, jako podmiot albo organ, który utworzył podmiot leczniczy w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej albo jednostki budżetowej. Natomiast w art. 4 ust. 1 pkt 2 określono, iż podmiotami leczniczymi są samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej. W myśl tych zapisów nie budzi wątpliwości fakt, iż Oddział Terenowy w B. jest samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej.
Za chybiony organ uznał także zarzut, że przepis pkt. 4 części ogólnej załącznika nr 4 do rozporządzenia w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej nie znajduje zastosowania do oddziałów terenowych Centrum Krwiodawstwa. Warunki sanitarne, jakie muszą one spełniać zostały określone w części ogólnej załącznika nr 4 i mają zastosowanie, do wszystkich części szczegółowych załącznika (od II do VIII).
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonego aktu dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta wydana została w sposób zgodny z prawem.
W rozpatrywanej sprawie przedmiot sporu stanowi wyłącznie kwestia legalności nałożenia w stosunku do Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S. obowiązku zapewnienia klimatyzacji pomieszczeń przeznaczonych do pobierania krwi, pomieszczenia laboratoryjnego i pomieszczenia służącego do przechowywania krwi i jej składników w Oddziale Terenowym Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w B. Zdaniem strony skarżącej, wskazany Oddział, jako jednostka organizacyjna tej strony tj.: Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej - Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S. nie podlega tym samym wymogom, co zakłady opieki zdrowotnej, przez co nałożenie stosownego obowiązku nie znajduje uzasadnienia i skutkowało naruszeniem § 5 rozp., art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16.07.2004 r. w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej w związku z przepisem § 9 Statutu Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S., stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 kwietnia 2004 r. w sprawie nadania statutu Regionalnemu Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S. oraz w związku z przepisami części VIII Załącznika Nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wymagań jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej.
W świetle powyższego podstawowe zagadnienie wymagające ustalenia stanowi kwestia statusu prawnego oddziału terenowego centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa. Podkreślenia wymaga przy tym, wobec powołanej w odpowiedzi na skargę okoliczności utraty mocy obowiązującej ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r., Nr 14, poz. 89 ze zm.) z dniem 1 lipca 2011 r. w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. 112.654), iż status prawny ww. oddziałów terenowych podlega ocenie Sądu na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, zaliczeniu do zakładów opieki zdrowotnej, jako wyodrębnionych organizacyjnie zespołów osób i środków majątkowych utworzonych i utrzymywanych w celu udzielania świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia podlegają m. in. jednostki organizacyjne publicznej służby krwi. Jednostkami organizacyjnymi publicznej służby krwi są, w myśl art. 4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. Nr 106, poz. 681 ze zm.):1) instytut naukowo-badawczy, 2) regionalne centra krwiodawstwa i krwiolecznictwa, 3) Wojskowe Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, 4) Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa utworzone przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Celem działania tych jednostek jest realizacja zadań w zakresie pobierania krwi, oddzielania jej składników oraz zaopatrzenia w krew do celów określonych w ustawie o publicznej służbie krwi. Powyższe jednostki, w związku z posiadaniem statusu zakładu opieki zdrowotnej, w zakresie pomieszczeń i urządzeń tych zakładów powinny jednocześnie odpowiadać określonym wymaganiom fachowym i sanitarnym. Ustawodawca w art. 9 ust. 2 powołanej ustawy zawarł jednocześnie dla Ministra właściwego do spraw zdrowia upoważnienie do określenia w drodze rozporządzenia wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakłady opieki zdrowotnej.
Minister Zdrowia określił powyższe wymagania rozporządzeniem z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 31, poz. 158, dalej zwanym "rozp."). Zgodnie z § 1 rozp. pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym, odpowiednio do rodzaju zakładu opieki zdrowotnej, wymaganiom określonym w rozdziałach 2-6 niniejszego aktu, a pomieszczenia i urządzenia centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa, stosownie do treści § 5 rozp., powinny ponadto odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym wymaganiom szczegółowym określonym w załączniku nr 4 do tego rozporządzenia.
Powołany załącznik nr 4 do rozporządzenia, określający wymagania szczegółowe, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa podzielony został na [...] części: [...] . W części I "Część ogólna" , w pkt 4 wskazano, że pomieszczenia przeznaczone do pobierania i preparatyki krwi i jej składników oraz pomieszczenia działu laboratoryjnego i ekspedycji powinny być klimatyzowane. Z kolei zgodnie z wymaganiami określonymi w pkt 1 -4 części VIII załącznika - "Oddziały terenowe": 1) oddział terenowy powinien być zlokalizowany w miejscu dostępnym dla krwiodawców oraz zapewniającym kontakt z działem diagnostyki laboratoryjnej, 2) oddział terenowy powinien składać się z części dostępnej dla krwiodawców oraz z niedostępnej dla krwiodawców części laboratoryjnej, przeznaczonej także do preparatyki (w przypadku jej wykonywania), ekspedycji krwi i jej składników, 3) w oddziale terenowym powinny znajdować się szatnie oraz pomieszczenia higieniczno-sanitarne dla dawców, 4) w oddziale terenowym powinny znajdować się pomieszczenia służące do przygotowania i wydawania posiłków profilaktycznych, przy czym dopuszcza się także wykorzystanie do tego celu stołówki szpitalnej lub bufetu.
W świetle powołanych unormowań udzielić należy odpowiedzi na pytanie, czy przepisy rozporządzenia w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej, a w szczególności zapisy części I załącznika nr 4 do tego rozporządzenia znajdują zastosowanie również w stosunku do oddziałów terenowych regionalnych centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa. Na pytanie to odpowiedzieć należy twierdząco.
Na zasadność powyższego stanowiska, w ocenie Sądu, wskazują wszystkie powołane wyżej przepisy. Art. 4 i art. 9 ustawy o publicznej służbie krwi w związku z art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, formułują cele regionalnych centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa, jako podmiotów posiadających status zakładów opieki zdrowotnej. Cele te po części realizują także oddziały terenowe tych centrów, w związku z czym także one powinny w tym zakresie spełniać wymagania określone dla wspomnianych zakładów.
Na podstawie powołanego art. 9 ustawy o publicznej służbie krwi Minister Zdrowia w dniu 2 lutego 2011 r. wydał rozporządzenie w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej. Już sam tytuł rozporządzenia, wskazuje, że znajduje on zastosowanie do ściśle określonej kategorii podmiotów, tj. zakładów opieki zdrowotnej. Należy wobec tego przyjąć, że wszystkie podmioty objęte regulacją niniejszego rozporządzenia, w tym także wyliczone w treści załączników, do których akt ten odsyła w swej treści, podlegają zaliczeniu do zakładów opieki zdrowotnej i spełniać muszą określone rozporządzeniem warunki realizacji przez te zakłady określonych w odrębnych przepisach zadań.
Jak już wyżej wskazano, przepis § 5 rozp. w zakresie szczegółowych warunków, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym regionalne centra krwiodawstwa i krwiolecznictwa odsyła do załącznika nr 4 tego rozporządzenia. Wewnętrzna systematyka oraz tytuły nadane poszczególnym częściom składającym się na treść tego załącznika wskazują, iż można podzielić je na 2 kategorie unormowań. Pierwszą kategorię stanowią zapisy część I załącznika nr 4. Na podstawie nadanego jej tytułu - "Część ogólna" - w szczególności powszechnie nadawanemu w języku polskim znaczeniu słowa "ogólny", jako: "dotyczący ogółu osób", obejmujący całokształt czegoś", "odnoszący się do wielu podobnych przedmiotów, zjawisk", przyjąć należy, iż w ramach rozwiązań zaklasyfikowanych do tej kategorii określone zostały wymagania odnoszące się do ogółu jednostek realizujących w ramach centrów cele publicznej służby krwi, a zatem dotyczące zarówno siedzib centrów, jak również wchodzących w skład ich wewnętrznej struktury organizacyjnej, lecz usytuowanych poza siedzibami centrów – oddziałów terenowych. Powyższe oznacza, że określony w pkt 4 części I załącznika nr 4 wymóg wyposażenia w klimatyzację dotyczy wszystkich pomieszczeń przeznaczonych do pobierania i preparatyki krwi oraz pomieszczeń działu laboratoryjnego niezależnie, czy znajdują się one w siedzibie regionalnego centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa, czy też w siedzibie oddziału terenowego danego centrum. Tym bardziej, że w prowadzonym przez Ministra Zdrowia rejestrem publicznych zakładów opieki zdrowotnej, Oddział terenowy w B. oznaczono kodem charakteryzującym specjalność komórki organizacyjnej nr [...], tj. jako: "Dział krwiodawstwa i krwiolecznictwa".
Drugą kategorię rozwiązań stanowią unormowania części II-VIII załącznika nr 4 i odnoszą się one odrębnie do zakreślonych w ramach tych części typów jednostek wchodzących w skład wewnętrznej struktury regionalnych centrów. Wyłącznie w tym zakresie – w treści części VIII załącznika, oddziały terenowe mają zakreślone rozwiązania właściwe wyłącznie dla nich, choć jak wskazano muszą jednocześnie spełniać wymagania określone treścią samego rozporządzenia, jak i w odpowiednim dla siebie zakresie, określone także treścią części I załącznika nr 4 do rozporządzenia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej
Założenie odmiennej wykładni powołanych przepisów prowadzić mogłoby, zdaniem Sądu, do omijania w odniesieniu do regionalnych centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i naruszania standardów sanitarnych ich funkcjonowania w odniesieniu do oddziałów terenowych tych centrów, jeżeli mieściłyby się w nich pomieszczenia określone w przywołanym wyżej pkt 4 części pierwszej załącznika nr 4.
W sprzeczności z takim sposobem interpretacji nie stoi powoływany przez stronę skarżącą § 9 statutu Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S. nadanego temu Centrum zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 16 kwietnia 2004 r. Przepis ten stanowi, że w skład struktury organizacyjnej Regionalnego Centrum wchodzą m. in. oddziały terenowe, w tym Oddział Terenowy w B. Jako jedna z części składowych Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w S., Oddział ten powinien spełniać wymagania dotyczące zakładów opieki zdrowotnej stawiane przez przepisy samemu Centrum, w tym przede wszystkim wspomniane przepisy części wspólnej załącznika nr 4.
W związku z powyższym uznać należy, że organy obu instancji prawidłowo nałożyły na Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa obowiązek dostosowania pomieszczeń Oddziału Terenowego w B., jako części składowej tego Centrum, określony w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji obowiązek.
W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło