II SA/Sz 846/07

WyrokWSA w Szczecinie2008-02-20

Skład orzekający: Mirosława Włodarczak – Siuda, Iwona Tomaszewska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję nakazującą przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, jeśli nie ustalił, czy istnieją faktyczne warunki do wykonania tego obowiązku, w szczególności czy gmina wywiązała się z obowiązku zapewnienia możliwości przyłączenia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, jeśli nie ustalił, czy istnieją faktyczne warunki do wykonania tego obowiązku. Samo istnienie sieci kanalizacyjnej nie jest wystarczające; organ musi również zweryfikować, czy gmina wywiązała się z obowiązku zapewnienia możliwości przyłączenia, co obejmuje m.in. wykonanie przyłącza do granicy nieruchomości. W przeciwnym razie decyzja jest wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych dotyczących ustalenia stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza nakazującą B. i A. S. przyłączenie ich nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Skarżący podnosili, że ich nieruchomość została pozbawiona dostępu do sieci przez działania właściciela sąsiedniej nieruchomości, a także kwestionowali prawidłowość decyzji dotyczących sąsiedniej nieruchomości. W skardze do WSA zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. z powodu braku ustaleń co do faktycznych możliwości przyłączenia nieruchomości do sieci.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak – Siuda /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi B. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania przyłączenia nieruchomości do istniejącej miejskiej sieci kanalizacyjnej I . uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] znak [...] , II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania B. i A. S. od decyzji Burmistrza Miasta K. P. z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji nakazał A. i B. S. właścicielom nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], położonej przy ul. [...] w K. P., przyłączenie nieruchomości do istniejącej miejskiej sieci kanalizacyjnej. Organ I instancji ustalił, że nieruchomość nie jest podłączona do sieci bowiem istniejące przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne zostały zniszczone przez właściciela sąsiedniej nieruchomości. Zdaniem organu I instancji toczący się między skarżącymi a właścicielem sąsiedniej nieruchomości spór sądowy o nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego pozostaje bez wpływu na obowiązek wynikający z art. 5 ust.1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W odwołaniu od tej decyzji B. i A. S. podnieśli, że ich nieruchomość została pozbawiona dostępu do sieci kanalizacyjnej przez bezprawne działania właściciela sąsiedniej nieruchomości, który budując nowe przyłącze wodno-kanalizacyjne, zrujnował dotychczasowe. Skarżący zakwestionowali prawidłowość decyzji o warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę, na podstawie których właściciel sąsiedniej nieruchomości rozpoczął budowę nowej sieci, niszcząc przyłącza dotychczasowe, podnosząc, że nie uczestniczyli w tych postępowaniach w charakterze strony. Dodatkowo podnieśli, że przeciwko właścicielowi sąsiedniej nieruchomości wystąpili z powództwem o przywrócenie do stanu używalności instalacji kanalizacyjnej przebiegającej przez jego grunt oraz zaniechanie wstrzymania dostaw wody z instalacji wodociągowej. W trakcie procesu zostało uprawdopodobnione, że instalacja wodnokanalizacyjna, przebiegająca przez grunt R. P. może wchodzić w skład Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w K. P., na którym ciąży obowiązek zapewnienia zdolności posiadanych urządzeń. Strona skarżąca ma jedynie obowiązek zapewnienia sprawności przyłącza wodno-kanalizacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy stwierdziło, że zgodnie z art. 5 ust 1 pkt 2 i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie porządku i czystości przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, zaopatrzenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub oczyszczalnię ścieków bytowych(....). Nałożenie obowiązku wynikającego wprost z ustawy decyzją administracyjną wymaga ustalenia, że obowiązek nie został spełniony. W rozpoznanej sprawie poza sporem pozostaje kwestia braku wyposażenia nieruchomości w jakiekolwiek urządzenia o których mowa w tym przepisie, a zatem w sytuacji wypełnienia przez Gminę obowiązków zakresie utrzymania czystości i porządku w postaci wybudowania sieci kanalizacyjnej stwierdzić należy, że decyzja nakazująca skarżącym przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej jest zgodna z prawem. Obojętną pozostaje kwestia przyczyn, z powodu których nieruchomość nie jest podłączona do sieci kanalizacyjnej. Nawet przy przyjęciu wyłącznej odpowiedzialności za powstały stan właściciela sąsiedniej nieruchomości , strona skarżąca uprawniona będzie do żądania odszkodowania za wyrządzoną szkodę bowiem przepisy ustawy nie uprawniają organu do nałożenia obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej na inny podmiot aniżeli określony w art. 5 ust 1 w związku z art. 2 ust 1 pkt 4 ustawy. Odnośnie zarzutów dotyczących prawidłowości wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenia na budowę dla R. P. Kolegium stwierdziło, że decyzje te mogą być wzruszone w trybach nadzwyczajnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. i A. S. zarzucili brak podstaw prawnych do wydania decyzji, naruszenie prawa przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 10 § 2 i 3, 12 § 1, 145 §1 pkt 1, 5, 6 K.p.a. Skarżący podtrzymali zarzuty i ich uzasadnienie zawarte w odwołaniu. Dodatkowo w piśmie z dnia 9.02.2008 r. podnieśli, że wykonali przyłącze ale nie mają zapewnionego odpływu ścieków ponieważ Gmina nie wywiązała się z obowiązku wykonania przyłącza do granicy nieruchomości, co potwierdza pismo z dnia 23.10.2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 5 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 236 poz.2008) nakładający na właścicieli nieruchomości obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Zgodnie z art. 5 ust. 7 tej ustawy w przypadku niewykonania tego obowiązku, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie tego obowiązku. Z literalnego brzmienia tych przepisów wynika, że obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej obciąża wyłącznie właścicieli nieruchomości, bez względu na przyczynę, z powodu której nieruchomość nie jest podłączona do sieci kanalizacyjnej. Z tych względów za zasadne należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że toczące się w dacie wydania zaskarżonej decyzji postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania, pomiędzy skarżącymi a właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie miało wpływu na wydanie decyzji. Przesłanką wydania decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej jest ustalenie nie tylko faktu braku wyposażenia nieruchomości w urządzenia wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 2 ale również ustalenie, czy istnieje możliwość przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Zgodnie z art.15 ust.1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 123 poz. 858) przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że Gmina " wypełniła obowiązki (...) w postaci wybudowania sieci kanalizacyjnej". Stwierdzenie to pozostaje w sprzeczności nie tylko z twierdzeniami skarżących, zawartymi w piśmie z dnia 9 lutego 2008 r. ale również nie znajduje odzwierciedlania w zebranym materiale dowodowym. Organ I instancji pismem z dnia 16 stycznia 2007 r. zwrócił się do Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. o udostępnienie wszelkich informacji dotyczących przyłącza kanalizacyjnego do działki Nr [...] obręb [...] w K. P. W odpowiedzi na to pismo Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej poinformowało, że nie posiada żadnych dokumentów, odnośnie instalacji sanitarnej B. S.. Natomiast z pisma Burmistrza K. P. z dnia 23 października 2007 r. wynika, że połączenie przyłącza z nieruchomości skarżących z siecią kanalizacji sanitarnej na drodze będzie mogło nastąpić po przygotowaniu projektu budowlanego i wykonaniu odrzutu. Z tych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 K.p.a. bowiem organy nie ustaliły czy w dacie wydania nakazu przyłączenia nieruchomości sieci kanalizacyjnej istniały faktycznie warunki do wykonania tego obowiązku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w tym zakresie. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1,5,6 K.p.a. Zaskarżona decyzja dotyczy nałożenia obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej siedzi kanalizacyjnej. W ramach tego postępowania organ nie miał kompetencji go badania czy decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i pozwoleniu na budowę wydane na rzecz R. P., właściciela sąsiedniej nieruchomości dotknięte są wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego w tych sprawach. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło