II SA/Sz 852/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Starosta K. odmówił przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...] r. P. G. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w K. w celu rejestracji jako osoba bezrobotna, dostarczając świadectwo służby z Morskiego Oddziału Straży [...] w G., którego treść wskazuje, iż okres służby trwał od [...] r. oraz, że stosunek służbowy ustał w wyniku zwolnienia ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1643). Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusz może zostać zwolniony ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełniony czyn jest oczywisty i uniemożliwia pozostawanie w służbie. W dniu [...] r. bezrobotny dostarczył decyzję Komendanta Głównego Straży [...] nr [...] z dnia [...] r., z której wynika, że czyn który spowodował zwolnienie ze służby był zawiniony i uniemożliwiał dalsze pozostawanie w służbie. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645), prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia. Mając na uwadze ten przepis oraz przedłożone dokumenty, organ I instancji odmówił przyznania prawa do zasiłku od dnia rejestracji, ponieważ stosunek służbowy został rozwiązany z winy bezrobotnego. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy, zasiłek dla bezrobotnych przysługuje po 180 dniach od daty rejestracji, przy czym okres pobierania zasiłku ulega skróceniu o okres jego nieprzysługiwania m. in. z powodu rozwiązania stosunku służbowego z winy pracownika bez wypowiedzenia. W związku z tym, że na terenie Powiatu K. , w myśl art. 73 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy okres pobierania zasiłku wynosi 180 dni, zasiłek dla bezrobotnych po 180 dniach oczekiwania nie będzie przysługiwał. W odwołaniu od tej decyzji P. G. podniósł, że się z nią nie zgadza ponieważ do dnia jej wydania jego wina nie została stwierdzona, tzn. nie zapadł prawomocny wyrok karny. Zdaniem odwołującego się, organ I instancji dokonał błędnej wykładni przepisów prawa stanowiących podstawę wydania decyzji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że odwołujący się zgłaszając się w dniu rejestracji przedłożył świadectwo służby z dnia [...] r., z którego wynika, że pełnił służbę stałą w okresie od r. [...] r., a podstawą rozwiązania stosunku służbowego był art. 45 ust. 2 pkt 10 ustawy o Straży Granicznej. Przepis ten pozwala na zwolnienie ze służby funkcjonariusza w przypadku popełnienia przez niego czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostawanie w służbie. Oznacza to, że do rozwiązania stosunku służbowego doszło z winy odwołującego się, co uniemożliwiało przyznanie zasiłku. Odnosząc się do zarzutu błędnej interpretacji art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia [...] oraz art. 45 ust. 2 pkt 10 ustawy o Straży [...] Wojewoda wyjaśnił, że zwolnienie funkcjonariusza Straży [...] w tym trybie nie jest tożsame z postępowaniem karnym prowadzonym przeciwko takiemu funkcjonariuszowi. Istotą postępowania karnego jest wykrycie sprawcy, udowodnienie mu winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Celem zaś postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy funkcjonariusz popełnił czyn o znamionach przestępstwa, który uniemożliwia jego dalsze pozostawanie w służbie. Organy, prowadząc postępowanie administracyjne w trybie art. 45 ust. 2 pkt 10 ustawy o Straży [...] nie mają obowiązku oczekiwania na prawomocne zakończenie postępowania karnego. Przepis ten dotyczy popełnienia czynu zabronionego o znamionach przestępstwa, a nie skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, co w niniejszej sprawie miało niewątpliwie miejsce. Rozstrzygniecie organu I instancji odpowiada zatem prawu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję P. G. zarzucił jej wydanie z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszechstronnej i pełnej analizy w zakresie przyczyn zwolnienia skarżącego ze służby, co miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji, a także zlekceważenie faktu, że do dnia wydania decyzji będącej przedmiotem skargi nie zapadł prawomocny wyrok skazujący. Organ odwoławczy błędnie domniemał winę skarżącego, co spowodowało odmowę przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem skarżącego, organy obu instancji przekroczyły swoje ustawowe kompetencje, ponieważ uznały się za właściwe do orzekania o winie skarżącego, podczas gdy z art. 42 ust. 3 Konstytucji wynika domniemanie niewinności, do czasu stwierdzenia winy prawomocnym wyrokiem sądu. Tylko sąd jest uprawniony do orzekania o winie, a nie organ administracji publicznej. Organy błędnie zinterpretowały art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia przyjmując, że wina jako przesłanka odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych obejmuje przesłankę wskazaną w art. 45 ust. 2 pkt 10 ustawy o Straży Granicznej, która w żadnym stopniu nie odnosi się do pojęcia winy, określanej jako psychologiczny stosunek sprawcy do popełnionego czynu i mogącą być przypisaną sprawcy dopiero prawomocnym wyrokiem sądu karnego. W przedmiotowej sprawie postępowanie karne jest w toku i w związku z tym skarżący korzysta z domniemania niewinności, będącego jednym z filarów procesu karnego. Wcześniejsze przypisanie mu winy na jakimkolwiek polu jest niedopuszczalne, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Wniesiona skarga okazała się niezasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017 r. poz. 1065), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia". Przepis ten stanowi, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy przepis art. 75 ust. 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy ma zastosowanie w sytuacji, gdy funkcjonariusz Straży [...] został zwolniony ze służby na podstawia art. 45 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży [...] (Dz.U. z 2016 r. poz. 1643). Przepis ten stanowi, że funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie. Zatem rzeczą Sądu jest rozstrzygnięcie, czy organy prawidłowo utożsamiły rozwiązanie stosunku służby w związku z popełnieniem przez funkcjonariusza Straży [...] czynu o znamionach przestępstwa, którego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia pozostawanie w służbie, z rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika, a tym samym pozbawiły skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przepis art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia nie zawiera odesłania w kwestii rozwiązania stosunku pracy i stosunku służbowego z winy bezrobotnego do Kodeksu pracy, czy też ustaw regulujących rozwiązanie stosunku służbowego. Oznacza to, że każdorazowo sytuację bezrobotnego, którego pozbawiono prawa do zasiłku w oparciu o powyższy przepis należy rozpatrywać indywidualnie, w zależności od tego jakie przepisy regulują kwestię jego zatrudnienia. Z akt administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi wraz ze skargą wynika, że skarżący P. G. był funkcjonariuszem Straży [...] w służbie stałej w stopniu chorążego oraz, że rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Morskiego Oddziału Straży [...] z dnia [..] r. został zwolniony ze służby w Straży [...] z dniem [..] r. Rozkaz ten, zaskarżony przez funkcjonariusza do Komendanta Głównego Straży [...] został zmieniony decyzją tego organu z dnia [..] r. w części dotyczącej daty zwolnienia i ustalającej nową datę na dzień 15 grudnia 2016 r., natomiast w pozostałym zakresie rozkaz został utrzymany w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 34/17 oddalił skargę P. G. w przedmiocie zwolnienia ze służby (wyrok nieprawomocny). W uzasadnieniu decyzji o zwolnieniu P. G. ze służby organ wskazał, że P. G., kierujący samochodem osobowym marki [...] , został zatrzymany do kontroli w dniu [...] r. w U.. Wyniki badania krwi na obecność alkoholu, przeprowadzone w związku z podejrzeniem stanu nietrzeźwości skarżącego, wskazały [...] promila alkoholu, natomiast po godzinie [...] promila. Jakkolwiek w tej sprawie nie zapadł wyrok sądu powszechnego za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, to jednak oczywistość czynu popełnionego przez P. G., którego kwalifikację określa przepis art. 178 a § 1 Kodeksu karnego, jego umyślny charakter doprowadził organy Straży [...] do uznania, że skarżący nie może dalej pełnić służby w formacji, która wymaga od swoich funkcjonariuszy nieposzlakowanej opinii. Z decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby jednoznacznie wynika, że zastosowania trybu zwolnienia, określonego w art. 45 ust. 2 pkt 10 ustawy o Straży Granicznej, organ nie uzależnił od przyznania się funkcjonariusza do winy w postępowaniu karnym, skoro z całokształtu sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu. Przechodząc na grunt ustawy o promocji zatrudniania, oceny wymagała legalność zastosowania wobec P. G., przez organy orzekające w sprawie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, przepisu art. 75 ust. 1 pkt 3, czyli pozbawienie prawa do zasiłku funkcjonariusza Straży [...] zatrudnionego w oparciu o przepisy ustawy o Straży Granicznej, która wprost nie przewiduje rozwiązania stosunku służby z winy funkcjonariusza. W ocenie Sądu, zastosowanie powołanego wyżej przepisu w rozpoznawanej sprawie jest uzasadnione. Chociaż, jak już wyżej wskazano, przepisy ustawy o Straży [...] nie zawierają unormowań, które można by utożsamiać z rozwiązaniem stosunku pracy z winy pracownika bez wypowiedzenia (art. 52 Kodeksu pracy), albowiem ograniczają się do regulacji obligatoryjnego i fakultatywnego zwolnienia ze służby a decyzja o zwolnieniu ze służby ma charakter konstytutywny, to jednak treść przepisu art. 45 ust. 2 pkt 10 powołanej ustawy można utożsamić z rozwiązaniem stosunku pracy z winy pracownika z powodu popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste (art. 52 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy). W rozpoznawanej sprawie popełnienie przez P. G. czynu o znamionach przestępstwa oraz oczywistość jego popełnienia nie budzą wątpliwości, albowiem skarżący został przyłapany na gorącym uczynku, gdy prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości. Skarżący popełniając czyn zabroniony winien był liczyć się ze skutkami swojego zachowania dla dalszego pozostania w służbie. Winę skarżącego należy oceniać w kategoriach winy obiektywnej, czyli takiego zachowania, które szczególnie u osób pełniących służbę w formacjach mundurowych nie jest społecznie akceptowane. Każdy, kto decyduje się na podjęcie służby w Straży [...] oraz zamierza kontynuować służbę w tej formacji, musi bezwzględnie respektować obowiązujący porządek prawny, zachowywać się godnie w służbie i poza nią oraz cieszyć się nieposzlakowaną opinią. Osoba, która warunków tych nie spełnia, nie może rościć sobie pretensji do pozostawania w służbie. Nie do zaakceptowania w obowiązującym porządku prawnym, z punktu widzenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności, jest różnicowanie sytuacji prawnej bezrobotnych, byłych pracowników, z którymi stosunek pracy został rozwiązany z ich winy i z tego powodu tracących prawo do zasiłku dla bezrobotnych z sytuacją prawną bezrobotnych, byłych funkcjonariuszy służb mundurowych, którzy, tak jak tego oczekiwałby skarżący, zachowują prawo do zasiłku dla bezrobotnych tylko z tego powodu, że chociaż okoliczności zwolnienia ze służby są tożsame z tymi, które reguluje art. 52 § 1 pkt 2 K.p., to jednak ustawa wprost nie przewiduje rozwiązania stosunku służby z winy funkcjonariusza bez wypowiedzenia. W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych nie przysługuje wobec spełnienia przesłanek określonych w art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia. Orzeczenia, na które powołuje się P. G. w skardze zostały wydane w odniesieniu do innych służb mundurowych oraz w całkowicie odmiennych stanach faktycznych i prawnych, gdzie kwestia oczywistości popełnienia czynu zabronionego nie była jeszcze przesądzona. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), oddalił skargę.