II SA/Sz 86/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Zaskarżoną decyzją, wydaną w trybie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w wyniku skargi S.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] uchylającą decyzję nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] znak: [...] udzielającą S.M. pozwolenia na budowę zewnętrznego odcinka instalacji kanalizacji sanitarnej w [...] przy ul. [...] oraz przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, Wojewoda [...] uchylił powyższą własną decyzję i utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] znak: [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż do w/w skargi S.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] zostało załączone opracowanie, w formie dokumentacji zdjęciowej z komentarzem, które w należyty sposób przedstawia stan faktyczny, z którego wynika, iż istniejące piony kanalizacyjne oraz zbiornik asenizacyjny nr [...] znajdują się na działce nr [...], stanowiącej własność gminy Miasto [...], która wyraziła zgodę na dysponowanie przez inwestora tą działką na cel tej inwestycji. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] właścicielka innego lokalu w budynku przy ul. [...] – S.J., działająca przez pełnomocnika [...], która zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz niezastosowanie art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U., Nr 80, poz. 717 ze zm.), 2) przepisów prawa procesowego, przez naruszenie art. 7 i 10 § 1 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w całości, 2) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zgodnie z punktem II podpunkt f decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] ustalonych na rzecz S.M., realizacja inwestycji nie może naruszać interesu prawnego osób trzecich, ani powodować pogorszenia warunków użytkowania sąsiednich nieruchomości. W myśl przepisu art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Związanie, wynikające z powyższej normy, oznacza nie tylko obowiązek organu budowlanego wynikający z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ale także zakaz postępowania wbrew wymogom określonym w decyzji ustalającej warunki zabudowy. Jednym z tych wymogów w przedmiotowej sprawie jest to, aby realizacja inwestycji nie naruszała interesu prawnego osób trzecich, a więc także właścicieli pozostałych lokali znajdujących się w budynku przy ul. [...]. Przedłożony przez S.M. projekt budowlany zakłada realizację inwestycji z naruszeniem interesów właścicieli pozostałych lokali budynku przy ul. [...] – S.J. i H.O., bowiem przewiduje budowę przyłącza do kanalizacji jedynie dla części nieruchomości zajmowanej przez S.M., z pominięciem skarżącej i H.O., co niewątpliwie koliduje z ich uzasadnionym interesem. Zgodnie z informacją uzyskaną w Zakładzie [...] nie ma możliwości realizacji dwóch oddzielnych przyłączy dla jednego budynku, tym samym budowa przyłącza jedynie przez S.M. pozbawi możliwości podłączenia do tejże kanalizacji lokali skarżącej i H.O., albowiem S.M. zapowiedziała, że nie zgodzi się na przyłączenie innych lokali do zbudowanej przez siebie instalacji, pomimo że pozostali lokatorzy budynku zadeklarowali partycypowanie w kosztach inwestycji. Zgodnie z obowiązującymi wymogami budynek może mieć tylko jedno przyłącze do kanalizacji. Skarżąca i H.O. również wystąpiły do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zewnętrznej instalacji sanitarnej dla budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], o czym organ I instancji był zawiadamiany. Na zlecenie S.J. i H.O. powstał też projekt instalacji zewnętrznej kanalizacji sanitarnej dla całej posesji przy ul. [...] w [...]. Na podstawie tego projektu, wykonanego przez mgra inż. [...], uzgodnionego z Zakładem [...] może być wykonana tylko jedna instalacja zewnętrznej kanalizacji sanitarnej dla w/w budynku trzyrodzinnego. Wydana decyzja o pozwoleniu na budowę umożliwi S.M. realizację inwestycji naruszającej warunki zabudowy, zgodnie z którymi nie może ona naruszać interesu prawnego osób trzecich. Budowa zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej na warunkach przewidzianych w skarżonej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę uniemożliwi w przyszłości podłączenie do kanalizacji lokali zajmowanych przez skarżącą i H.O.. Utrzymanie przez Wojewodę [...] w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] prowadzi zatem do rażącego naruszenia prawa materialnego - przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, które miało wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana również z naruszeniem przepisu art. 7 k.p.a., bowiem Wojewoda [...] nie podjął wszelkich kroków niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego, a wydając w trybie autokontroli zaskarżoną decyzję nie miał na względzie interesu społecznego i słusznego interesu stron. Nie zbadał, czy wydana decyzja nie narusza interesu innych osób, w szczególności czy nie uniemożliwia im przeprowadzenia tak istotnej inwestycji jak podłączenie kanalizacji do ich lokali. Ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny jest niewystarczający dla podjęcia decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]. Decyzja Wojewody [...] została nadto wydana z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., formułującego zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Z zasady tej wynika m.in. obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W aktach sprawy administracyjnej brak wystosowanego do stron postępowania zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się do co do zebranych dowodów i materiałów. Od obowiązku tego organ nie był zwolniony, a jego przestrzeganie było tym bardziej uzasadnione, że organ odwoławczy w wyniku skargi S.M. z dnia [...] przeprowadził dodatkowe swoiste postępowanie dowodowe, zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się już, iż nieprawidłową jest praktyka uzupełniających dowodów dopiero po wydaniu decyzji i po jej zaskarżeniu przez stronę. Tryb autokontroli nie daje podstaw do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Naruszałoby to bowiem prawa strony do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego ma dojść do wydania decyzji, wynikające z przepisów art. 10 § 1, art. 79 i art. 81 k.p.a. Naruszenie tych podstawowych praw strony w postępowaniu administracyjnym, poprzedzającym wydanie decyzji, prowadzi z reguły do uchylenia zaskarżonej przez stronę decyzji, gdyż tego rodzaju naruszenia zawsze mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 8 stycznia 1988 r., IV SA 806/87 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 marca 2008 r., IV SA/Po 773/07). Organ odwoławczy naruszył tym samym również art. 54 § 3 p.p.s.a. prowadząc dodatkowe postępowanie dowodowe. Nawet gdyby uznać prawo do przeprowadzania dowodów przy uwzględnianiu skargi w ramach autokontroli, to zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie wyrażonym w wyroku z dnia 7 marca 1989 r., SA/Kr 11/89 (niepubl.), organ odwoławczy, przeprowadzający w sprawie uzupełniające postępowanie dowodowe, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., przed wydaniem decyzji obowiązany jest umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dodatkowo materiałów i dowodów. Wskazane naruszenia przepisów art. 7 i 10 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. miały niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe uchybienia, zarówno prawu materialnemu jak i przepisom prawa procesowego, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., winny skutkować uchyleniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] w całości. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażonej w zaskarżonej decyzji . Również uczestniczka postępowania S.M. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegał będzie taki akt, wydany przez organ administracji publicznej, który – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a. – narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności. Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zaś skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w razie spełnienia przez inwestora wymagań określonych w ust.1 tego przepisu oraz w art. 32 ust. 4 prawa budowlanego właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W rozpatrywanej sprawie inwestorka S.M. spełniła wymagania określone w art. 32 ust.4 Prawa budowlanego, w tym m.in. przedstawiła ostateczną decyzję o warunkach zabudowy dla wskazanej we wniosku inwestycji oraz wykazała prawo do dysponowania nieruchomością (działka nr [...], będąca własnością gminy [...]) dla realizacji inwestycji, zaś przedłożony przez nią projekt budowlany budowy zewnętrznego odcinka instalacji kanalizacji sanitarnej spełniał warunki wskazane w art. 35 ust.1. Należy zaznaczyć, iż przedmiotowe pozwolenie na budowę dotyczy wyłącznie wskazanej wyżej działki nr [...]. Z akt sprawy wynika, iż projektowana zewnętrzna instalacja sanitarna znajduje się na działce nr [...]i jest przyłączana do istniejących a ścianie budynku przy ul. [...] pionowych rur kanalizacyjnych służących wyłącznie do użytku inwestorki. Inne mieszkania znajdujące się w budynku posiadają całkowicie odrębne odprowadzenia i zbiorniki bezodpływowe (szamba). W rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 tj.) urządzenia, które służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali nie są własnością wspólną. Działka nr [...] której współwłaścicielką jest m.in. skarżąca nie jest objęta decyzją z dnia [...] o pozwoleniu na budowę zewnętrznego odcinka instalacji sanitarne. Decyzja ta nie ingeruje też w układy kanalizacyjne innych współwłaścicieli budynku, co oznacza, że ich interes prawny nie jest naruszany ani nie są pogorszone (bądź w inny sposób zmienione) warunki użytkowania sąsiednich nieruchomości. Rury pionowe objęte spornym pozwoleniem na budowę, znajdujące się na ścianę budynku są w wyłącznym użytkowaniu inwestorki i nie są własnością wspólną w rozumieniu prawa o własności lokali. Niezasadny jest zatem zarzut skargi, iż decyzja zatwierdzająca w/w projekt budowlany oraz udzielająca pozwolenia na budowę narusza interes prawny skarżącej. Teren inwestycji nie dotyczy bowiem nieruchomości, do której skarżącej przysługuje określone prawo rzeczowe. Działka nr [...], na której ma być całości realizowana inwestycja w całości realizowana objęta przedmiotowym pozwoleniem na budowę stanowi własność gminy, zaś inwestorka otrzymała zgodę gminy na przeprowadzenie na niej robót budowlanych objętych wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. Stanowisko Zakładu [...], na które powołuje się skarżąca nie posiada w sprawie żadnej mocy prawnej. Zakład ten nie jest stroną ani uczestnikiem niniejszego postępowania, a jego stanowisko, na które powołuje się skarżąca, nie opiera się na określonej podstawie prawnej. Interes skarżącej, by z budynku w którym znajduje się jej lokal mieszkalny, do sieci kanalizacyjnej przeprowadzić jeden wspólny dla wszystkich lokali przewód kanalizacyjny, aczkolwiek zasadny ze wzglądu na racjonalność i ekonomiczność, ma charakter interesu faktycznego, a nie prawnego, wobec czego nie podlega on ochronie, o której mowa w art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Powyższy interes może być uwzględniony przez zgodne, wspólne działanie wszystkich właścicieli lokali. Organ budowlany nie jest jednak uprawniony do regulowania powyższych kwestii i ingerowania w sprawy o charakterze cywilnoprawnym. Skoro zatem zaskarżona decyzja odpowiada w pełni regulującym dane kwestie przepisom prawa materialnego należało uznać, że zarzucane w skardze naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7 i 10 kpa) nie miała wpływu na wynik sprawy. Nie można zresztą uznać, iż organ odwoławczy dokonując pod wpływem treści skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na jego wcześniejszą decyzję z dnia 30 września 2009r. (wydaną w wyniku odwołania skarżącej) uchylającą decyzję organu I instancji o udzieleniu pozwolenia na budowę przedmiotowego zewnętrznego odcinka kanalizacji sanitarnej, przeprowadził w tej sprawie postępowanie dowodowe i dokonał określonych ustaleń, uniemożliwiając stronie zapoznanie się z tym materiałem, przez co naruszono jej prawa wynikające z art. 10 § 1 kpa. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż organ odwoławczy, zapoznawszy się z treścią skargi inwestorski S.M. doręczonej także skarżącej, dokonał odmiennej niż w decyzji z dnia [...] oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, do czego był uprawiony na mocy art. 54 ust. 3 p.p.s.a. Sytuacja taka nie wymaga zawiadomienia stron, o którym mowa w art. 10 § 1 kpa, zatem brak jest podstaw do twierdzenia, iż miało miejsce naruszenie powyższego przepisu mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast na wcześniejszym etapie skarżąca była zawiadamiana przez organ w trybie art. 10 § 1 kpa. Podniesione w skardze argumenty o podjętych przez skarżącą działaniach, jak złożenie wniosku o wydanie warunków zabudowy dla przyłącza kanalizacyjnego, wykonanie projektu, nie dotyczą zaskarżonej decyzji . W tej sytuacji uznać należało, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.