II SA/Sz 861/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Maczewski /spr/ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi E. M. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wykonania wyroku sądu w sprawie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości p o s t a n a w i a: o d r z u c i ć skargę Pismem z dnia [...] E. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wykonania orzeczenia Sądu w sprawie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości. Uzasadniając skargę E. M. podniosła, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2005 r. (sygn. akt II SA/Sz 480/04), uwzględniającym jej skargę, uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] (nr [...]) w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Równocześnie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Skarżąca wskazała dalej, że w uzasadnieniu wymienionego wyroku stwierdzono, iż argumentacja, którą podniosła w skardze jest zasadna i trafna, a zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, odmawiająca skarżącej nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości, wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i dlatego Sąd obie te decyzje uchylił. Po wydaniu wyroku i przekazaniu akt do organu I instancji zostało wszczęte postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz nabycia prawa własności zajmowanej przez skarżącą nieruchomości, przy czym w piśmie z dnia [...] informującym o wszczęciu postępowania Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego powiadomił skarżącą, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) jej wniosek, stosownie do treści art. 8 tej ustawy będzie rozpatrzony na podstawie nowych przepisów. Odpowiadając na pismo Prezydenta z dnia [...], wypowiadające obowiązującą wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz proponujące przyjęcie z dniem [...] nowej wysokości tej opłaty, E. M. pismem z dnia [...] wezwała Prezydenta do załatwienia jej sprawy, poprzez realizację roszczenia o nieodpłatne przekształcenie - zgodnie z wytycznymi zawartymi w w/w wyroku. W odpowiedzi na to wezwanie Prezydent pismem z dnia [...] poinformował skarżacą, że wezwanie nie może być pozytywnie rozpatrzone, ponieważ w międzyczasie, tj. po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2005 r. i doręczeniu akt sprawy do organu I instancji, które nastąpiło dnia [...], zmienił się stan prawny sprawy w związku z wejściem w życie z dniem 12 października 2005 r. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zdaniem organu l instancji, brzmienie art. 9 w związku z art. 8 tej ustawy uniemożliwia załatwienie sprawy w trybie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U Nr 113, poz. 1209 ze zm.), co w konsekwencji przekreśliło możliwość uwłaszczenia skarżącej na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. oraz w wyroku Sądu z dnia 23 czerwca 2005 r., opartym na jej przepisach. Dla uzasadnienia swego stanowiska organ l instancji wskazał także na pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w postanowieniu z 9 stycznia 2006 r., umarzającym postępowanie o stwierdzenie niezgodności art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości z artykułami: 2, 21, 64, 165 ust. 1 i 167 Konstytucji RP oraz w wyroku z 12 kwietnia 2000 r., w którym Trybunał orzekł o niezgodności niektórych przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującym osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1997 r. Nr 65, poz. 746) z art. 2, art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji, uznając, że naruszają one przysługujące gminom prawa majątkowe przez nieprawidłowe uregulowanie kwestii odpłatności za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i podkreślając, że zasadą jest odpłatność takiego przekształcenia. Odpowiadając na powyższe pismo Prezydenta , skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w piśmie z dnia [...]. W dniu [...] skarżącej E. M. doręczono decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] o odmowie nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Skarżąc do Sądu bezczynność Prezydenta , polegającą – zdaniem skarżącej – na niewykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2005 r., E. M. uważa, że stanowisko organu I instancji, jest dla niej krzywdzące, ponieważ od samego początku wykluczono realizację jej roszczenia o nieodpłatne uwłaszczenie zajmowanej przez nią nieruchomości. Zdaniem skarżącej, niezasadne jest powoływanie się przez organ na zmianę przepisów i na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego (dotyczące zresztą kwestii nie związanych z niniejszą sprawą), natomiast organ niesłusznie pominął całkowicie stanowisko skarżącej, potwierdzone w/w wyrokiem Sądu z dnia 23 czerwca 2005 r. Skarżąca uważa, że w ten sposób została wyłącznie obarczona za błędy organów orzekających w sprawie oraz - w dalszej konsekwencji - za zmianę stanu prawnego w sprawie, która to zmiana została w sposób jednostronny wykorzystana przez organ I instancji do niezałatwienia jej sprawy zgodnie z tezami zawartymi w wyroku Sądu. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w piśmie do skarżącej z dnia [...] i wskazując, że nie można organowi przypisać bierności w wykonaniu wyroku Sądu, "skoro orzeczenie to nie nakłada na Gminę żadnego obowiązku, a jedynie usuwa z obrotu wadliwe, zdaniem składu orzekającego, decyzje administracyjne". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta - stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." - obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 tejże ustawy, kontrola sądowa obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na "bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4". Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W myśl § 2 tegoż artykułu: "Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie". Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1 – 5, nie mających znaczenia w niniejszej sprawie) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wobec tego, iż przedmiotowa sprawa powinna być rozstrzygnięta poprzez wydanie decyzji administracyjnej, w razie niezałatwienia sprawy w terminach wskazanych w art. 35 lub 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, "stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia" (art. 37 § 1 k.p.a.). Zatem, jeżeli Prezydent – w ocenie skarżącej - opóźniał się z wydaniem wnioskowanej decyzji, skarżąca, przed wniesieniem skargi do Sądu, obowiązana była złożyć zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Niezłożenie takiego zażalenia oznacza, że skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia (o czym mowa w art. 52 p.p.s.a.), co równocześnie nakazuje uznać wniesioną skargę za niedopuszczalną i dlatego - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. - skargę należało odrzucić. Wyjaśnić także należy, że w sprawach w których skargę należy poprzedzić wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa (jak to – niewłaściwie - uczyniła skarżąca w niniejszej sprawie), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 53 § 2 p.p.s.a.). W razie niedotrzymania tych terminów skarga również podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto należy także wyjaśnić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, skarga na bezczynność organu nie może być uwzględniona, jeżeli przed wniesieniem skargi organ załatwił sprawę, poprzez wydanie decyzji. Strona niezadowolona z takiej decyzji może ją zaskarżyć do Sądu w odrębnym postępowaniu. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji.