II SA/Sz 861/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] przyznał E.S. zasiłek celowy w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków oraz częściowe pokrycie kosztów zakupu obuwia i odzieży letniej. Powyższe świadczenie przyznano na czerwiec 2014 r. Organ wskazał, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód strony wynosi [...] zł i nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. 542 zł. Dodatkowo Prezydent Miasta K. wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż świadczenia z pomocy społecznej mają charakter uzupełniający i wspomagający, przyznana wnioskodawczyni pomoc finansowa jest jedynie uzupełnieniem i nie zaspokaja wszystkich potrzeb w pełnym zakresie i w pełnej wysokości oraz nie może stanowić źródła stałego dochodu, bowiem środki, którymi dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej są ograniczone. Od powyższej decyzji E.S. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Strona zakwestionowała wysokość otrzymanej pomocy, wskazując, że przyznana kwota nie pozwala na zaspokojenie w pełni jej potrzeb. Wyjaśniła, że zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Obecnie jej dochód stanowi zasiłek okresowy w wysokości [...] zł i [...] zł przyznane jej na zakup żywności. Podniosła, że posiada zaległości z tytułu opłat za gaz. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 3 ust. 4 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 25 czerwca 2014 r. Kolegium wskazało, że E.S. jest osobą samotnie gospodarującą, w wieku aktywności zawodowej. Zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Nie podejmuje prac dorywczych i jest mało aktywna w poszukiwaniu zatrudnienia. Jedyny dochód strony stanowi zasiłek okresowy. Dodatkowo objęta jest pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w postaci zasiłków celowych. Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z przepisami art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W ocenie organu, znaczy to, że przyznanie pomocy uzależnione jest nie tylko od spełnienia przesłanek ustawowych, ale przede wszystkim od wielkości przyznanych z budżetu państwa środków finansowych na pomoc społeczną oraz ilości osób ubiegających się o przyznanie tej pomocy. Przyznana stronie pomoc w takiej, a nie w innej wysokości jest wynikiem ograniczonych środków finansowych jakimi dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. Ograniczone środki finansowe, przyznane na realizację zadań własnych Ośrodka, uniemożliwiły zaspokojenie wszystkich potrzeb odwołującej. Końcowo Kolegium zauważyło, że E.S. w okresie od maja 2014 r., do października 2014r. otrzymała pomoc w postaci zasiłku okresowego w wysokości [...] zł oraz jednego gorącego posiłku dziennie w okresie od dnia 26 czerwca 2014 r. do dnia 30 września 2014 r. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] E.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego i tym samym niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Zdaniem E.S., przyznana jej pomoc w wysokości [...] zł jest symboliczna. Skarżąca podała, że na wykup leków potrzebuje miesięcznie około [...] zł, tym samym z przyznanej jej kwoty [...] zł nie pozostaje nic lub pozostaje niewiele na zakup żywności i odzieży. E.S. nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu, że jest w wieku aktywności zawodowej. W jej ocenie, jest w wieku przedemerytalnym i mając na uwadze stan jej zdrowia nie może podjąć pracy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu jest legalność decyzji przyznającej skarżącej pomoc społeczną w postaci zasiłku celowego w wysokości [...] zł na czerwiec 2014 r. z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków oraz częściowe pokrycie kosztów zakupu obuwia i odzieży letniej. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie nie jest więc kwestia przyznania wnioskowanego świadczenia co do zasady, ale jego wysokość. Materialnoprawną podstawę zakwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182). Stosownie do art. 39 ust. 2 powołanej ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Nie ulega wątpliwości, że świadczenie w postaci zasiłku celowego przyznawane w oparciu o ww. ustawę ma charakter uznaniowy. W takim przypadku, organ ma obowiązek przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające i rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, tak aby rozstrzygnięciu nie można było zarzucić dowolności. Organ nie ma jednak obowiązku spełnienia każdego żądania osoby ubiegającej się o pomoc, gdyż uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych oznacza z jednej strony uwzględnienie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej świadczeniobiorcy, z drugiej zaś uwzględnienie możliwości finansowych organu pomocy. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treścią tego przepisu koresponduje art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, w świetle którego, organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W sprawach, w których (tak, jak w kontrolowanej sprawie) przepisy prawa materialnego przewidują uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przepis ten winien być interpretowany w ten sposób, że organy zobowiązane są załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organów wynikających z przyznanych im uprawnień i środków. Wobec ograniczonych środków finansowych, organ nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc w zgłaszanej przez nie wysokości. Musi zatem przyjąć obiektywne kryteria, według których dokonuje rozdziału środków finansowych (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2012 r., II OSK 407/12). W ocenie Sądu, lektura uzasadnień decyzji organów obu instancji wskazuje na odpowiednie do ustaleń wyważenie wszystkich wyżej wskazanych okoliczności, jakie należało mieć na uwadze przy wydawaniu decyzji uznaniowej. Skarżąca niewątpliwie boryka się z trudnościami wynikającymi z niedostatecznego dla jej potrzeb dochodu, nie oznacza to jednak, że istnieje obowiązek zapewnienia realizacji wszelkich jej wniosków zgodnie z żądaniami w nich zawartymi. Zauważyć bowiem należy, że jak wynika z akt sprawy skarżąca od 1991 r. jest stałym beneficjentem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Z akt sprawy wynika nadto, że w okresie od maja 2014 r., do października 2014 r. E.S. otrzymała pomoc w postaci zasiłku okresowego w wysokości [...] zł oraz zasiłek celowy na zakup żywności i środków czystości w wysokości [...]zł, przyznany po [...] zł miesięcznie. Ponadto, w maju 2014 r. przyznany jej został zasiłek celowy na zakup posiłków dietetycznych w wysokości [...] zł. Okoliczność, że przyznany zasiłek celowy nie wystarczy skarżącej na zaspokojenie jej potrzeb, co jest konsekwencją jej trudnej sytuacji materialnej i życiowej, której ani organy rozstrzygające sprawę, ani Sąd nie kwestionuje, nie może przesądzać, że sytuacja wnioskodawczyni odbiega od sytuacji, w jakich znajdują się inne osoby, także spełniające przesłanki do otrzymania pomocy, których potrzeby również winny być zaspokajane. Jak bowiem podał organ I instancji, budżet Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. na 2014 r. przeznaczony na wypłatę świadczeń pieniężnych w formie zasiłków celowych, w tym na wypłatę zasiłków sezonowych na zakup opału, wynosił [...] zł. Skorzystało z niego około [...] środowisk, którym wypłacono średnio około [...] świadczeń. Reasumując wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie organy, działając w granicach uznania administracyjnego, czyli w granicach pozwalających dokonać im wyboru co do wysokości przyznanego zasiłku celowego, wyboru tego nie dokonały w sposób dowolny. Przejawiało się to m.in. w ustaleniach, że skarżąca intensywnie korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej w postaci zasiłków okresowych, celowych, czy też pomocy na dożywianie. Jednocześnie organy zwróciły uwagę na dotychczasową, dość bierną postawę skarżącej w poszukiwaniu pracy i chęci poprawy swojej sytuacji życiowej. Starania skarżącej nie powinny być jedynie ukierunkowane na formułowaniu żądań wobec ośrodka pomocy społecznej. Wiek oraz stan zdrowia skarżącej, wbrew jej opinii, nie stoi na przeszkodzie w poszukiwaniu pracy, choć istotnie możliwości w tym zakresie na pewno ogranicza. Reasumując stwierdzić należy, że podejmując kwestionowane decyzje sytuacja materialna i życiowa skarżącej była organom doskonale znana i znajduje to potwierdzenie w szeregu innych spraw, znanych Sądowi z urzędu, a które były przedmiotem oceny w ramach postępowania sądowoadministracyjnego. W świetle powyższego, zaskarżonej decyzji nie można zarzucić braku legalności, w niczym bowiem nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.