II SA/Sz 865/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi Spółki A., pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [..] będącej częścią Farmy W., zlokalizowanej na działce nr [...] obręb ewidencyjny gmina . Odwołania od powyższej decyzji wnieśli odrębnymi pismami (podpisanymi przez radcę prawnego) M.N. (właścicielka działek nr [...]. ) oraz D.W. i K. W. (właściciele działki nr obr. ) podnosząc, że budowa spowoduje naruszenie prawa własności ze względu na strefę omiatania łopat wirnika przekraczającą granicę ich działek, a zatem w sprawie zachodzi konieczność przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania gruntem w zakresie nieruchomości sąsiednich. Wojewoda pismem z dnia 4 lutego 2015 r. wezwał inwestora do wykazania prawa do dysponowania nieruchomościami nr [..] obr. na cele budowlane. W odpowiedzi na wezwanie, Spółka A. w piśmie z dnia 26 lutego 2015 r., oświadczyła, iż nie podziela stanowiska organu odwoławczego, iż jest zobligowana do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością w związku z postępowaniem dotyczącym pozwolenia na budowę. Wojewoda decyzją z dnia [...], uchylił zaskarżoną decyzję Starosty i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla Spółki A. dla zamierzenia budowlanego – budowy elektrowni wiatrowej nr , będącej częścią Farmy W. Spółka B. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 703/15 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji uznając, że skoro odwołujący się udzielili radcy prawnemu pełnomocnictw do reprezentowania ich w sprawie o zapłatę i ustanowienia służebności, to w oparciu o nie jest niemożliwe skuteczne wniesienie odwołań od decyzji Starosty ego z dnia 3 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 21 kwietnia 2016 r. organ odwoławczy wezwał strony odwołujące się do przedłożenia pełnomocnictw w zakresie umożliwiającym skuteczne wniesienie odwołań od decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Starosty z dnia [...] r. W dniu 5 maja 2016 r. wpłynęły do akt sprawy pełnomocnictwa upoważniające radcę prawnego T. W. do występowania w imieniu M.N., D. W. i K. W. w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wniosku Spółki B. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej, w szczególności do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Wojewoda , w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerw 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania D. i K. W. oraz M. N., uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lip 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Spółki A. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr będącej częścią Farmy W. zlokalizowanej na działce nr [..] obręb ewidencyjny , gm. . W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem wniosku o pozwolenie na budowę jest budowa fundamentu okrągłego o średnicy 16,5m w podstawie z częścią nadziemną cokołu o średnicy 5,4m. Na fundamencie tym zamontowana zostanie wieża (stanowią budowlę w świetle przepisów art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane) wraz z wirnikiem (stanowiącym urządzenie budowlane) o średnicy omiatania łopat wirnika 120m. Na podstawie projektu budowlanego, organ odwoławczy ustalił, że miejsce planowanej elektrowni wiatrowej nr obejmuje nie tylko obszar działki nr [..] obręb gm. , wskazany we wniosku o pozwolenie na budowę, ale także działki z nią sąsiadujące. Obszar omiatania łopat wirnika, zaznaczony na mapie dołączonej do projektu budowlanego, wskazuje, że planowana inwestycja swym zasięgiem obejmuje również działki o nr [...] obr. . Organ stwierdził, że w aktach sprawy brak jest informacji w zakresie prawa do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane działek o nr [...] obr. , zaś na etapie prowadzonego postępowania odwoławczego, Spółka pomimo wezwania nie nadesłała stosownego oświadczenia o władaniu na cele budowalne dla pozostałych działek. Oznacza to, że inwestor nie spełnił wymagań wynikających z przepisu art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, co obligowało organ do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Spółka A. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na decyzję Wojewody z dnia [...], wnosząc o jej uchylenie w całości. Kwestionowanej decyzji Spółka A. zarzuciła naruszenie: 1) art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 35 ust. 3, art. 3 pkt 11, art. 3 pkt 1, 3, 6 i 7 ustawy Prawo budowlane i art. 7 Konstytucji RP oraz z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że strona skarżą powinna przedłożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działek o nr [...] obręb , zaś wobec ich nieprzedłożenia, uchylenia decyzji organu I instancji, podczas gdy skarżą spełniła wszelkie wymagane przepisami prawa wymogi celem uzyskania pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej, będącej częścią Farmy W. , w szczególności złożyła pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (tj. działki nr [..]) i nie była zobligowana do przedłożenia przedmiotowego oświadczenia w odniesieniu do działek sąsiednich, zaś organ bez oparcia w przepisach obowiązującego prawa, nie mógł nakładać na stronę skarżącą przedmiotowych obowiązków, z jednoczesnym naruszeniem praw i wolności konstytucyjnych oraz przepisów prawnych, dotyczących wolności prowadzonej przez Spółkę A. działalności gospodarczej, co w konsekwencji nie powinno skutkować wydaniem decyzji w jej obecnej treści; 2) naruszenie art. 15 w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, iż obszar oddziaływania inwestycji obejmuje oprócz działki inwestora również działki sąsiednie (obszar omiatania łopat wirnika), a w konsekwencji, że K. W., D. W. i M.N. przysługuje status strony w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę dotyczącego inwestycji, podczas gdy wymienione osoby nie posiadają statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, gdyż nieruchomość, do której posiadają tytuł prawny nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, rozumianym jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu; 3) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy skutkujące m.in.: a) arbitralnym, a jednocześnie dowolnym i błędnym przyjęciem, że działki sąsiednie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu (inwestycji), bez jednoczesnego wyjaśnienia jakie ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, wynikające z przepisów odrębnych są związane z projektowaną inwestycją, b) odgórnym, błędnym przyjęciem, iż odwołującym się przysługuje status strony postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę w odniesieniu do inwestycji, podczas gdy w przedmiocie pozwolenia na budowę, oprócz Spółki A., mogą być jedynie właściciel, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (inwestycji), zaś przepisy odrębne w związku z inwestycją nie wprowadzają ograniczeń w zagospodarowaniu działki nr ew. oraz, co znalazło swoje odzwierciedlenie również w uzasadnieniu decyzji, niespełniającym wymogów z art. 107 § 3 K.p.a. Zdaniem skarżącej, elektrownia wiatrowa jako całość nie jest budowlą, tylko urządzeniem technicznym, zaś wirniki z łopatami nie zostały objęte definicją z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i brak jest jakichkolwiek podstaw, do twierdzenia, iż w stosunku do tych elementów miałyby mieć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane, w tym odnoszące się do konieczności przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nadto według skarżącej, nie do zaakceptowania jest twierdzenie, że obszar oddziaływania budynku to teren, w którym da się odczuć skutki, uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lip 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem jej działań, w szczególności prawidłowości zastosowanych w danej sprawie przepisów prawa procesowego i materialnego, które legły u podstawy kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Kontrola dokonana w niniejszej sprawie, według powołanego wyżej kryterium legalności, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja organu nie narusza prawa, co skutkowało oddaleniem skargi. Na wstępie podnieść należy, że organ odwoławczy uwzględnił stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 7003/15 i stosując się do zaleceń Sądu, wezwał pełnomocnika odwołujących się o uzupełnienie braków formalnych odwołania poprzez złożenia pełnomocnictw w zakresie umożliwianym skuteczne wniesienie odwołań od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenie na budowę. Jak wynika z akt sprawy, stosowne pełnomocnictwa wpłynęły do organu w dniu 6 maja 2016 r. co oznacza, że odwołania zostały wniesione skutecznie, a organ odwoławczy był zobowiązany do rozpoznania sprawy będącej przedmiotem odwołań. Przedmiot skargi Spółki A. dotyczy decyzji merytoryczno-reformacyjnej, wydanej w postępowaniu odwoławczym w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej nr, będącej częścią Farmy W. , zlokalizowanej - według oświadczenia inwestora - na działce nr [..] obręb ewidencyjny , gm. . Stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerw 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), organ odwoławczy może wydać decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy. Wojewoda uznał za nieprawidłową decyzję organu I instancji i wobec czego na podstawie powołanego wyżej przepisu, uchylił pozytywną decyzję organu I instancji orzekając jednocześnie o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu II instancji odpowiada prawu. Inwestycja objęta wnioskiem Spółki A. dotyczy budowy elektrowni wiatrowej, co w świetle art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 290) wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W takim przypadku roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z wyjątkami określonymi enumeratywnie w art. 29 i art. 30 ustawy, do których przedmiotowa inwestycja się nie zalicza. Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Organ odwoławczy trafnie zatem wskazał, że takie elementy jak fundament i wieża elektrowni wiatrowej stanowią budowlę, zaś wykonywanie tych elementów jest budową i bez wątpienia wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z akt sprawy wynika, że skarżą Spółka A. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na realizację ww. inwestycji. W świetle art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ustawowym wymogiem jest dołączenie do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Treścią tego oświadczenia jest deklaracja inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaś w przypadku, gdy inwestor nie jest właścicielem nieruchomości, wymagana jest zgoda właściciela, upoważniają inwestora do tego rodzaju działań, zgoda ta powinna być sformułowana w sposób jednoznaczny i nie może być dorozumiana. Na podstawie projektu budowlanego, organ odwoławczy ustalił, że miejsce planowanej elektrowni wiatrowej nr obejmuje nie tylko obszar działki nr, obr. , gm. , wskazany we wniosku o pozwolenie na budowę, ale także czterech działek z nią sąsiadujących. Obszar omiatania łopat wirnika, zaznaczony na mapie dołączonej do projektu budowlanego, wskazuje, że planowana inwestycja swym zasięgiem obejmuje również działki o nr.: [...] obr. , przylegających do terenu posadowienia elektrowni wiatrowej , czego inwestor zresztą nie kwestionuje, wskazując jedynie, iż omiatające, tj. wchodzące w przestrzeń działek sąsiednich skrzydła wiatraka nie stanowią budowli, wobec czego nie znajdują w tej części zastosowania przepisy prawa budowlanego w zakresie praw do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem Spółki A., organ odwoławczy w sposób arbitralny i dowolny przyjął, że ww. nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu oraz błędnie uznał, że M.N. właścicielce działek nr [..] oraz K. i D. W. właścicielom działki nr [...], przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu, stanowisko skarżącej, będącej inwestorem, nie jest w tym zakresie trafne. Usytuowanie części budowlanej przedmiotowej elektrowni wiatrowej [..], w miejscu wskazanym na mapie załączonej do projektu budowlanego, powoduje, że zasięg inwestycji nie obejmuje, jak twierdzi skarżą Spółka A., wyłącznie działki nr [..], ale również przestrzeń nad działkami sąsiednimi. M.N. jak i K. i D. W. wykazali interes prawny do działania w postępowaniu administracyjnym jako strona, który wynika z przysługujących im praw właścicielskich do nieruchomości [...] (M.N.) oraz (K. i D. W.), obr. (art. 140 Kodeksu cywilnego). Przymiot strony nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Rzeczą organu było ustalenie jaki jest faktyczny teren inwestycji i obszar jej oddziaływania. Kwestia, tego rodzaju, że niektóre elementy elektrowni wiatrowej nie stanowią urządzeń budowlanych, nie ma znaczenia prawnego w niniejszej sprawie. Urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, jest urządzeniem budowlanym (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego), wobec czego odnoszą się do niego wszelkie regulacje prawne wynikające z Prawa budowlanego. Jeżeli zatem takie urządzenie bezpośrednio fizycznie ingeruje w obszar nieruchomości sąsiedniej, inwestor winien wykazać się prawem do dysponowania tą nieruchomością. Autor skargi przytoczył w jej uzasadnieniu liczne poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego prezentowane na tle przepisów, które zostały powołane na wstępie skargi, jednakże nie przedstawił faktów obiektywnie występujących w realiach przedmiotowej sprawy administracyjnej, świadczących o tym, że elementy stanu faktycznego, nie zostały oparte na przekonujących podstawach i ocenione nieprawidłowo przez organ odwoławczy. Konkluzje oparte wyłącznie na poglądach judykatury bez wsparcia ich niewątpliwymi i przekonującymi okolicznościami nie mogły tym samym skutecznie podważać stanowiska organu odwoławczego. Mając zatem na względzie prawną kwalifikację części budowlanej elektrowni wiatrowej oraz wymogi stawiane dla tego rodzaju budowli w świetle art. 28 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 3 i 6, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz obszar planowanej inwestycji, który swym zasięgiem obejmuje, zgodnie z dokumentacją projektową, oprócz działki nr obr. , gm. , również przylegające działki o nr.: [..] inwestor winien złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania tymi nieruchomościami na cele budowlane, do czego został wezwany przez organ pismem z dnia 4 lutego 2015 r. Ustalenie tego rodzaju, zostało dostrzeżone na etapie analiz merytorycznych dokonywanych przez organ odwoławczy, co skutkowało wezwaniem inwestora do usunięcia braków wniosku o pozwolenie na budowę. Przy tym zaznaczyć należy, że działanie organu odwoławczego mieściło się w kompetencjach, jakie w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego umożliwia art. 136 K.p.a. W takiej sytuacji, brak oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania ww. nieruchomościami, uzasadniał zastosowanie przez organ odwoławczy kompetencji merytoryczno–reformacyjnych. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., organ II instancji był zatem władny uchylić decyzję organu I instancji w całości lub w części i orzec o istocie sprawy, w realiach niniejszej sprawy - o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej elektrowni wiatrowej, z uwagi na niespełnienie przez inwestora powyższego wymogu stawianego ustawą Prawo budowlane. Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja podjęta została na podstawie prawidłowo zastosowanych i wyłożonych przepisów prawa, dlatego też brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Sąd skargę oddalił.