II SA/Sz 868/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia [...] znak [...]. W dniu [...] S.M. wystąpiła z wnioskiem do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przyznanie na dzieci zasiłku rodzinnego, dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Prezydent Miasta K. decyzją Nr [...], z dnia [...], odmówił wnioskującej przyznania jej dzieciom zasiłku rodzinnego oraz wnioskowanych dodatków, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. S.M. odwołała się od powyższej decyzji, uważając ją za krzywdzącą. Kolegium po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...], nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Prezydent Miasta K. decyzją nr [...], z dnia [...], ponownie odmówił stronie przyznania wnioskowanych świadczeń. S.M. odwołała się od powyższej decyzji uważając, że organ I instancji ponownie błędnie wyliczył dochód rodziny wliczając do niego alimenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2016 r., poz. 23), art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1 i ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji w sprawie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci P., D. i M.M. oraz dodatków do ww. zasiłku rodzinnego, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało S.M. łączną kwotę zasiłków rodzinnych na dzieci wraz z dodatkami w wysokości [...] zł miesięcznie, od [...] do [...]. Kolegium przytoczyło treść art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazując, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 674 zł, zaś w przypadku przekroczenia kryterium wniosek należy rozpatrzyć zgodnie z art. 5 ust. 3a ww. ustawy. W ocenie składu orzekającego Kolegium S. i W.M. są małżeństwem, rodzicami P.D. i M., stanowią więc rodzinę, tym samym ustalając uprawnienia do świadczeń rodzinnych należy analizować dochód rodziny uzyskany z zatrudnienia uwzględniając zmiany zaistniałe do dnia wydania decyzji. Błędne jest liczenie zarówno wynagrodzenia męża strony, jak i kwoty płaconych przez niego z tego wynagrodzenia alimentów na rzecz własnych dzieci. Tymi zmianami są nowe dochody uzyskane przez męża strony w [...] w kwocie [...] zł oraz kwota [...] zł uzyskiwana przez stronę od [...] w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Łączna kwota dochodu rodziny na dzień ustalania uprawnień wynosi [...] zł ([...]zł na osobę) natomiast kryterium rodziny uprawniające do przyznania świadczeń rodzinnych wynosi [...] zł. Rodzina przekracza kryterium o kwotę [...] zł. Łączna kwota zasiłków wraz z dodatkami przysługującymi rodzinie w okresie zasiłkowym [...] wynosi [...] zł. W takiej wysokości stronie przysługują wnioskowane świadczenia. Powyższa decyzja została zaskarżona przez S.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Stwierdziła, iż decyzja Kolegium jest dla niej w dalszym ciągu bardzo krzywdząca, poprzez błędne obliczenie dochodów jej rodziny, co pomniejszyło kwotę zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku na dzieci do kwoty [...] zł miesięcznie. Obliczając dochód jej rodziny wzięło pod uwagę kwotę [...] zł uzyskiwaną przez nią z tytułu specjalnego zasiłku opiekuńczego, natomiast ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 3 pkt. 1 nie wskazuje na to, aby ten zasiłek był doliczany do dochodów rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Sporna kwestia dotyczy w niniejszej sprawie ustalenia, czy organy administracji publicznej obu instancji w sposób prawidłowy obliczyły dochód rodziny skarżącej, a konkretnie, czy kwota uzyskiwana przez S.M. z tytułu specjalnego zasiłku opiekuńczego winna być wliczana do dochodu rodziny przy ustalaniu kryterium dochodowego, jak uznały organy, czy też nie, jak podniosła skarżąca. W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej podlegał rozpatrzeniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tymi przepisami rodzicom dziecka do ukończenia przez dziecko 18 roku życia przysługują zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego. Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 574 zł – art. 5 ust. 1 ww. ustawy. Dla ustalenia uprawnień rodziny do świadczeń rodzinnych bierze się pod uwagę dochód rodziny w roku, który poprzedza okres zasiłkowy. W okresie zasiłkowym trwającym tak jak w niniejszej sprawie [...] bierze się pod uwagę dochód rodziny w 2014 r. (art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych) z uwzględnieniem zmian spowodowanych utratą bądź uzyskaniem dochodu. Na to, jaki dochód jest uwzględniany przy ustalaniu kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczeń rodzinnych wskazuje treść art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W art. 3 ust. 1 lit. a i b wskazano przychody (dochody) opodatkowane podlegające wliczeniu do tego dochodu, a w art. 3 ust. 1 lit. c wskazano dochody nieopodatkowane (wolne od podatku) wliczane do dochodu dla potrzeb przyznania świadczeń rodzinnych. Przy czym w art. 3 ust. 1 lit. c wskazano jedynie niektóre z wolnych od podatku dochodów wymienionych w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.). Nie wskazano wśród nich dochodów z art. 21 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, czyli niepodlegających opodatkowaniu dochodów z tytułu świadczeń rodzinnych. Oznacza to wprost, że dochody te nie są wliczane do dochodu uwzględnianego przy przyznawaniu świadczeń rodzinnych. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, że należy do dochodu rodziny skarżącej wliczyć nieopodatkowany dochód pobierany przez S.M. z tytułu specjalnego zasiłku opiekuńczego w kwocie 520 zł, co stanowiło nieprawidłową interpretację art. 3 ust. 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych. Należy także zwrócić uwagę, że świadczenie rodzinne jakim jest specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest także wymienione w art. 3 pkt 24 ww. ustawy wśród przypadków uzyskania dochodu. Spowodowało to niezasadne doliczenie do dochodu rodziny skarżącej kwoty 520 zł, co z pewnością nie pozostało bez wpływu tak na ustaloną przez Kolegium kwotę przyznanego zasiłku, jak i na odmowę przyznania zasiłku przez organ I instancji. Choć więc Kolegium prawidłowo nie zaliczyło do dochodu rodziny alimentów płaconych przez W.M. na rzecz dzieci i prawidłowo zastosowało art. 5 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zaskarżonej decyzji nadal nieprawidłowo został ustalony dochód rodziny poprzez wliczenie do niego specjalnego zasiłku opiekuńczego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 1 lit a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzje organów obu instancji. Rozpatrując ponownie sprawę organ winien ponownie ustalić wysokość dochodu rodziny i podjąć rozstrzygnięcie uwzględniając przedstawioną powyżej ocenę sądu i uzasadnić je zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym.