II SA/Sz 869/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr) Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...]. Decyzją z dnia [...] numer [...] Starosta orzekł o odmowie przyznania B. W. prawa do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...] % kwoty zasiłku miesięcznie. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, iż w dniu rejestracji tj. w dniu [...] udokumentowała okres uprawniający do zasiłku wynoszący ponad [...] lat. Należy bowiem do okresu stażu pracy zaliczyć także okres urlopu bezpłatnego, który jako młodociany pracownik wykorzystał w okresie wakacji oraz okres pracy na zlecenie. B. W. wniósł o zmianę decyzji i przyznanie mu zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...] %. Wojewoda decyzją z dnia [...] numer [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt sprawy wynika, iż B. W. w dniu rejestracji przedłożył dwa świadectwa pracy z Zakładu [...] potwierdzające zatrudnienie w okresie od [...] do [...] i w Spółce [...] w okresie od [...] do [...]. Na podstawie powyższych dokumentów organ I instancji decyzją z dnia [...] numer [...] orzekł o uznaniu B. W. za osobę bezrobotną z dniem [...] i przyznał prawo do zasiłku od dnia [...] w wysokości [...] % kwoty zasiłku określonej w art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W dniu [...] B.W. przedłożył z [...]- wyciąg z listy wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia za miesiąc [...] w wysokości [...]zł ( dotyczy Spółki [...] ). Z uwagi na powyższe organ I instancji pismem z dnia [...] zwrócił się do Syndyka Masy Upadłościowej Spółki [...] w upadłości w [...] z prośbą o udzielenie pisemnej informacji o miesięcznym wynagrodzeniu uzyskiwanym przez B. W., w okresie wykonywania przez wymienionego pracy zarobkowej na podstawie umowy zlecenia w firmie [...]. W dniu [...] do organu zatrudnienia wpłynęło pismo Syndyka informujące, iż B. W. był zatrudniony w firmie [...] na umowę zlecenia w okresie od [...] do [...], przy pracach porządkowych w szklarni po sezonie produkcyjnym, z wynagrodzeniem – [...] zł. Ponadto w piśmie zamieszczono informację, iż B. W. został zgłoszony do ZUS. W świetle powyższego organ odwoławczy uznając konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] numer [...] uchylił w całości decyzję Starosty z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia . Następnie w dniu [...] do Urzędu Pracy wpłynęło pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak:. [...], w którym potwierdzono fakt, iż strona została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego od dnia [...] do dnia [...] - jako osoba wykonująca umowę zlecenia w siedzibie prowadzenia działalności zleceniodawcy (firma [...]). Z treści pisma jednakże wynikało, że podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w miesiącu [...]. wynosiła [...] zł. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] Starosta odmówił B. W. przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...] % kwoty zasiłku miesięcznie. Organ odwoławczy utrzymując powyższą decyzję w mocy uznał, iż zgodnie z przepisem art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę (lit. "c"). Z akt sprawy wynika, iż w dniu rejestracji tj. w dniu [...] organ I instancji na podstawie przedłożonych dokumentów wyliczył stronie okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji nie zaliczył stronie okresu wykonywania pracy w Spółce [...] z uwagi na to, iż podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne w miesiącu [...] wynosiła [...] zł. Zatem w przedmiotowej sprawie ustalony w dniu rejestracji staż pracy - wynoszący ogółem [...] - pozostaje bez zmian. Zgodnie zaś z przepisem art. 72 wyżej cyt. ustawy bezrobotnemu, którego okres uprawniający do zasiłku wynosi od 5 do 20 lat przysługuje zasiłek w wysokości 100 % kwoty zasiłku miesięcznie. Ponieważ strona nie posiada takiego stażu, Wojewoda uznał, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Powyższa decyzja została zaskarżona przez B. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze B. W. wniósł o uznanie przez Sąd jego prawa do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 100%. Podniósł, iż w decyzji organu odwoławczego nie odniesiono się w ogóle do kwestii zaliczenia do stażu pracy okresu urlopu bezpłatnego, a przecież z art.205 § 4 Kodeksu pracy wynika, iż okres urlopu bezpłatnego wlicza się do okresu pracy od którego zależą uprawnienia pracownicze, a ponadto niesłusznie nie zaliczono okresu pracy na zlecenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko i podkreślając, że staż pracy został prawidłowo ustalony w oparciu o przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonych do sądu administracyjnego aktów administracyjnych (ostatecznych decyzji, postanowień) polega na badaniu ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego mającymi zastosowanie w konkretnej sprawie. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt w istotny sposób narusza prawo, sąd - stosownie do wskazań art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – uchyla ten akt lub stwierdza jego nieważność ( w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa). W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala (art. 151 ww.ustawy ). Dokonując omawianej kontroli sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że ma obowiązek uwzględnienia na korzyść strony uchybień dostrzeżonych z urzędu, nawet jeśli nie zostały podniesione w skardze ( art.134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Kwestię uprawnień do zasiłków i innych świadczeń dla bezrobotnych reguluje obecnie ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. Nr 99, poz.1001 z późn.zm. ). Przepisy tego aktu prawnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego traktowania oraz rozstrzygania o problematyce uregulowanej ustawą. Do wymaganego stażu, od którego uzależniona jest wysokość zasiłku dla bezrobotnych, zalicza się ( art.72 ) okresy wymienione w art. 71 ust.1 pkt 2, ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5 oraz 7, a także w art.72 ust.4,5 i 5a ustawy, w tym między innymi: okresy zatrudnienia i osiągania wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy z wyłączeniem okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni; okresy świadczenia usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy musi stanowić kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę; określone okresy służby wojskowej. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji prawidłowo uznały, że B. W. rejestrując się jako bezrobotny w dniu [...], nie spełniał warunków przewidzianych w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 100 % kwoty określonej w tym przepisie. W świetle wymienionych powyżej przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie jest możliwe zaliczenie do okresu od którego zależy wysokość zasiłku, urlopu bezpłatnego trwającego dłużej niż 30 dni, zaś urlop bezpłatny skarżącego trwał 31 dni. Organy co prawda właściwie nie uzasadniły faktu nieuwzględnienia tego okresu, ale uchybienie to nie miało, zdaniem Sądu, wpływu na wynik sprawy, bowiem nawet uwzględnienie tego okresu nie dawałoby skarżącemu uprawnień do zasiłku w wysokości 100%. Nie jest również możliwe zaliczenie okresu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia, od której nie opłacane były składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Sąd uznał jednak, że organy administracji publicznej orzekające ponownie w sprawie ( po uprzednim uchyleniu decyzji organu I instancji ) naruszyły obowiązujące zasady postępowania administracyjnego wynikające z art.104 § 1 i art.138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji decyzją z dnia [...] numer [...] orzekł o uznaniu B. W. za osobę bezrobotną z dniem [...] i przyznał prawo do zasiłku od dnia [...] w wysokości 80 % kwoty zasiłku określonej w art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Decyzja ta pomimo jej uchylenia przez Wojewodę w postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia [...] numer [...], została wykonana i faktycznie B. W. w okresie od [...] do [...] pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Stwierdzić należy, że uchylenie decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, winno skutkować – po uzupełnieniu postępowania dowodowego – wydaniem decyzji w tym samym zakresie, a więc o uznaniu za osobę bezrobotną i w niniejszym przypadku, o przyznaniu bezrobotnemu zasiłku w określonej wysokości i ewentualnie o odmowie przyznania zasiłku w wysokości wyższej. Brak takiego rozstrzygnięcia powoduje, iż bezrobotny pobierał zasiłek pomimo, iż brak było rozstrzygnięcia organu w tym zakresie, a zgodnie z art.104 Kpa organy administracji publicznej załatwiają sprawy przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Ponownie rozpatrując sprawę organy winny rozstrzygnąć sprawę uwzględniając powyższe uwagi Sądu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.145 ust.1lit.c i art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) orzekł, jak w sentencji.