II SA/Sz 881/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym oddala skargę. W wyniku rozpoznania wniosku st. sierż. rez. R. C., Dowódca Jednostki Wojskowej Nr (...) w Z, działając na podstawie art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1 i 2 oraz art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), decyzją z dnia (...), nr (...), odmówił przyznania R C. prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że rozkazem personalnym nr (...) Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr (...) w Z z dnia (...) R. C. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy z dniem 30 kwietnia 2005 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. Na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej podoficer posiadał 13 lat, 1 miesiąc i 7 dni nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, obliczonej za okres od 23 marca 1992 r. do 30 kwietnia 2005 r. Ponieważ, zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wnioskowane świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, okres pełnienia zasadniczej służby wojskowej nie mógł być uwzględniony. W ocenie organu, prawa do świadczenia pieniężnego nie można również przyznać wnioskodawcy na podstawie art. 96 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, bowiem żołnierz nie został zwolniony wskutek rozformowania jednostki wojskowej lub zmniejszenia jej stanu etatowego w korpusie kadry zawodowej Sił Zbrojnych, w którym żołnierz pełnił służbę, albo likwidacji stanowiska służbowego, które żołnierz zajmował, a brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe, ani wskutek orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem powstającym w związku z pełnieniem służby lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby. R C. złożył od tej decyzji odwołanie zarzucając jej rażące naruszenie art. 95 pkt 1 i art. 96 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Odwołujący podniósł, że organ nie ustosunkował się do posiadanego w aktach sprawy orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S z dnia (...) w sprawie badania kontrolnego emeryta wojskowego, mocą którego został on uznany za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, przy czym niezdolność ta powstała w związku ze szczególnymi warunkami służby wojskowej. Powołując się na treść art. 95 ust. 1 i art. 96 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych R C. stwierdził, że zaprzestanie przezeń z dniem 8 września 2004 r. świadczenia służby wojskowej nastąpiło na skutek niezdolności spowodowanej chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby, co potwierdza orzeczenie lekarskie oraz znajdująca się w aktach historia choroby. Zdaniem odwołującego, przy badaniu związku pomiędzy chorobą a zwolnieniem ze służby należy mieć na względzie związek logiczny i przyczynowo-skutkowy, nie zaś prosto przekładać fakt dokonania przez stronę wypowiedzenia na zapis zawarty w ustawie o "zwolnieniu żołnierza ze służby". Najistotniejsze jest, że przyczyną zwolnienia ze służby było wypowiedzenie dokonane przez żołnierza z powodu choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami służby. R C wyraził pogląd, iż stosując odpowiednio orzecznictwo do art. 92 ze zn. 1 Kodeksu pracy stwierdzić należy, że przewidziany w przepisach regulujących prawo do świadczeń związek między rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do świadczenia może mieć nie tylko charakter przyczynowy lub czasowy, ale także funkcjonalny. Ten ostatni występuje wtedy, gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje przed spełnieniem warunków uprawniających do świadczenia, ale nabycie prawa do świadczenia i przyznanie świadczenia po ustaniu zatrudnienia jest konsekwencją sytuacji bezpośrednio poprzedzającej rozwiązanie stosunku pracy. Wyrażenie "w związku" jest bowiem szersze od wyrażenia "z powodu" i pozwala objąć prawem do świadczenia te sytuacje, w których rozwiązanie stosunku pracy nie zbiega się ściśle w czasie z nabyciem przez pracownika prawa do świadczenia. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek złożonego odwołania Dowódca Jednostki Wojskowej Nr (...) w S., decyzją z dnia (...), nr (...), w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia organ podał, że bezspornie st. sierż. R. C został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek dokonanego przez siebie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i w chwili zwolnienia posiadał 13 lat, 1 miesiąc i 7 dni nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej. Do okresu uprawniającego do świadczenia pieniężnego nie zalicza się zasadniczej służy wojskowej, zatem R C nie nabył prawa do świadczenia, gdyż – jak to określono w art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – nie pełnił on nieprzerwanie zawodowej służby wojskowej przez okres co najmniej 15 lat. Biorąc pod uwagę również treść art. 96 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy organ stwierdził, że R C. został zwolniony z zawodowej służby na skutek dokonanego przez siebie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, a nie na skutek orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Samo stwierdzenie, iż przyczyną zwolnienia ze służy było wypowiedzenie dokonane przez odwołującego się z powodu choroby pozostające w związku ze szczególnymi warunkami służby nie wypełnia dyspozycji art. 96 ust. 2 pkt 2 ustawy. Ustosunkowując się do przedstawionego przez stronę orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S z dnia (...) organ zauważył, iż w orzeczeniu tym stwierdzono, że schorzenie odwołującego się pozostaje w związku ze służbą wojskową – vide Załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 203 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62, poz. 567). Oznacza to, że inwalidztwo odwołującego się nie jest następstwem choroby powstałej w związku ze szczególnymi warunkami służby lecz schorzeniem, które istniało przed powołaniem do służby wojskowej. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr (...) w S nie zgodził się z argumentacją R C., iż jego choroba powstała w związku ze szczególnymi warunkami służby wojskowej i stanowi przesłankę wymienioną w art. 96 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, skutkującą nabyciem prawa do przedmiotowego świadczenia. Odnosząc się do zarzutu braku ustosunkowania się w decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr (...) w Z. do orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. organ odwoławczy uznał, że uchybienie to nie stanowi istotnego błędu, gdyż wskazane orzeczenie nie miało ostatecznego wpływu na treść podjętej decyzji. Sam fakt przyznania przez Wojskowe Biuro Emerytalne prawa do emerytury wojskowej nie jest jednoznaczny ze stwierdzeniem, iż odwołujący się pełnił zawodową służbę wojskową przez okres 15 lat, gdyż emerytura wojskowa przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby wojskowej w Wojsku Polskim. W tym przypadku do okresu służby zalicza się również zasadniczą służbę wojskową. R. C. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej rażące naruszenie art. 95 pkt 1 i art. 96 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Skarżący stwierdził, że działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 95 pkt 1 i art. 96 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żąda orzeczenia o wypłacie na jego rzecz z mocą od 1 maja 2005 r. należnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakter stałym, przysługującego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. R C. w uzasadnieniu skargi ponowił w całości argumentację przedstawioną w złożonym odwołaniu w wyniku którego zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie. Dodatkowo podniósł, że przepisy art. 95 pkt 1 i 96 w/w ustawy nie wskazują, iż schorzenie warunkujące uzyskanie prawa do będącego przedmiotem sprawy świadczenia musi być wymienione w Załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (..). Wręcz przeciwnie, ustawodawca przewidział, że przesłanką tą jest "orzeczenie przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby lub chorobą powstałą związku ze szczególnymi warunkami służby". Odpowiadając na skargą Dowódca Jednostki Wojskowej Nr (...) w S wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje Zasady związane z wypłatą żołnierzowi zawodowemu uposażeń i innych należności pieniężnych zostały uregulowane w Rozdziale 5 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), określanej w dalszej części uzasadnienia "ustawą". Wśród tych należności ustawa wymienia m.in., przewidziane w art. 95 pkt 1, świadczenie pieniężne wypłacane żołnierzowi przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby co miesiąc w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94. W myśl art. 96 ust. 1 ustawy, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2-4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Stosownie do art. 96 ust. 2 ustawy, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który nie spełnia warunku określonego w ust. 1, jeżeli żołnierz został zwolniony wskutek: 1) rozformowania jednostki wojskowej lub zmniejszenia jej stanu etatowego w korpusie kadry zawodowej Sił Zbrojnych, w którym żołnierz pełnił służbę, albo likwidacji stanowiska służbowego, które żołnierz zajmował, a brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe; 2) orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby. Żądanie przez R C. wypłaty należności o której mowa w art. 95 pkt 1 ustawy oparte zostało na przesłance określonej w przywołanym wyżej art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zdaniem skarżącego, zostały spełnione warunki do wypłaty mu należności przewidzianej art. 95 pkt 1 ustawy, tzn. jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi warunkami służby. W ocenie Sądu, przeprowadzenie wykładni art. 96 ust. 2 pkt 2 ustawy, pozwala na jednoznaczne wyinterpretowanie zawartej w nim normy prawnej. Art. 96 ust. 2 pkt 2 ustawy wymienia przesłanki, od wystąpienia których, uzależnione jest przyznanie określonego w nim świadczenia. Przepis ten dotyczy żołnierzy, którzy zostali zwolnieni z zawodowej służby wojskowej, zwolnienie to nastąpiło wskutek orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej przy jednoczesnym stwierdzeniu, że utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji w sposób niewadliwy ustaliły stan faktyczny i właściwie zdekodowały przedstawioną normę prawną. Przede wszystkim należy podkreślić, że R C nie został zwolniony ze służby "wskutek orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej". lecz wskutek złożonego wypowiedzenia. Sąd nie podzielił wywodów skargi, iż w tym zakresie należy odwołać się do przyczyn jakimi kierował się skarżący wnosząc o rozwiązanie stosunku służbowego. Użycie przez prawodawcę w art. 96 ust. 2 pkt 2 określenia, że "żołnierz zawodowy został zwolniony wskutek orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej" nie może być pominięte a przepis interpretowany tak jakby nie użyto w nim wyrażenia "wskutek orzeczenia". Nie jest zatem, zdaniem Sądu, konieczne i uzasadnione odwoływanie się, poprzez analogię, do orzecznictwa Sądu Najwyższego ukształtowanego na podstawie przepisów Kodeksu Pracy. W ocenie Sądu, skoro R C. powoływane w uzasadnieniu żądanego świadczenia orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej uzyskał w dniu 8 lipca 2005 r., tj. po rozwiązaniu stosunku służbowego, które nastąpiło na jego wniosek z dniem 30 kwietnia 2005 r., a rozwiązanie stosunku służbowego nie było skutkiem orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, to zgodne z prawem jest zaskarżone rozstrzygnięcie odmawiające przyznania skarżącemu świadczenia przewidzianego w art. 95 ust. 1 ustawy. Za niezrozumiałe i niezasadne Sąd uznał powołanie się w uzasadnieniu skargi na art. 145 § 1 pkt 1 kpa, bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją orzeczenie I instancyjne nie zapadły w trybie wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.