II SA/Sz 881/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-11-29
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami w innym państwie członkowskim UE, może uzyskać polskie prawo jazdy, jeśli w Polsce nie wymaga się przedłożenia orzeczenia psychologicznego, a w państwie cofnięcia takie badanie jest warunkiem odzyskania uprawnień?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że polskie prawo (art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami) implementuje dyrektywę UE i wymaga odmowy wydania prawa jazdy osobie, której uprawnienia zostały cofnięte w innym państwie członkowskim, dopóki nie zostaną spełnione warunki do odzyskania tych uprawnień w tym państwie, nawet jeśli polskie przepisy nie wymagają identycznych badań. Spełnienie wymogu przedłożenia pozytywnej opinii medyczno-psychologicznej jest konieczne do uzyskania polskiego prawa jazdy w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Skarżący A. P. złożył wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii B. Organ I instancji odmówił wydania prawa jazdy, powołując się na informację z niemieckiego Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego, zgodnie z którą skarżącemu cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami w Niemczech w 2007 r. z powodu nieprzedłożenia orzeczenia lekarsko-psychologicznego. Decyzja ta obowiązuje bezterminowo, zatarciu ulega po 15 latach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 11 ust. 4 dyrektywy UE. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia faktyczne i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę.
Prezydent Miasta S. Decyzją administracyjną z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257 t.j. z dnia 2017.06.27 z późniejszymi zmianami), oraz na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2017.978 t.j. z dnia 2017.05.18 z późniejszymi zmianami), po rozpatrzeniu wniosku obywatela [...] A. P., o wydanie prawa jazdy kategorii B odmówił wydania prawa jazdy kategorii B.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 23 sierpnia 2016 r. Wnioskodawca zwrócił się o wydanie prawa jazdy kategorii B. W toku postępowania wyjaśniającego organ administracyjny zwrócił się w dniu 18 września 2017 r. do Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w [...] tj. do K.-B. w F. o informację czy wnioskodawca nie otrzymał w [...] niemieckiego prawa jazdy oraz o ewentualne sankcje nałożone na terytorium [...] w zakresie możliwości korzystania z [...] prawa jazdy. Jak wynika z otrzymanej odpowiedzi od władz niemieckich z dnia 9 października 2017 r. oraz ich pisma uzupełniającego z dnia 20 grudnia 2017 r. Wnioskodawca jest osobą, która otrzymała [...] prawo jazdy o numerze [...], a której cofnięto w dniu 26 kwietnia 2007 r. uprawnienie do kierowania pojazdami na terytorium [...] w związku z nieprzedłożeniem wymaganego orzeczenia lekarsko-psychologicznego. Decyzja z dnia [...] r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami na terytorium [...] obowiązuje bez terminu ważności, jednakże po upływie 15 lat jest ona usuwana z niemieckiego rejestru kierowców, w tym przypadku zostanie ona usunięta z dniem [...] r. Po tym czasie decyzja o cofnięciu nie będzie dłużej uwzględniana. W okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami na terytorium [...] Wnioskodawca może ubiegać się o ponowne wydanie niemieckiego uprawnienia do kierowania pojazdami - po przedłożeniu wymaganej opinii medyczno-psychologicznej lub też po przedłożeniu wniosku o uznanie uprawnienia do kierowania pojazdami wydanego za granicą. W dniu 30 stycznia 2018 r. - po uzupełnieniu akt sprawy o fachowe tłumaczenia - zakończono przedmiotowe postępowanie w celu wydania decyzji orzekającej co do istoty sprawy. Strona nie złożyła nowych żądań, uwag bądź wyjaśnień w sprawie.
W ocenie organu I instancji z ustalonego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca otrzymał w [...] [...] prawo jazdy o numerze [...] a następnie cofnięto mu w dniu [...] r. uprawnienie do kierowania pojazdami na terytorium [...]. Decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami obowiązuje w [...] bez terminu ważności, jednakże ulega ona zatarciu w terminie 15 lat, w tym przypadku okres ten upływa w dniu [...] r. Po tym terminie decyzja cofająca uprawnienie do kierowania pojazdami jest usuwana z niemieckiego rejestru kierowców i nie może być dłużej uwzględniana.
Zdaniem Prezydenta Miasta S. powyższy stan faktyczny wyczerpuje negatywną przesłankę do wydania prawa jazdy wskazaną przez ustawodawcę w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Zasadniczo nie ma również przeszkód by strona ubiegała się o niemieckie prawo jazdy również w trakcie obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami na terytorium [...]. W takim przypadku wnioskodawca może ubiegać się o ponowne wydanie niemieckiego uprawnienia do kierowania pojazdami - po przedłożeniu wymaganej opinii medyczno-psychologicznej lub po złożeniu wniosku o uznanie uprawnienia do kierowania pojazdami wydanego za granicą. Niezależnie od przyjętego wariantu cofnięte uprawnienie do kierowania pojazdami nie zostaje automatycznie przywrócone gdyż do jego przywrócenie konieczne jest złożenie wniosku.
Ponadto zdaniem organu wydanie w tych okolicznościach wnioskodawcy prawa jazdy prowadziło by do obejścia nałożonych na wnioskodawcę sankcji na terytorium [...] w postaci uchylenia się od obowiązku poddania się wymaganemu badaniu lekarsko-psychologicznemu co faktycznie przyczyniłoby się do zmniejszenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dopuszczenie do udziału w ruchu drogowym osoby wykluczonej z tego udziału w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej - bez spełniania nałożonych na tę osobę sankcji - nie leży w interesie społecznym jak i również nie czyni zadość wymogom bezpieczeństwa ruchu drogowego. Nie należy również sytuacji osoby wykluczonej za granicą z aktywnego udział w ruchu drogowym zrównywać z sytuacją osoby, która prawa jazdy nigdy wcześniej nie otrzymała. Odmienny jest bowiem tryb nabycia uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku osoby, która ubiega się o przedmiotowe uprawnienie po raz pierwszy od przypadku gdy o uprawnienie ubiega się osoba, która została wykluczona z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium kraju członkowskiego Unii Europejskiej na mocy obowiązujących w danym kraju przepisów prawa na skutek popełnionego tam czynu.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik skarżącego zarzucając jej:
1) błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na jej treść, a polegający na przyjęciu, że:
• wnioskodawca otrzymał za granicą prawo jazdy, a następnie cofnięto jemu uprawnienia i pozostaje nadal w okresie cofnięcia uprawnień,
2) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść wydanej decyzji, a w szczególności:
• art. 7 w zw. z art. 77 par. 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności i nieprzeprowadzenie z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a mających wpływ na słuszny interes wnioskodawcy
• art. 9, 10 par. 1 i 11 k.p.a. poprzez nie udzielenie wnioskodawcy wyczerpującej i zrozumiałej dla niego informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania,
• art. 80 k.p.a. poprzez dowolna ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów uzyskanych od Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w [...], co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych -ujawnionych wyżej,
Ponadto odwołujący podniósł zarzut naruszenia art. 4 ust. 2 i art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich błędne zastosowanie tj. uznanie, że wnioskodawca otrzymał za granicą prawo jazdy, a następnie cofnięto jemu uprawnienia i pozostaje nadal w okresie cofnięcia uprawnień.
Wobec tak postawionych zarzutów pełnomocnik odwołującego się wniósł o:
- uchylenie ww. decyzji w całości i przekazanie w tym zakresie sprawy do dalszego prowadzenia organowi I instancji,
ewentualnie
- zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku strony w całości.
Według odwołującego się, oczywiste i bezsporne jest, iż w dniu [...]. wnioskodawca utracił uprawnienia /prawo jazdy/ do prowadzenia pojazdów, w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji, wydane jemu uprzednio przez władze niemieckie.
Niezaprzeczalnym jest również to, że owe cofnięcie ma charakter bezterminowy, albowiem uprawnienie wygasło, a nie zostało zawieszone na dany okres, co wprost wynika z pisma Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego z dnia 20 grudnia 2017 r.
Z pisma tego wynika także, że "niezaskarżalne cofnięcie" obowiązuje do czasu wydania stronie nowego prawa jazdy lub uznania nowego zagranicznego prawa jazdy, co potwierdza wcześniej zaprezentowaną tezę. Ewentualne ponowne wydanie prawa jazdy przed dniem [...] r. uzależnione jest od spełnienia warunku tj. poddanie się badaniu lekarskiemu i medycznemu na terenie [...].
Po ww. dacie tj. po usunięciu z rejestru kierowców wpisu dot. wspominanej na wstępie decyzji, nie obowiązuje już wspomniany warunek, ale strona musi odbyć ponowne pełne szkolenie teoretyczne i praktyczne oraz zdać stosowne egzaminy.
W ocenie odwołującego przyjęcie przez organ I instancji, że termin 15 lat jest okresem obowiązywania zakazu jest niedorzeczne, albowiem jest to wyłącznie termin zatarcia wspominanego wpisu.
Pełnomocnik zwrócił uwagę, że w aktach sprawy nie ma orzeczenia o obowiązywaniu zakazu, czy pozbawieniu uprawnień na z góry określony czas, jego zdaniem strona nie posiada prawa jazdy, czy uprawnień do prowadzenia pojazdów i nie pozostaje w okresie "cofnięcia uprawnień".
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Według organu odwoławczego, przedłożony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia domniemanie pozostawania wnioskodawcy w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, skutkując koniecznością uwzględnienia w ocenie podstaw do wydania prawa jazdy regulacji z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami (dalej u.k.p.).
Organ przywołał art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L. 2006.403.18), zwanej dyrektywą 2006/126/WE, nakazujący odmówić wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.
Kolegium wyjaśniło, że analizowane ograniczenie narzuca zatem dodatkowo obowiązek ustalenia czy cofnięcie uprawnienia skutkuje koniecznością ustania przyczyny cofnięcia dla uzyskania ponownie uprawnienia do kierowania pojazdami w [...], czy też możliwym jest w takiej sytuacji ubieganie się o nowe prawo jazdy przy spełnieniu wymagań ustawowych takich, które obowiązują dla osób nabywających to uprawnienie po raz pierwszy.
Zdaniem Kolegium powyższy fakt Prezydent Miasta S. ustalił pewnie na podstawie informacji Federalnego Urzędu ds. ruchu drogowego (K. - B.) zawartej w piśmie z dnia 9 października 2017 r. (k. 21 akt), uzupełnionej w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r. (k. 12 akt). Według tejże, wnioskodawca nie posiada aktualnie ważnego niemieckiego uprawnienia do kierowania pojazdami, z uwagi na fakt, iż w dniu 26 kwietnia 2007 r. zostało mu cofnięte z powodu nieprzedłożenia orzeczenia lekarsko - psychologicznego. Dodatkowo dnia [...] r. wydano w stosunku do Odwołującego zakaz prowadzenia pojazdów, na które nie jest wymagane uprawnienie do kierowania pojazdami. Po cofnięciu uprawnienia do kierowana pojazdami, niezależnie od tego, czy wydane ono zostało na podstawie orzeczenia sądowego, czy też decyzji administracyjnej, kierowca zobowiązany jest do złożenia wniosku o wydanie nowego uprawnienia do kierowania pojazdami. Warunkiem koniecznym do ponownego wydania uprawnienia do kierowania pojazdami w [...] byłoby sporządzenie orzeczenia lekarsko - psychologicznego. Dalej wyjaśniono, że "niezaskarżalne cofnięcie" uprawnienia do kierowania pojazdami nie ma daty upływu. Obowiązuje dopóty dopóki nie zostaną ponownie wydane uprawnienia do kierowania pojazdami lub nie zostaną uznane zagraniczne uprawnienia do kierowania pojazdami. W tym celu koniecznym jest w każdym przypadku złożenie wniosku o ponowne wydanie bądź uznanie w niemieckim urzędzie wydającym pozwolenie na kierowanie pojazdami. Decyzja o "niezaskarżalnym cofnięciu" jest gromadzona w rejestrze kierowców i zacierana (usuwana) po 15 latach. W analizowanym przypadku decyzja zostanie usunięta z rejestru dopiero po upływie okresu zatarcia w dniu [...] r. i nie wolno będzie jej uwzględniać przy nowych decyzjach po okresie zatarcia (usunięcia). Wnioskodawca traci przez cofnięcie wszystkie prawa do prowadzenia pojazdów, dla których wymagane są uprawnienia do kierowania pojazdami i nie odzyskuje go automatycznie.
W ocenie organu odwoławczego skoro w niniejszej sprawie warunkiem ubiegania się o ponowne wydanie prawa jazdy jest przedłożenie pozytywnego wyniku badania psychologiczno-medycznego to do czasu uzyskania pomyślnego wyniku badania psychologiczno-medycznego, i przedłożenia go właściwemu organowi niemieckiemu, Strona pozostaje w okresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w myśl art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, co wyklucza możliwość wydania prawa jazdy w Polsce pomimo złożenia stosownego wniosku. Dopiero legitymowanie się pozytywnym testem medyczno-psychologicznym spełnia warunek wydania prawa jazdy (przywrócenia cofniętego uprawnienia). Weryfikacja okoliczności, w związku z którymi doszło do cofnięcia uprawnienia musi nastąpić na gruncie przepisów, które wywołały taki skutek i które mogą doprowadzić do jego ustąpienia. Organ II instancji wskazał że według przepisów prawa polskiego - ustawy o kierujących pojazdami - aby nastąpiło wydanie prawa jazdy kategorii B nie jest wymagane przedłożenie orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem (por. art. 11 ust. 1 pkt 2 lit.b w zw. z art. 11 ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami), co powoduje, że organ nie jest uprawniony do czynienia ustaleń w tym względzie. Tym samym uniemożliwiona jest de facto ocena tej okoliczności (spełnienia wymagań psychologicznych), niezbędnej dla wydania prawa jazdy w [...] w przypadku gdy osoba ubiega się w Polsce o uzyskanie prawa jazdy po jego cofnięciu w [...].
Uprawnione - w obliczu powyższych dowodów - jest uznanie, iż Skarżący pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w [...] od dnia [...] r., a fakt ten w obliczu zacytowanego wyżej zakazu wydania prawa jazdy osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia, stanowi przeszkodę w uwzględnieniu wniosku o wydanie prawa jazdy kategorii B. W ocenie Kolegium analizowana informacja nie nasuwa wątpliwości co do zasadności przyjęcia pozostawania Odwołującego w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Jak wynika bowiem z przytoczonych wyjaśnień, w [...] cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami jest bezterminowe, przy czym jego bieg może być przerwany uwzględnieniem wniosku o ponowne wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami popartego pozytywną opinią lekarsko- psychologiczną, czy też wnioskiem o uznanie zagranicznego prawa jazdy, ewentualnie wnioskiem o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami po wypełnieniu wszystkich wymagań do uzyskania uprawnienia po raz pierwszy, uprawnionym z upływem piętnastoletniego okresu zatarcia cofnięcia.
Zważywszy na okoliczność, iż żadna ze wskazanych przesłanek nie ziściła się na dzień orzekania, uzasadnioną jest odmowa wydania prawa jazdy kategorii B.
Organ wyjaśnił też, iż organ I instancji nie przyjął, że okres 15 lat jest okresem obowiązywania zakazu, a wyłącznie to, że przed jego upływem (do czasu zatarcia cofnięcia), z uwagi na okoliczność cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami nie ma możliwości uwzględnienia wniosku Odwołującego o wydanie prawa jazdy i potraktowanie Wnioskodawcy tak jakby ubiegał się o wydanie prawa jady po raz pierwszy, z pominięciem koniecznego wymogu przedłożenia opinii medyczno-psychologicznej. Dopiero upływ tego okresu pozwoli na usunięcie z rejestru kierowców decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, nie dając już upoważnienia do powoływania się na ten fakt, w postępowaniu o wydanie prawa jazdy, wszczętym po tym dniu.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył pełnomocnik wnioskodawcy, który wniósł o jej uchylenie w całości i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1/ błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na jej treść, a polegający na przyjęciu, że:
• wnioskodawca otrzymał za granicą prawo jazdy, a następnie cofnięto jemu uprawnienia i pozostaje nadal w okresie cofnięcia uprawnień,
2/ naruszenie przepisów prawa:
• art. 7 w zw. z art. 77 par. 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności i nieprzeprowadzenie z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a mających wpływ na słuszny interes wnioskodawcy,
• art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów uzyskanych od Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w [...], co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych - ujawnionych wyżej,
• art. 4 ust. 2 i art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich błędne zastosowanie tj. uznanie, że wnioskodawca otrzymał za granicą prawo jazdy, a następnie cofnięto jemu uprawnienia i pozostaje nadal w okresie cofnięcia uprawnień.
Pełnomocnik przyznał, że w sprawie bezspornym jest to, że w dniu [...]. wnioskodawca utracił uprawnienia (prawo jazdy) do prowadzenia pojazdów, w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji, wydane jemu uprzednio przez władze [...]. Niezaprzeczalnym jest również to, że owo cofnięcie ma charakter bezterminowy, albowiem uprawnienie wygasło, a nie zostały zawieszone na dany okres, co wprost wynika z pisma Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego z dnia [...] r.
Zdaniem pełnomocnika z pisma tego wynika także, że "niezaskarżalne cofnięcie " obowiązuje do czasu wydania stronie nowego prawa jazdy lub uznania nowego zagranicznego prawa jazdy, co potwierdza wcześniej zaprezentowaną tezę. Ewentualne ponowne wydanie prawa jazdy przed dniem [...] r. uzależnione jest od spełnienia warunku tj. poddania się badaniu lekarskiemu i medycznemu na terenie [...]. Po ww. dacie tj. po usunięciu z rejestru kierowców wpisu dot. wspominanej na wstępie decyzji, nie obowiązuje już wspomniany warunek, ale strona musi odbyć ponowne pełne szkolenie teoretyczne i praktyczne oraz zdać stosowne egzaminy. W ocenie strony skarżącej przyjęcie zatem przez organ I i II instancji, że termin 15 lat jest okresem obowiązywania zakazu jest niedorzeczne, albowiem jest to wyłącznie termin zatarcia wspominanego wpisu, co nota bene wynika z uzasadnienia decyzji tych organów.
Ów termin ma związek wyłącznie z trybem uzyskania nowego prawa jazdy tj. przed [...]. wymagane jest złożenie wniosku o jego wydanie wraz z pozytywną opinią lekarsko - psychologiczną , a po tej dacie konieczne jest odbycia całego cyklu szkolenia i uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu.
Ponad to pełnomocnik wskazał, iż w aktach sprawy nie ma orzeczenia o obowiązywaniu zakazu, czy pozbawieniu uprawnień na z góry określony czas, a organ I, jak II instancji zaniechał przeprowadzenia dowodu z tego dokumentu, a ma on obowiązek przeprowadzić dowód z dokumentu źródłowego, a nie pism stanowiących wyjaśnienia innego organu.
Zdaniem strony organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający znaczenia prawnego terminu tj. [...] r., co jest konsekwencją m.in. nieprawidłowo prowadzonej korespondencji z Federalnym Urzędem ds. Rychu Drogowego, albowiem używa się w niej języka "ogólnego" i powszechnego, a nie normatywnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu K.-B. wraz z załącznikami na okoliczność rozbieżności w tłumaczeniu formularza urzędowego.
Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd przeprowadził zawnioskowany w sprawie dowód.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Kontrola sprawy, sprawowana przez Sąd pod względem zgodności z prawem działań zaskarżonego organu, nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi.
Przedmiotowa decyzja została wydana w sprawie administracyjnej w oparciu
o art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz 978 ze zm.) zwanej dalej: "u.k.p.". Z przepisu tego wynika, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.
W okolicznościach sprawy niesporne jest w dniu 23 sierpnia 2016 r. Skarżący zwrócił się do organu o wydanie prawa jazdy kategorii [...] W oparciu o informację pisemną Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w [...],
tj. K. B. w F. z dnia 9 października 2017 r. (uzupełnioną pismem z dnia 20 grudnia 2017 r.) organ I instancji ustalił, że Wnioskodawca jest osobą, która otrzymała niemieckie prawo jazdy nr K [...]
Na tle ustaleń faktycznych kwestią sporną pozostaje między stronami ocena znaczenia ww. dowodów, ponieważ organy obu instancji, na ich podstawie przyjęły, że Skarżącemu w dniu [...] r. zostało cofnięte uprawnienie do kierowania pojazdami na terytorium [...]. Decyzja ta pozostaje w mocy do [...] r. Po tym terminie zostanie usunięta z niemieckiego rejestru. Jednakże, Wnioskodawca chcąc ponownie uzyskać uprawnienia do kierowania pojazdami na terytorium [...], zobowiązany jest przedłożyć opinię medyczno-psychologiczną. Organ uznał, że powyższe powoduje określone konsekwencje na gruncie przepisów u.k.p.
Skarżący kwestionuje ww. ocenę organu, podnosząc, że organ I instancji nie uzyskał od władz [...] dokumentów źródłowych, czy wskazania właściwych przepisów prawa niemieckiego, które winny stanowić podstawę ustaleń wydanej decyzji. Według Skarżącego organ oparł się na informacjach niepełnych i błędnych. Skarżący uznaje za błędne uznanie przez organ, że otrzymał za granicą prawo jazdy, a następnie cofnięto jemu te uprawnienia i pozostaje nadal w okresie cofnięcia.
Za bezsporny strona uznaje fakt, że utracił prawo jazdy w zakresie wskazanym
w zaskarżonej decyzji, wydane uprzednio przez władze niemieckie.
W ocenie Sądu, Skarżący prezentowaną argumentacją nie podważył skutecznie wiarygodności dowodów zebranych przez organ oraz odczytania ich treści. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że pisemne informacje organu administracji publicznej władz niemieckich, przedmiotowo właściwych z zakresu ruchu drogowego (K.-B.), stanowią dokument poświadczający stan sprawy, oparty na ewidencji urzędowej tego organu. Wpisu do tej ewidencji dokonuje się m.in. na podstawie decyzji i orzeczeń sądowych mających wpływ na prawo do korzystania przez konkretnego kierowcę z uprawnień do prowadzenia pojazdów. Dokument taki stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Dowód ten, tak jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – zwanej dalej: "k.p.a.", sporządzony przez upoważniony organ, korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Obalenie domniemania prawdziwości danych opartych na takim dokumencie jest możliwe, jednakże nie będzie wystarczające negowanie treści tego dokumentu urzędowego bez wskazania konkretnych dających się zweryfikować dowodów na stawianą przez Stronę tezę. Polski organ prowadzący postępowanie w sprawie o wydanie prawa jazdy, jest związany ustaleniami organu niemieckiego ds. ruchu drogowego, nie powinien więc podejmować tego rodzaju działań, które miałyby służyć ustalaniu wiarygodności/prawdziwości wpisów dokonanych w ewidencji urzędowej innego organu oraz ocenianiu ich konsekwencji na gruncie uprawnień do prowadzenia pojazdów na terytorium [...]. Dopóki określone wpisy figurują w ewidencji urzędowej są one wiążące dla stron i organów. Kwestionowanie znaczenia tych wpisów w rejestrze Federalnego Urzędu Ruchu Drogowego w [...] nie może żadną miarą prowadzić do sytuacji, w której polski organ właściwy z zakresu wydania praw jazdy, a w konsekwencji skargi sąd administracyjny będzie wypowiadać się w kwestiach właściwych dla organu władz niemieckich. Nie mogła tym samym mieć znaczenia na gruncie przedmiotowej sprawy podnoszona przez Skarżącego potrzeba dopuszczenia dowodu z decyzji administracyjnej organu administracji czy sądu niemieckiego, na podstawie których dokonano wpisów powodujących cofnięcie Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami na terenie [...].
Tylko poprzez zakwestionowanie przed właściwym organem niemieckim znaczenia informacji przedstawionych przez K.-B. we F. w pismach powołanych przez organ, Skarżący mógłby podważyć prawidłowość ustalenia o pozostawaniu Skarżącego w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, w momencie ubiegania się o wydanie w Polsce prawa jazdy kat. B. Tego rodzaju dowodów strona organowi nie przedstawiła. Na marginesie Sąd zauważa, że ani w postępowaniu administracyjnym, ani także w sądowym Skarżący nie powołał się na tłumaczenia ww. dokumentów na język polski, które mogłyby poddawać w wątpliwość oczywistość informacji przedstawionych przez niemieckie władze. Nie może służyć ww. skutkowi domaganie się przez Skarżącego od organu polskiego, weryfikacji decyzji i orzeczenia sądowego, przetłumaczonych na język polski, które stanowiły podstawę wpisów w niemieckim rejestrze urzędowym.
Dokument pochodzący od organu właściwego w zakresie posiadanych informacji, stanowi najbardziej wiarogodny środek dowodowy dla organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy organ uzna daną okoliczność za wystarczająco udowodnioną. Organ nie może natomiast pominąć jedynie wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła w postępowaniu administracyjnym. Na zlecenie organu I instancji, przysięgły tłumacz z języka niemieckiego (wpisany ma listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości) sporządził uwierzytelnione tłumaczenia danych przedstawionych przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego. Tłumacz przysięgły jest osobą zaufania publicznego. Tłumacze przysięgli podlegają odpowiedzialności zawodowej za niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków i zadań ustawowo przewidzianych. Skarżący nie przedstawił w postępowaniu administracyjnym dowodów, mogących podważyć wiarygodność tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego dokumentów władz niemieckich zebranych przez organ. Przedłożone przez pełnomocnika Skarżącego tłumaczenie dokonane na użytek innej sprawy nie może podważyć dowodów zebranych w niniejszej sprawie.
Sąd kontrolujący sprawę stwierdza prawidłowość ustaleń organu dokonanych w oparciu o ww. dokumenty. Tłumaczenia dokumentów są jasne i czytelne, wskazują na oczywiste fakty. Wynika z nich, że w przypadku skarżącego nastąpiło niezaskarżalne cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B w [...], w oparciu o § 3 ust. 1 niemieckiej ustawy Prawo o ruchu drogowym. Data wykreślenia ww. cofnięcia nastąpi w dniu 26 kwietnia 2022 r. W przypadku wcześniejszych wniosków Skarżącego o wydanie prawa jazdy na terytorium [...], do dnia [...] r. w wymagane jest przedłożenie opinii psychologicznej i medycznej.
Zdaniem Sądu, nie zachodzi na gruncie niniejszej sprawy sytuacja, w której badania treści dokumentu wraz z jego tłumaczeniem nie daje jednoznacznego rezultatu. Z tego względu, Sąd nie podziela zarzutów skargi o naruszeniu w sprawie
art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
Jak zostało to już wyżej zasygnalizowane, art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., zawiera negatywną przesłankę, która uniemożliwia wydanie prawa jazdy osobie, której uprawnienia do kierowania pojazdami uzyskane za granicą zostały cofnięte. W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że ww. sytuacja wystąpiła w przypadku Skarżącego. Z ustaleń organów wynika, że rzecz dotyczy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (wiążąca się z okresowym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych) w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Mimo bowiem, że w okresie do dnia [...] r., z mocy obowiązujących przepisów niemieckich trwa okres cofnięcia tych uprawnień, skarżący może wystąpić o wydanie nowego prawa jazdy, po spełnieniu wymogu w postaci przedłożenia pozytywnej opinii medyczno-psychologicznej. Jest to sytuacja odmienna od tej, która dotyczy osoby, która nigdy wcześniej nie legitymowała się prawem jazdy.
Należy podkreślić, że art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stanowi odpowiedź ustawodawcy na art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L2006.403.18 z późn. zm.), zgodnie z którym państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. Celem tych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i nie dopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.
Przepis stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji, tj. art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., musi być stosowany zgodnie z założeniami dyrektywy 2006/126/WE
w sprawie praw jazdy. Skoro skarżący może ubiegać się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami w [...] po przedstawieniu pozytywnej opinii lekarsko-psychologicznej, w związku z cofnięciem jej uprzednio takich uprawnień, to na gruncie polskiego prawa spełnienie tego wymogu również jest koniecznie wobec tej osoby, aby w okresie cofnięcia zagranicznego prawa jazdy, mogła się skutecznie ubiegać się o wydanie polskiego prawa jazdy. W takiej sytuacji trafnie uznał organ, którego decyzja została zaskarżona, że cofnięcie uprawnienia blokuje możliwość wydania prawa jazdy osobie, względem której zastosowano tę instytucję, do czasu wykreślenia decyzji z rejestru, ewentualnie do czasu przedłożenia orzeczenia lekarsko-psychologicznego, potwierdzającego zdolność do uczestnictwa w ruchu drogowym.
Taka wykładnia ustawowego pojęcia "pozostawania w okresie cofnięcia uprawnienia" daje gwarancję weryfikacji przez organ tych kierowców, co do których prawomocnie również w innym kraju będącym członkiem Unii Europejskiej stwierdzono przeszkody w bezpiecznym ich uczestnictwie w ruchu drogowym.
W świetle powyższego Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują potwierdzenia w kontroli sprawy. Okoliczności mogących stanowić przyczynę uwzględnienia skargi, Sąd również nie znalazł, nie będąc związany zarzutami, wnioskami oraz argumentacją skargi.
Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), niezasadną skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło