II SA/Sz 885/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący wniósł w niniejszym postępowaniu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na urzędowym druku formularza PPF opisał swoją sytuację majątkową i rodzinną. Wskazał mianowicie, że uiszczenie wpisu w kwocie 500 zł oraz ustanowienie pełnomocnika z wyboru spowoduje pogorszenie sytuacji życiowej Jego oraz [...] dzieci pozostających na jego utrzymaniu. M. W. podał nadto, że jest kawalerem i sam prowadzi swoje gospodarstwo domowe, utrzymując [...] swoich dzieci w wieku od [...] do [...] lat. Dochód prowadzonego przez niego gospodarstwa domowego stanowi kwota [...] zł uzyskiwana z prowadzonej działalności gospodarczej. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni [...] m2. Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do nadesłania : 1/ dowodu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego miesięcznie z prowadzonej działalności gospodarczej w okresie ostatnich trzech miesięcy, 2/ oświadczenia, czy matka dzieci łoży na ich utrzymanie i przedłożenie dowodu potwierdzającego wysokość wpłat, 3/ kserokopii dotyczącej zaliczki alimentacyjnej, 4/ dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie domu ( gaz, prąd) i inne niezbędne wydatki w okresie ostatnich trzech miesięcy, 5/ wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, 6/ zaświadczenia z właściwej jednostki opieki społecznej o liczbie osób zamieszkujących pod wskazanym adresem N., w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Wykonując ww. zobowiązanie skarżący nadesłał oświadczenie M. K. z którego wynika, że zamieszkuje Ona razem ze skarżącym i dziećmi, a dochód uzyskany z tytułu pracy na stanowisku [...] przeznacza na utrzymanie siebie, dzieci oraz dopłaca do kosztów utrzymania mieszkania w którym wszyscy razem zamieszkują tj. w N. Dodatkowo skarżący przesłał wystawione przez siebie zaświadczenie o wysokości osiąganego dochodu, który określił na kwotę ok.[...] zł miesięcznie, wyciąg z konta w [...] za okres od [...]do [...], decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za rok [...], faktury PLUS , faktury za prąd i gaz. Dodatkowo pismem z dnia [...] r . referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do przesłania w terminie 7 dni 1/ decyzji w sprawie podatku od nieruchomości położonej pod adresem Z., gmina T. ewentualnie dokumentu z którego wynika prawo do dysponowania tą nieruchomością, 2/ zaświadczenia z miejsca pracy M. K. o wysokości miesięcznego wynagrodzenia w okresie ostatnich trzech miesięcy, 3/ oświadczenia, czy w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej skarżący zatrudnia pracowników, jeżeli tak, to wskazanie ich liczby, 4/ wyciągów z posiadanego konta bankowego o wskazanym numerze. W odpowiedzi M. W. oświadczył, że nie może przedłożyć decyzji o wymiarze podatku od nieruchomości położonej pod adresem Z., ponieważ stanowi ona własność A. i H. W., przesłał wyciąg z drugiego posiadanego konta oraz zaświadczenie o wysokości dochodu uzyskiwanego przez M. K. z tytułu pracy w S., im. M. na stanowisku[...] w wysokości średnio [...]zł netto Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. koszty sądowe ponosi ta strona, której działanie spowodowało ich powstanie. Odstępstwem od tej zasady jest instytucja pomocy prawnej mająca na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ona bowiem realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka oraz podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) Jednakże uprawnienie do przeniesienia ciężarów finansowych procesu na Skarb Państwa nie ma charakteru absolutnego, ponieważ podlega prawnie uzasadnionym ograniczeniom. Wydzielona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielenie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, dokonywanej jednakże w sposób pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności ( wyrok Europejskiego Trybunału Prwa Człowieka z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie P.,C.i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, opubl. LEX nr 75481). Stosownie do art. 245 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Przy czym należy zauważyć, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej jest unormowanie zawarte w art. 255 P.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Przechodząc do oceny złożonego wniosku należy stwierdzić, że analiza materiału dowodowego wskazuje, że M. W. nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, które potwierdziłyby zasadność złożonego wniosku i pozwoliły na dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jego możliwości płatniczych. Przede wszystkim samo porównanie danych wynikających ze złożonego formularza w przedmiocie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanych przez niego dokumentów dowodzi, że wnioskodawca przedstawił swoją sytuację majątkową i możliwości płatnicze selektywnie, manipulując danymi tak, by potwierdzały jego trudną sytuację finansową. Tym samym oświadczenie skarżącego należało uznać za niewiarygodne. Za powyższą oceną przemawiają następujące okoliczności: Przede wszystkim wnioskodawca oświadczył, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe i wychowuje pięcioro dzieci, z kwotą dochodu [...] zł. Tymczasem w oświadczeniu przesłanym w prowadzonym postępowaniu dowodowym M. K. jednoznacznie oświadczyła, że zamieszkuje razem ze skarżącym i dziećmi, łoży na ich utrzymanie i utrzymanie domu, oraz, że pracuje i osiąga z tego tytułu dochód. Skoro zatem M. W. i M. K. razem zamieszkują i razem wychowują dzieci, to uznać trzeba, że prowadzą również wspólne gospodarstwo domowe. Mając powyższe na uwadze oraz konstrukcję formularza PPF, która nakłada obowiązek wskazania osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, ich majątku i dochodów, należy stwierdzić, że skarżący pomijając swoją partnerkę oraz jej sytuację majątkową wypełnił wniosek w sposób nierzetelny, niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Tym samym można przyjąć, że celowo uchylił się od przedstawienia wszystkich dokumentów w tym przedmiocie, bowiem wskazał, że dochód jego rodziny stanowi jedynie kwota [...] zł. Tymczasem przesłane przez Niego rachunki opiewają na kwoty znacznie przewyższające wykazywany dochód i tak faktura za gaz w miesiącu grudniu wynosiła [...] zł, w [...] zł. Rachunki te są opłacane w terminie, co świadczy o tym, że wnioskodawca nie ma problemów z płynnością finansową. W orzecznictwie sądowadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że sytuacja w której zadeklarowane przez stronę wydatki przewyższają uzyskiwane dochody sugeruje, że posiada ona jeszcze inne, oprócz ujawnionych w toku postępowania, źródła przychodów, co czyni złożony przez nią wniosek niewiarygodny ( postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 6/05 niepubl.). Dodatkowo z operacji przeprowadzanych na koncie bankowym wynika, że skarżący dysponuje większym dochodem aniżeli oświadczył, nadto przeprowadzone postępowanie wykazało, że posiada konto bankowe, którego nie ujawnił. Tym samym ustalenie miesięcznego dochodu jakim dysponuje wnioskodawca okazało się niemożliwe. Fakt ten spowodowała także okoliczność pominięcia partnerki w złożonym oświadczeniu, bowiem o ile w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że osiąga ona dochód w wysokości średnio ok. [...] tys. zł miesięcznie, o tyle wciąż nieznany jest jej majątek. Nie można tez jednoznacznie stwierdzić, że to wynagrodzenie stanowi jej jedyny dochód. Z przesłanej decyzji w sprawie w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok [...] wynika, że budynek mieszkalny ma powierzchnię [...] m2. Tymczasem wnioskodawca wypełniając formularz podał, że nieruchomość ma powierzchnię [...] m2, co powoduje, że i w tym zakresie oświadczenie wnioskodawcy jest niewiarygodne. Powyższe ustalenia potwierdzają zasadność stwierdzenia, że M. W. przedstawił swoją sytuację rodzinną, majątkową i finansową, w taki sposób, by potwierdzała ona, iż nie ma on realnych możliwości poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie oraz ustanowienia pełnomocnika. Powołane ustalenia faktyczne skutkują uznaniem oświadczenia złożonego przez wnioskodawcę za niewiarygodne. Wnioskodawca nie dokonał wszelkich starań, by w sposób zupełny zobrazować swoją sytuację finansową. Tym samym dokonanie rzetelnej i pełnej analizy Jego sytuacji finansowej zostało przez Niego samego uniemożliwione. Z tych względów , na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.