II SA/Sz 885/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-11-06
Skład orzekający: Barbara Gebel, Maria Mysiak, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy konstrukcja drewniana z matami wiklinowymi, usytuowana na granicy nieruchomości, może stanowić podstawę do wydania nakazu jej usunięcia na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, jeśli skarżący podnoszą zarzuty dotyczące zacienienia pomieszczeń i zalewania piwnicy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły nałożenia nakazu usunięcia konstrukcji drewnianej, ponieważ postępowanie prowadzone na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego ma na celu usunięcie nieprawidłowości zagrażających życiu, zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, lub obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje oszpecenie otoczenia. W niniejszej sprawie nie stwierdzono wystąpienia tych przesłanek. Zarzuty dotyczące zacienienia nie znalazły potwierdzenia w analizie zgodnej z przepisami rozporządzenia o warunkach technicznych, a kwestia zalewania piwnicy mogła być przedmiotem odrębnego postępowania.Stan faktyczny
H. P. wniosła o nakazanie sąsiadce, K. W., usunięcia konstrukcji drewnianej z matami wiklinowymi, twierdząc, że zasłania ona okno jej werandy i pokoju oraz powoduje zalewanie piwnicy. Organ I instancji odmówił wydania nakazu, uznając, że konstrukcja jest estetyczna, stabilna, nie zagraża bezpieczeństwu i nie narusza przepisów dotyczących nasłonecznienia ani nie powoduje zalewania piwnicy. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez organ II instancji i ponownym rozpatrzeniu, organ I instancji ponownie odmówił nałożenia nakazu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego, Konstytucji i K.p.a., podnosząc m.in. kwestię zajęcia ich gruntu przez fundament przesłony, ograniczenia dopływu światła i zalewania piwnicy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi H. P. i A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia nakazu usunięcia nieprawidłowości oddala skargę.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2012 r. H. P., właścicielka nieruchomości przy ul. [...] wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o wydanie, w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, decyzji nakazującej K. W. właściciele nieruchomości przy ul. [...] usunięcie konstrukcji drewnianej, na której zawieszone są maty wiklinowe o powierzchni ponad [...] m2, zasłaniające od strony południowej okno werandy oraz pośrednio okno pokoju wnioskodawczyni.
Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim, po rozpatrzeniu złożonego wniosku, odmówił wydania nakazu rozbiórki ww. konstrukcji drewnianej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 3 stycznia 2013 r. uchylił powyższą decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując m.in. na niezgodność rozstrzygnięcia ze złożonym przez skarżącą wnioskiem.
Rozpatrując ponownie sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w Powiecie Grodzkim decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), odmówił nałożenia na K. W. , właścicielkę nieruchomości przy ul.[...] , nakazu usunięcia nieprawidłowości, tj. konstrukcji drewnianej, zlokalizowanej na nieruchomości przy ul. [...] na której zawieszone są maty i usytuowanej od strony ogrodu w sąsiedztwie nieruchomości przy ul. [...]
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w dniach 15 lutego 2013 r. i 4 kwietnia 2013 r. przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalił, że w 2011 r. właścicielka posesji nr [...] postawiła od strony ogrodu w odległości ok. 18-24 cm od ściany z oknem sąsiedniej nieruchomości[...] , stężonych poprzecznie dwoma deskami (u góry i w połowie jej wysokości) i przytwierdzonych do gruntu za pomocą zabetonowanych metalowych kotew. Całość konstrukcji obłożona jest matą wiklinową przymocowaną do kantówek za pomocą łączników metalowych i przesłania od strony nieruchomości przy ul [...] nr [...] , oklejony białą folią otwór okienny, znajdujący się w parterze ściany konstrukcyjnej tarasu zlokalizowanego na I piętrze tej nieruchomości. Poza tym stwierdzono, że konstrukcja od strony posesji nr [...] jest estetyczna, stabilna i nie zagraża bezpieczeństwu. W dniu 4 kwietnia 2013 r. dokonano zaś istotnych dla oceny sprawy pomiarów.
Z ustaleń organu wynika również, że pismem z dnia 16 maja 2012 r. organ administracji architektoniczno-budowlanej rozpatrując zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na postawieniu trzech słupów drewnianych
o wysokości ok. 3 m, połączonych deskami oraz okrytych wiklinowymi matami poinformował, że taki zakres robót nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę.
Następnie organ I instancji ustosunkowując się do twierdzenia wnioskodawczyni, że wzniesiony obiekt, powoduje niedopuszczalne prawem ograniczenie w nasłonecznieniu i przesłanianiu pokoju z aneksem kuchennym znajdującym się w mieszkaniu przy ul. [...] stwierdził, że analiza dowodów zgromadzonych w sprawie nie wykazała zacieniania, o którym mowa w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przesłona bowiem nie znajduje się w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania. Ponadto organ podniósł, że w przypadku budynku przy ul. [...] , w którym znajduje się mieszkanie wielopokojowe, przepisy warunków technicznych dopuszczają ograniczenie wymagania czasu nasłonecznienia co najmniej do jednego pokoju (§ 60 rozporządzenia).
Według organ I instancji, prowadzone postępowanie nie potwierdziło również zarzutu, że wzniesiona konstrukcja spowodowała zalewanie wodą opadową piwnicy budynku H. P. Nie stwierdzono, żeby przesłona, która stanowi pionową płaszczyznę o wymiarach około 3,1 x 3 m, mogła spowodować zmianę naturalnego spływu wód opadowych w celu skierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości, a tym samym by naruszała § 29 rozporządzenia. Przyczyny zalewania piwnicy w budynku przy ul. [...] mogą być różne, ale badanie tych przyczyn nie należy do niniejszego postępowania.
Mając powyższe na uwadze organ wywiódł, że postępowanie prowadzone na wniosek H. P. nie wykazało nieprawidłowości, o których mowa w art. 66 ust. 1 obowiązującej ustawy Prawo budowlane.
Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli współwłaściciele nieruchomości przy ul.[...] , tj. H. P. oraz A. K., wskazując na naruszenie przepisów: art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz pkt 9, art. 18 ust. 1 pkt 1, art. 28, art. 29 ust. 1 pkt 22, art. 30 ust. 6 pkt 1, art. 30 ust. 7 pkt 4, art. 81 ust. 1 pkt 1 i art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane; art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne; art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP; art. 7 i art. 8 k.p.a.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podnieśli, iż przy rozpoznawaniu wniosku, organ powiatowy nie zajął się kwestią legalności przesłony, która pozbawia odwołujących się dopływu światła od strony południowej, lecz skupił uwagę wyłącznie na dostępie światła do pomieszczeń ich budynku od strony wschodniej i zachodniej. Wyjaśnili, że w pokojach na parterze stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi nie spełnia normy wskazanej w § 57 ust. 2 rozporządzenia, zatem przedmiotowa przesłona narusza ich interes. Będąc zdania, że posadowienie spornego obiektu wymagało pozwolenia na budowę, skarżący wskazali, że nie zgadzają się z twierdzeniem organu zajętym w poprzednio uchylonej decyzji, że przesłona stanowi obiekt małej architektury i, że została wykona zgodnie ze zgłoszeniem. Zgłoszenie zresztą nie mogło stanowić wystarczającej podstawy do ustalenia, czy przesłona nie będzie naruszać ich uzasadnionych interesów, wobec tego organ architektoniczno-budowlany powinien był zgłosić sprzeciw. W ich ocenie, o naruszeniu prawa świadczy także wyłączenie przez organ sprawy zalewania piwnicy skarżących do odrębnego postępowania i stwierdzenie, że postawienie przesłony nie ma żadnego wpływu na zalewanie piwnicy, na dowód czego przytoczyli przepisy rozporządzenia oraz opisali przebieg postępowania prowadzonego przez organ powiatowy w sprawie budowy tarasu przez K. W. Wskazali również, że organ nie rozważył dokładnie interesów obu stron sporu, zaś postępowanie prowadził stronniczo.
W pismach stanowiących uzupełnienie odwołania, H. P. oraz A. K. wnieśli o wzięcie pod uwagę dowodów w postaci: 1) załącznika do pozwolenia na budowę wydanego w dniu 25 czerwca 2001 r. w postaci rysunku elewacji budynku mieszczącego się przy ul.[...] , 2) pisma PINB z dnia 3 września 2007 r. informującego o podjęciu postępowania administracyjnego związanego z samowolnie wybudowanym tarasem oraz wykonaniem robót budowlanych związanych z otworami drzwiowymi w elewacji ogrodowej na nieruchomości przy ul.[...] , 3) decyzji PINB z dnia 6 lutego 2008 r. nakazującej K. W. rozbiórkę tarasu, 4) ośmiu zdjęć wskazujących - w ocenie skarżących - na to, że fundament przesłony usytuowany został częściowo na ich działce, a jego konstrukcja powoduje zalewanie ich piwnicy, 5) opinii prof. zw. dra. hab. inż. arch. A. –M. S. z dnia 17 maja 2013 r. dotyczącej kwalifikacji prawnej konstrukcji budowlanej wykonanej na działce przy ul.[...] . Ponadto współwłaściciele nieruchomości nr [...] załączyli wyroki: WSA w Warszawie z 29 września 2010 r. (VII SA/Wa 1120/10) i wyrok NSA w Warszawie z 1 marca 2012 r. (II OSK 2558/10), dotyczące postawienia tablic reklamowych jako mających związek z przedmiotową przesłoną.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że sporna konstrukcja drewniana, której budowa porównywalna jest z budowlą ogrodową (np. pergolą), usytuowana w pobliżu roślinności zlokalizowanej na granicy obu działek, pełni funkcję ogrodową i stanowi obiekt małej architektury, który zwolniony jest
z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Jednakże nie oznacza to, że przedmiotowa konstrukcja drewniana nie może naruszać przepisów budowlanych, w tym przypadku dotyczących nasłonecznienia i zacienienia pokoju skarżących.
Organ odwoławczy dokonując oceny znajdującej się w aktach sprawy analizy zacienienia pomieszczenia skarżącej, w oparciu o protokół z dnia 4 kwietnia 2013 r., sporządzony przez organ I instancji w trakcie oględzin w tym dniu, uznał za prawidłowe ustalenie wysokości przesłaniania wynoszącej [...] cm, liczonej od poziomu dolnej krawędzi okna pomieszczenia przesłanianego do poziomu najwyżej zacieniającej krawędzi, tj. stropu tarasu skarżącej. Jednocześnie zaznaczył, że organ I instancji, zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ustalił wskazany w nim kąt i sytuacyjnie odniósł się do niego w aspekcie obiektu przesłanianego i przesłaniającego.
Zdaniem organu II instancji, w niniejszym postępowaniu organ powiatowy szczegółowo wykazał, że przedmiotowa konstrukcja drewniana, nie znajduje się
w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania równa [...] cm (oznaczona w ww. analizie organu I instancji literką L), zatem przedmiotowy obiekt nie narusza
w odniesieniu do nieruchomości sąsiedniej warunków w zakresie dostępu pomieszczeń do nasłonecznienia, o których mowa w § 13 rozporządzenia. Przy czym przepis ten nie normuje zacienienia pomieszczeń od ich usytuowania w zależności od kierunków stron świata.
Organ odwoławczy wyraził także pogląd, że skoro przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie nie wykazało nieprawidłowości, o których mowa w art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zatem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i odpowiada żądaniu zawartemu w treści wniosku H. P. z dnia 27 sierpnia 2012 r. Natomiast podnoszona i ponawiana w odwołaniach, sprawa odprowadzenia wód opadowych z nieruchomości sąsiedniej na teren nieruchomości skarżącej, a przez to zalewanie pomieszczeń piwnicznych skarżącej jak i sprawa niedoświetlenia światłem dziennym pomieszczeń skarżącej może być przedmiotem odrębnego postępowania organu powiatowego.
H. P. i A. K. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucili naruszenie: 1) art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 9, art. 29 ust. 1 pkt 22, art. 30 ust. 6 pkt 2 i ust. 7 pkt 4, art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego; 2) § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; 3) art. 7, 8 i 107 § 3 K.p.a.; 4) art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji.
Skarżący uznali decyzję organu odwoławczego za błędną z uwagi na brak zajęcia stanowiska co do podnoszonego przez nich bezprawnego zlokalizowania przez K. W. części fundamentu pod przesłonę na ich gruncie oraz odprowadzania wód opadowych z dachu przybudówki K. W. na ich posesję. Wskazali, że budowa przesłony narusza ich prawa w trojaki sposób, gdyż zajmuje część należącego do nich gruntu, ogranicza dopływ światła do ich pomieszczeń oraz powoduje zalewanie ich piwnicy.
Podnieśli, że załącznik do protokołu oględzin z dnia 4 kwietnia 2013 r. - na którym oparto stwierdzenia, że fundament przesłony jest zlokalizowany wyłącznie na gruncie K. W. i, że przesłona nie ogranicza dopływu światła - nie może być wiarygodnym źródłem informacji, skoro nie został przedłożony im do podpisu i zawiera błędne stwierdzenia. W rzeczywistości słupy przesłony oparte są na ławie fundamentowej, której część znajduje się na posesji zlokalizowanej przy ul. [...] zaś przesłona z uwagi na swoją szczelność ogranicza dopływ światła do pomieszczeń ich budynku. W załączniku do protokołu oględzin, pracownik PINB wprawdzie wykreślił kąt padania światła od strony zachodniej, ale pominął całkowicie fakt, że przesłona pozbawia ich światła dziennego od strony południowej.
Ponadto organy nie zbadały przyczyny zalewania piwnicy, pomimo tego, że
w toku postępowania wskazywano, że warstwa izolacyjna budynku nr [...] została uszkodzona przez K. W. w czasie robienia wykopu pod fundament przesłony. Organ nie uwzględnił również okoliczności, że K. W. dokonując rozbiórki samowolnie wybudowanego tarasu pozostawiła gzyms, po którym woda opadowa spływa na ich posesję, zalewając piwnicę. Według skarżących, organy bezpodstawnie przyjęły, że przesłona nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia i, że nie zagraża ich mieniu i zdrowiu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie prowadził we własnym zakresie żadnych badań dotyczących stanu faktycznego. Nie ustosunkował się też w żaden sposób do dowodów, które dołączyli do akt sprawy, tj. do zdjęć potwierdzających fakt, że przy budowie przesłony, przekroczono granice nieruchomości i wskazujących za zawilgocenie piwnic oraz potwierdzających, że elewacja budynku K. W. jest obskurna, zaś ogrodzenie budynku
i ogród urągają poczuciu estetyki oraz opinii arch. A. S., z której wynika, że przesłona nie może być uznana za obiekt małej architektury. Również organ odwoławczy nie odniósł się do powołanych przez nich orzeczeń SN, WSA i NSA. Natomiast swoją decyzję oparł wyłącznie na zakwestionowanych przez nich twierdzeniach i materiałach PINB. Postępowanie przed organami było prowadzone stronniczo, o czym świadczy niedokończenie we właściwy sposób innych postępowań prowadzonych w stosunku do K. W. , jak i wszczęcie przeciwko nim postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, dodatkowo wskazując, że przedmiotowej lekkiej konstrukcji drewnianej nie można przyrównywać do ciężkich urządzeń reklamowych, będących przedmiotem wyroków powołanych w odwołaniu.
Skarżąca w piśmie z dnia 15 października 2013 r. ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę podniosła, że organ ten bagatelizuje stawiane zarzuty. W świetle powołanego w odwołaniu i w skardze orzecznictwa przyjmuje się, że żaden obiekt budowlany nie może naruszać interesów sąsiadów, tymczasem przedstawione przez nich dowody przesądzają fakt, że przesłona narusza ich interesy.
Uczestniczka postępowania, K. W. w piśmie z dnia
25 października 2013 r. wyjaśniła, że powodem zalewania piwnicy skarżących jest konstrukcja werandy i tarasu H. P. Ponadto wskazała, że przesłona umocowana jest na trzech stalowych prętach wpuszczonych w beton jej tarasu.
W odpowiedzi na powyższe pismo, skarżący w piśmie z dnia 4 listopada 2013 r. poinformowali, że beton, w który wpuszczono stalowe pręty stanowi ławę fundamentową, która została posadowiona częściowo na ich gruncie, natomiast przesłona zlokalizowana jest nie na tarasie, lecz nieutwardzonej ziemi ogrodowej, zaś przyczyną zalewania piwnicy jest brak rynien i rury spustowej z tarasu K. W. oraz wadliwa konstrukcja fundamentu przesłony.
Na rozprawie, która odbyła się dnia 6 listopada 2013 r. pełnomocnik skarżącej, przedłożył wraz z pełnomocnictwem pismo popierające skargę, zaś skarżąca wniosła
o przeprowadzenie dowodów z przedłożonych przez nią dokumentów w postaci: odpowiedzi PINB z dnia 19 września 2013 r. na wniosek K. W. , protokołu PINB z dnia 29 lipca 2013 r. oraz oświadczenia I.Z. Sąd postanowił o oddaleniu powyższego wniosku dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie organu
II instancji odpowiada prawu.
Przedmiotem skargi i zarazem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono nałożenia na K. W. , właścicielkę nieruchomości przy ul. [...] nakazu usunięcia nieprawidłowości w postaci konstrukcji drewnianej, na której zawieszono maty wiklinowe, a usytuowanej w sąsiedztwie nieruchomości przy ul. [...]
Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.).
Zgodnie z art. 66 ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że wyłącznie ustalenie określonych okoliczności faktycznych ujawniających, że stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów lub zagraża dobrom prawnie chronionym, obliguje organ do nałożenia na właściciela obiektu lub jego zarządcę określonych obowiązków w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości .
Kluczowe znaczenia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji ma fakt, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek jednego ze skarżących (będących właścicielami nieruchomości przy ul. [...] ) – H. P. która w piśmie z dnia 27 sierpnia 2012 r. wniosła o wydanie decyzji nakazującej właścicielce nieruchomości sąsiedniej (tj. przy ul.[...] ) K. W. usunięcie konstrukcji drewnianej, na której zawieszono maty zasłaniające od strony południowej okno jej werandy. Wnioskodawczyni powyższe żądanie oparła o art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wskazując, że przedmiotowa przesłona powoduje zacienienie jej pokoju oraz zalewanie jej piwnicy, co skutkuje zagrożeniem życia, zdrowia i mienia. Wniosek ten zakreślił granice postępowania, wobec tego zasadnie organy I i II instancji przedmiotem swoich decyzji uczyniły wyłącznie sporną przesłonę, dokonując jej oceny w aspekcie przesłanek z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Mając na uwadze argumentację skargi, która dotyczy wielu kwestii zaistniałych na tle sporu pomiędzy sąsiadami w zakresie prawidłowości wykonania różnych robót budowlanych na obu nieruchomościach, należy wyjaśnić, że do zajęcia przez Sąd merytorycznego stanowiska uprawniały tylko te zarzuty, które odnosiły się do przesłony jak i okoliczności mieszczących się w hipotezie przepisu stanowiącego podstawę wniosku.
W związku z tym bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozostają kwestie co do legalności wybudowania przez K. W. tarasu, stanu elewacji jej budynku oraz estetyki ogrodzenia tego budynku czy ogrodu jak również okoliczność odprowadzania wód gruntowych z dachu przybudówki K. W. Zarówno taras, elewacja budynku, ogrodzenie, ogród oraz przybudówka nie były objęte niniejszym postępowaniem administracyjnym, zatem wszelkie wywody skargi w tej mierze uznać należy za bezprzedmiotowe.
Zauważyć należy, że art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego odnosi się do obiektu budowlanego. Stosownie zaś do art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury. Natomiast przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2) zaś przez obiekt małej architektury – niewielkie obiekty, a w szczególności: kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (art. 3 pkt 4). Z kolei budowla to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową (art. 3 pkt 3).
Biorąc pod uwagę przytoczone definicje ustawowe z całą pewnością należy stwierdzić, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy sporna przesłona mieści się w definicji obiektu budowlanego. Skarżący nie kwestionują tej okoliczności, natomiast podnoszą, że wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, przesłona nie stanowi obiektu małej architektury. Wprawdzie organ ten zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę zajmował się tym zagadnieniem, jednakże prawidłowość tych ustaleń pozostaje poza sferą zainteresowania Sądu. Zastosowanie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie jest bowiem uzależnione od ustalenia z jakiego rodzaju obiektem budowlanym mamy do czynienia. W przepisie tym użyto ogólnie zwrotu "obiekt budowlany", a zatem istotne i wystarczające jest to, czy postępowanie obejmuje obiekt, o którym mowa w 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Nakładanie przez organ administracji obowiązku usunięcia nieprawidłowości,
w trybie art. 66 ust. 1 ustawy, jest możliwe o ile zaistnieją przesłanki wskazane w tym przepisie. Ustalenia zatem powinny dotyczy tego, czy w istniejącym stanie faktycznym występują odpowiednie zagrożenia i nieprawidłowości. Żadne inne okoliczności, nie upoważniają organu do wydania takiej decyzji nawet jeśli wymagałaby tego ochrona interesu osoby trzeciej. W ustawie przewidziane jest szereg przepisów prawa, które zapewniają taką ochronę, a zatem ewentualne nieprawidłowości niemieszczące się w przesłankach przepisu art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlanego, stanowią podstawę do prowadzenia odrębnego postępowania w oparciu o właściwą dla niego podstawę prawną.
W kontekście powyższych rozważań wskazać należy, że w postępowaniu dotyczącym usunięcia nieprawidłowości obiektu budowlanego stanowiącego konstrukcję drewnianą, na której zawieszono maty wiklinowe, organ nadzoru nie może badać legalności tego obiektu, gdyż przepis art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie służy usuwaniu ewentualnych skutków samowoli budowlanej. Jedynym celem tego unormowania jest doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, przy czym hipoteza tego przepisu obejmuje wszelkie obiekty budowlane, bez względu na to, czy wymagają pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, czy też nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia/uzyskania pozwolenia. Dodatkowo zauważyć należy, że omawiana kwestia była przedmiotem oceny organów architektoniczno-budowlanych. W piśmie z dnia 12 września 2012 r. Dyrektor Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta poinformował H. P. że budowa spornej konstrukcji nie wymagała ani zgłoszenia ani pozwolenia. Z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania, Sąd jak i organy nadzoru nie są uprawnione do oceny tego stanowiska. Również zarzut skargi wskazujący na brak ustaleń faktycznych w zakresie usytuowania obiektu co do granic nieruchomości nie może odnieść zamierzonego skutku. To, czy konstrukcja przesłony mieści się w całości na nieruchomości K. W. , czy też przekraczając tę granicę, zajmuje częściowo nieruchomość sąsiednią, która należy do skarżących, nie podlega ocenie, gdyż niewątpliwie nie stanowi o zagrożeniach z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane ani też nawet o pozostałych nieprawidłowościach z art. 66 ust. 1 pkt 2-4 ustawy Prawo budowlane.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że w sprawie bezsporne jest, że przesłona ustawiona przez K. W. - właścicielkę posesji przy
ul. [...] w odległości ok. 18-24 cm od ściany z oknem sąsiedniej nieruchomości mieszczącej się pod numerem [...] , stanowi stabilną konstrukcję, odpowiadającą poczuciu estetyki. Natomiast spór budzi to, czy wykonanie przesłony – jak twierdzą skarżący - spowodowało zacienienie pokoju oraz zalewanie piwnicy budynku przy ul. [...] .
Analiza akt administracyjnych sprawy, prowadzi do wniosku, że organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny zgłoszonych przez skarżącą zastrzeżeń co do przesłony. Sąd nie znalazł podstaw do podważania dokonanych zaskarżoną decyzją
i poprzedzającą ją decyzją ustaleń faktycznych w tej mierze, bowiem stanowią konsekwencję wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie jak
i bezbłędnej jego oceny.
Przede wszystkim, podzielić należy stanowisko organu II instancji, że
zebrane dowody w sprawie nie potwierdzają zarzutu skarżących, iż posadowienie spornej drewnianej konstrukcji spowodowało niezgodne z prawem ograniczenie dostępu naturalnego oświetlenia do pomieszczenia (pokoju z aneksem kuchennym) ich budynku. Słusznie organ zbadał to zagadnienie w aspekcie § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690- zwanego dalej "rozporządzeniem"). W myśl ust. 1 tego przepisu, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:
1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej,
z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:
a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,
b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m.
Zasadniczym dowodem w sprawie, który pozwalał na ocenę tej kwestii stanowiła analiza graficzna (wykres wraz z opisem) sporządzona samodzielnie przez pracownika PINB mgr. inż. W. P. w dniu 5 kwietnia 2013 r. Jako dane do analizy, umożliwiające przedstawienie wykresu przesłaniania, posłużyły wymiary dokonane podczas oględzin w dniu 4 kwietnia 2013 r., a dotyczące: grubości ściany na której znajdowało się okno do pokoju, dolnego poziomu krawędzi okna przesłanianego (wysokość parapetu), poziom najwyższej przesłaniającej części okna (do stropu nad parapetem). Skarżący uczestniczyli w tych oględzinach i podpisali protokół z ich przeprowadzenia. Analiza nie stanowiła załącznika do protokołu oględzin, lecz była w istocie odrębną od przeprowadzonych oględzin czynnością organu. Tak więc dla ważności tej czynności nie był wymagany podpis skarżących, lecz jedynie – co miało miejsce - podpis pracownika, który ją wykonał.
Na rysunku w sposób właściwy zaznaczono wymagany 60° kąt (przy uwzględnieniu grubości ściany okna od pokoju) jak i przedstawiono prawidłowe wyliczenie wysokości przesłaniania, którą zaznaczono na ramionach kąta. Sporządzona analiza, jako odpowiadająca unormowaniu § 13 rozporządzenia, zasadnie została uznana przez organy za dowód tego, iż sporny obiekt nie narusza w odniesieniu do nieruchomości sąsiedniej warunków w zakresie dostępu pokoju do nasłonecznienia, skoro jednoznacznie z niej wynikało, że między ramionami kąta na wysokości przesłaniania nie znajdował się obiekt przesłaniający. Nie ulega żadnej wątpliwości, że organy dowiodły, iż sporna konstrukcja drewniana, pomimo przesłaniania okna werandy skarżących, nie pozbawiała pokoju skarżących naturalnego oświetlenia. Skarżąca nie przedstawiła żadnego przeciwdowodu, który podważałby to stanowisko jak i nie zakwestionowała prawidłowości danych przyjętych do wykonania analizy, wyliczenia wysokości przesłaniania, czy sposobu wykonania samego rysunku zacienienia. Natomiast sugestie skarżącej, że kąt padania światła powinien być wyznaczony od strony południowej, a nie zachodniej nie zasługują na uwzględnienie,w sytuacji gdy zbadaniu podlegało zacienienie pokoju, a ustawodawca - jak trafnie wskazał organ odwoławczy - nie normuje zacienienia pomieszczeń od ich usytuowania w zależności od kierunków stron świata.
Zdaniem Sądu również pogląd organów obu instancji co do braku wpływu konstrukcji na zalewanie piwnicy skarżących jest uzasadniony. Dowody znajdujące się w aktach administracyjnych organu I instancji (zdjęcia, protokoły oględzin obiektu budowlanego) potwierdzają, że konstrukcja drewniana jest płaszczyzną pionową, zaś zasady logiki i doświadczenia życiowego przemawiają za tym, że usytuowanie tego rodzaju obiektu samo w sobie nie powoduje, aby dochodziło do zabronionej w § 60 rozporządzenia zmiany naturalnego spływu wód opadowych, a tym samym skierowania ich na nieruchomość sąsiednią i w konsekwencji zalewania piwnicy.
Wykluczenie przez organy w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie prawidłowości przesłony, właśnie tego obiektu budowlanego jako źródła zalewania piwnicy skarżących, nie obligowało organu w ramach tego samego postępowania do badania innych przyczyn zalewania pomieszczenia budynku. Rację ma organ odwoławczy, że ta kwestia, w tym dotycząca, czy zalewanie piwnicy spowodowane jest uszkodzeniem warstwy izolacyjnej budynku nr [...], może zostać zbadana przez organ powiatowy w odrębnym postępowaniu. Przepis art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego nie pozwala bowiem na łączenie w jednym postępowaniu spraw dotyczących różnych przedmiotów. Niewątpliwie sprawę prawidłowości przesłony należy odróżnić od sprawy zalewania piwnicy. To, że skarżący wiążą fakt zalewania piwnicy z uszkodzeniem przez K. W. w czasie robienia wykopu pod fundament przesłony, warstwy izolacyjnej budynku, nie upoważniało organu do poczynienia jakichkolwiek ustaleń z tym związanych. Podkreślić należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest obiekt budowlany, a nie prace związane
z jego posadowieniem.
Zgłaszane przez skarżących uciążliwości związane z istnieniem spornej przesłony wynikają wyłącznie z subiektywnego ich przekonania, skoro postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło tych nieprawidłowości, zaś skarżący nie przedstawili żadnego dowodu na potwierdzenie swoich sugestii.
Dowodów, które skarżący przedłożyli w toku postępowania administracyjnego, nie sposób uznać za odnoszące się do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy.
W szczególności, zdjęcia załączone do akt administracyjnych sprawy potwierdzały co najwyżej fakt zalewania piwnicy, ale nie potwierdzały, aby przesłona powodowała to zalewanie, zaś opinia architekta A. S. dotyczyła kwalifikacji spornego obiektu jak i jego legalności, a więc nie odnosiła się do oceny przesłony w aspekcie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Także orzeczenia Sądu Najwyższego jak i sądów administracyjnych, wskazywane przez skarżących w pismach kierowanych do organów jak i Sądu w żaden sposób nie wskazują na słuszność ich stanowiska w sprawie.
Ustosunkowując się do wniosków dowodowych zgłoszonych na rozprawie należy wyjaśnić, że sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. Sąd może
z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające
z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przedmiotowej sprawie nie zaistniały wątpliwości, które mogłyby uzasadniać przeprowadzenie wnioskowanych dowodów zwłaszcza, że dowody te dotyczyły obiektu budowlanego zlokalizowanego przy ul. [...], który niewątpliwie nie był przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego.
Reasumując wskazać należy, że w sprawie objętej kontrolą Sądu, nie doszło do zarzucanego naruszenia prawa, ani też wychodząc poza granicę skargi, innego naruszenia, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło