II SA/Sz 890/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zakazu prowadzenia stacji kontroli pojazdów i wykreślenia przedsiębiorców z rejestru działalności gospodarczej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. w sprawie zakazania prowadzenia [...] w [...] przy ul. [...] na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod nr [...] oraz wykreśleniu przedsiębiorców z rejestru działalności regulowanej prowadzonego przez Starostę [...] – zaświadczenie nr [...] z dnia [...] r., nr [...] [...] . W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że aktualnie nie posiada środków pieniężnych do uregulowania opłaty związanej z wniesioną skargą. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, dwójką dorosłych dzieci oraz wnukiem. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] oraz samochód marki[...] , rok prod.[...] . Miesięczny dochód pięcioosobowego gospodarstwa domowego wynosi [...] zł i składa się na niego dochód z prowadzonej wspólnie przez członków rodziny działalności gospodarczej w wysokości [...] zł oraz alimenty na dziecko w kwocie [...] zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych skarżącej zarządzeniem z dnia 16 września 2011 r. wnioskodawczyni, została wezwana do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - kserokopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2011 i 2010, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu (np. prąd, gaz, woda) i innych niezbędnych wydatków w okresie ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów lub wykazów z rachunków bankowych wszystkich dorosłych domowników za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy córka i syn pracują, jeżeli tak, to przedłożenie zaświadczeń z miejsca pracy wskazującego wysokość wynagrodzenia otrzymanego w okresie ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia dotyczącego rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. W odpowiedzi skarżąca nadesłała pismo, w którym podała, że razem z mężem prowadzi stację kontroli pojazdów, córka mieszka z nią i nie pracuje. Pozostałych dokumentów wymienionych w wezwaniu nie przedłożyła. . Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zważył: Instytucja prawa pomocy uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zakres której wchodzi wnioskowane przez skarżącą zwolnienie od kosztów sądowych, jest wyjątkiem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie przed sądem administracyjnym, zaś ciężar dowodu, jak we wszelkiej kategorii ulg i zwolnień, spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, co wynika z redakcji przepisów art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a. Użycie określenia "gdy wykaże" wskazuje, że wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek ( referendarza sądowego lub sąd), że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach, uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie referendarz sądowy nie dopatrzył się przesłanek do przyznania prawa pomocy ani w całości ani w części. Skarżąca swoich twierdzeń o braku możliwości finansowych w istocie nie poparła żadnymi dowodami, nie zastosowała się również w całości do wezwania referendarza sądowego i nie wyjaśniła wszystkich kwestii związanych z sytuacją materialną. Biorąc pod uwagę powyższy fakt brak było możliwości ustalenia, czy skarżąca wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowych dokumentów uzasadnia odmowne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Zatem obowiązkiem strony jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tymczasem M. K. w ogóle nie przesłała dokumentów wymienionych w wezwaniu z dnia 16 września 2011 r., pomimo, iż wykonanie tego obowiązku nie wiązało się z większymi trudnościami. Brak jest zarazem podstaw prawnych do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Referendarz sądowy nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są do końca jasne (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 458/10). Uchylenie się skarżącego od obowiązków nałożonych na niego w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia uwzględnienie żądania. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.