II SA/Sz 891/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi W. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę Burmistrz M. decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 98a ust. 1, art. 146 ust. 1a, art. 147 ust. 1 i 2, art. 148 ust 1 i 2 z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 1997, Nr 115 poz. 741 ze zm.) ustalił T. i W. S. opłatę adiacencką w wysokości [...]zł z tytułu wzrostu wartości działek nr [...]obręb G. w związku z podziałem działki nr [...]. Organ I instancji wskazał, że T. i W. S. dokonali podziału działki nr [...] obręb G., zatwierdzonego decyzją z dnia[...]. Nr[...], w wyniku którego powstały działki nr[...]. Dzielona działka [...] nie posiadała aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia[...]. Nr [...] o warunkach zabudowy, zostały określone warunki zagospodarowania terenu, rodzaj i funkcje zabudowy na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Organ ustalił, że zgodnie z operatem szacunkowym, wartość działki nr [...] przed podziałem wynosiła [...] zł, a po podziale [...] zł, zatem wartość działki wzrosła o [...] zł. Zgodnie z Uchwałą Nr XVIII/178/2000 Rady Miejskiej w Moryniu z dnia 30 marca 2000r. stawka opłaty adiacenckiej wynosi 30 % wzrostu wartości nieruchomości. W związku z powyższym, organ I instancji ustalił opłatę adiacencką na kwotę [...]. W. i T. S. w odwołaniu podnieśli, że przed wydaniem decyzji zapoznali się z zebranymi dowodami i wystosowali do Burmistrza pismo w sprawie rozliczeń za opłatę adiacencką przez przeniesienie na rzecz gminy prawa do jednej działki wydzielonej w wyniku podziału. Wskazali, że nie stać Ich na wniesienie naliczonej opłaty i dlatego nadal podtrzymują powyższą propozycję, którą umożliwia ustawa z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 173, poz. 12128). Odwołujący się zarzucili, że do wyliczenia opłaty adiacenckiej posłużono się operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę rok temu. Nie można zatem uznać, że wartość nieruchomości przed i po podziale ustalona została zgodnie z art. 98a ust.1 ustawy. Zarzucili też, że opłatę adiacencką wyliczono na podstawie stawki procentowej, która została ustalona uchwałą Nr XVIII/178/2000 Rady Miejskiej w Moryniu z dnia 30 marca 2000r., czyli uchwałą podjętą przed ustawą z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych ustaw. Ustawa ta obniżyła stawkę opłaty do wysokości maksymalnej 30 % różnicy wartości nieruchomości. Rada Gminy w M. do powyższych zmian nie ustosunkowała się. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o nieobowiązujące przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją z dnia [...]., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2004 roku, Nr 261, poz. 2603 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium – jak wynika to z uzasadnienia decyzji - przytoczyło przepis art. 98a ust.1 i 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustaliło, że podział przedmiotowej nieruchomości został zatwierdzony decyzją z dnia [...]r., która stała się decyzją ostateczną w dniu[...]. Organ I instancji ustalił opłatę adiacencką decyzją z dnia [...]r., a więc przed upływem [...] lat, o których jest mowa w art. 98a ust.1 tej ustawy w wysokości nie większej niż 30 %. Kolegium podniosło, że Rada Miejska w Moryniu uchwałą Nr XVIII/178/2000 w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po podziale, ustaliła stawkę procentową opłaty adiacenckiej w wysokości 30% z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Tak więc, zgodnie z art. 98a ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, można było ustalić opłatę adiacencką, bowiem w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się prawomocna ([...].) obowiązywała uchwała rady. Organ odwoławczy uznał, że operat szacunkowy z dnia[...]., będący podstawą wyceny nieruchomości, zarówno na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział jak i dzień, w którym ta decyzja stała się ostateczna, odpowiada przepisom wymienionym w części I pkt 1.6 operatu. W tych okolicznościach, Kolegium uznało, że przyjęty w zaskarżonej decyzji sposób wyliczenia i wysokość kwoty opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu działek powstałych po podziale działki nr [...] są prawidłowe. Odnosząc się do stanowiska odwołujących się, Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 98a ust. 4 (zdanie pierwsze) ustawy, w rozliczeniu opłaty adiacenckiej lub zaległości z tego tytułu, osoba zobowiązana do jej wniesienia może przenieść na rzecz gminy, za jej zgodą, prawa do działki gruntu wydzielonej w wyniku podziału. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że przeniesienie działki, w rozliczeniu opłaty adiacenckiej, na rzecz gminy jest możliwe za jej zgodą. Tak więc, gmina nie jest zobligowana do przejęcia z mocy prawa działki w rozliczeniu opłaty adiacenckiej, lecz jedynie umożliwia stronie rozliczenie tej opłaty w sposób wskazany w tym przepisie, jeżeli Gmina wyrazi na to zgodę. Z pisma Burmistrza M. z dnia [...]r., wynika, że nie jest on zainteresowany przejęciem działki [...] obręb G. Za niezasadny uznało Kolegium zarzut wydania decyzji w oparciu o operat sporządzony w [...]r. Organ wskazał, że dokonanie wyceny możliwe jest dopiero po uprawomocnieniu się decyzji zatwierdzającej podział, ale nie później niż 3 lata od tego dnia. Wycena przedmiotowych nieruchomości dokonana w[...]. spełnia ten warunek. Także za niezasadny zarzut uznało Kolegium brak ustosunkowania się do zmian w stanie prawnym wynikający z ustawy z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ wskazał, że uchwała Rady Miejskiej w Moryniu z dnia 30 marca 2000r. ustalająca stawkę opłaty adiacenckiej w wysokości 30 % z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału, mieści się w postanowieniach art. 98a ust. 1 ustawy, który stanowi, że wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały w wysokości nie większej niż 30 %. Kolegium podniosło dalej, że organ I instancji w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przywołał tekst jednolity ustawy opublikowanej w 1997r. w Dzienniku Ustaw Nr 115, poz. 741 ze zm., zamiast obowiązujący w dniu wydania decyzji. Nie oznacza to, jak wywodzą odwołujący się, że decyzja została wydana w oparciu o nieobowiązujące przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13lutego 2007r. (sygn. akt III SA/Wa 3598/06) stwierdził, że wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza sytuację, gdzie nie ma w systemie prawnym normy, która uzasadniałaby wydanie decyzji określonej treści na gruncie danego stanu faktycznego. Konstrukcja ta natomiast nie obejmuje samego pominięcia powołania się na podstawę prawną w tekście decyzji lub błędnego powołania podstawy prawnej. W. S. i T. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżący zarzucili w skardze: 1. brak ustosunkowania się w decyzji do Ich zarzutów i propozycji zawartych w piśmie z dnia [...]r. dotyczących w szczególności: a) propozycji przeniesienia w rozliczeniu opłaty adiacenckiej na rzecz gminy prawa własności do jednej z wydzielonych działek, b) nietrafnego wyboru nieruchomości porównawczych, które w żaden sposób nie odzwierciedlają cen transakcyjnych na lokalnym rynku (wg wiedzy skarżących ceny transakcyjne [...] m2 gruntów przewidzianych pod zabudowę, o podobnym uzbrojeniu i lokalizacji, w obrocie prywatnym na terenie G. oscylują w granicach [...]zł), co w sposób istotny odbiega od wartości ustalonej przez rzeczoznawcę i stanowi naruszenie art. 98a ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 10 i 11 k.p.a. 2. do wyliczenia opłaty adiacenckiej posłużono się operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę rok temu. Nie można zatem uznać, że wartość nieruchomości przed i po podziale ustalona została zgodnie z wymogami ustawy o gospodarce nieruchomościami, co podkreślił NSA w Warszawie w wyroku z dnia 07.03.2003r. I SA 2013/01. 3. opłatę adiacencką wyliczono na podstawie stawki procentowej, ustalonej Uchwałą Nr XVllI/178/2000 Rady Miejskiej w Moryniu z dnia 30 marca 2000r., czyli podjętą przed ustawą z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, która wprowadziła zmiany odnośnie wymierzania opłat adiacenckich z tytułu podziału nieruchomości. Obniżona została stawka opłaty do wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości. Po wniesieniu odwołania, Rada Miejska w Moryniu podjęła Uchwałę ustalając stopę procentową opłaty adiacenckiej w wysokości 15% z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Skarżący do skargi przedłożyli Uchwałę Nr XXVII/245/09 Rady Miejskiej w Moryniu z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po podziale. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do informacji skarżących dot. podjęcia przez Radę Miejską w M. uchwały ustalającej 15% stawkę procentową opłaty adiacenckiej, Kolegium zauważyło, że ta uchwała została podjęta w dniu [...]r., a więc po wydaniu zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1§ 2). Stosowanie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkowałyby uwzględnieniem skargi. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, którego przedmiotem było ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości należącej do skarżących, położonej w obrębie G., na wskutek jej podziału. Jak wynika z treści art. 98a ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst.jedn. Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela, wzrośnie jej wartość, właściwy organ może ustalić opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzający podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust.2, art.146 ust.1a, art.147 i art. 178 ust.1-3 stosuje się odpowiednio. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w ust.1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne – art. 98a ust.1a ustawy o gospodarce nieruchomości. W rozliczeniu opłaty adiacenckiej lub zaległości z tego tytułu, osoba zobowiązana do jej wniesienia może przenieść na rzecz gminy, za jej zgodą, prawa do działki gruntu wydzielonej w wyniku podziału – art. 98a ust.4 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że decyzja Burmistrza M. z dnia [...]r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości skarżących była ostateczna w dacie orzekania przez organy. Z treści tej decyzji wynika, że podział nieruchomości nastąpił na wniosek skarżących. Decyzje organów obu instancji zostały wydane w terminie 3 lat od dnia kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna. W dniu, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna tj. w dniu [...]r., obowiązywała uchwała Nr XVIII/178/2000 Rady Miejskiej w Moryniu z dnia 30 marca 2000r. ustalająca stopę procentową oparty adiacenckiej w wysokości 30% z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Tak więc, Burmistrz M. wydając w dniu [...]r. decyzję ustalającą opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości mógł zastosować powyższą stawkę ustaloną tą uchwałą. Podkreślić należy, że uchwała Rady Miejskiej w M. z dnia [...]r. ustalająca stawkę opłaty adiacenckiej na poziomie 30 % różnicy wartości nieruchomości nie pozostaje w sprzeczności z ustawowym uregulowaniem obowiązującym od dnia [...]r., kiedy to na mocy ustawy z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 173, poz. 1218) został zmieniony przepis art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przed nowelizacją przepis art. 98a przewidywał, że wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej nie może przekroczyć 50% różnicy wartości nieruchomości, a po zmianie tego przepisu, że wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej nie może przekroczyć 30% różnicy wartości nieruchomości. Z powyższego wynika zatem, że stawka opłaty adiacenckiej określona w uchwale Rady Miejskiej w Moryniu z dnia 30 marca 2000r. nie przekracza 30% różnicy wartości nieruchomości, a zatem odpowiada stawce opłaty ustalonej w art. 98a ust.1 również w brzmieniu obowiązującym od 22 października 2007r, co trafnie podniosło Kolegium. Dlatego niezasadny jest zarzut skarżących dotyczący przyjęcia przez organy stawki procentowej ustalonej w powyższej uchwale. Wskazywana przez skarżących uchwała Nr XXVII/245/09 Rady Miejskiej w Moryniu z dnia 30 czerwca 2009r., która niewątpliwie ustaliła stawkę opłaty adiacenckiej korzystniejszą dla stron, nie mogła mieć zastosowania w niniejszej sprawie, jako podjęta już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy. Wbrew zarzutom skarżących organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do "propozycji skarżących zawartych w piśmie z dnia [...]r. dotyczącej przeniesienia w rozliczeniu opłaty adiacenckiej na rzecz gminy prawa własności nieruchomości do jednej z wydzielonych działek". Organ odwoławczy wyjaśnił stronom treść art. 98a ust.4 tej ustawy i prawidłowo – w ocenie Sądu – wskazał, że propozycja strony na taką formę rozliczenia opłaty adiacenckiej musi uzyskać aprobatę organu. W rozpoznawanej sprawie, Burmistrz Gminy M. w piśmie z dnia [...]r., [...] poinformował strony, że taka forma rozliczeń nie jest praktykowana przez Gminę M., a ponadto stanowiłaby dodatkowe obciążenie budżetu gminy, dlatego nie jest zainteresowany przejęciem działki nr [...] obręb G.. W tych okolicznościach faktycznych, nie został naruszony przepis art. 98a ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten nie nakłada bowiem na Gminę obowiązku przyjęcia w rozliczeniu działki gruntu, a jedynie stwarza taką możliwość, z której Gmina nie musi skorzystać, jeśli nie mieści się to w jej interesie. W ocenie Sądu, chybiony jest również zarzut, że operaty szacunkowe sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu[...]. nie mogły być wykorzystane przy ustalaniu opłaty adiacenckiej. Zgodnie z art. 156 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od jego sporządzenia, chyba, że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Proste porównanie daty sporządzenia operatu szacunkowego[...]. i daty wydania decyzji przez organ I instancji [...]r. prowadzi do wniosku, że w dacie wydania decyzji przez organ I instancji nie upłynął rok od sporządzenia operatu, zatem organ prawidłowo wykorzystał operaty przy ustalaniu opłaty adiacenckiej. Jak wynika z treści odwołania, skarżący na tym etapie postępowania kwestionowali wyłącznie to, że organ wydał decyzję w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę w [...]r. i w związku z tym podnieśli, że wartość nieruchomości przed i po podziale nie została ustalona zgodnie z wymogami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy odnosząc się do tego zarzutu, uznał też, że operat szacunkowy odpowiada przepisom wymienionym w części I pkt 1.6. operatu, a zatem dokonał pełnej oceny tego dowodu, stosownie do art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu, ocena ta nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego. W tych okolicznościach podnoszony w skardze zarzut jest niezasadny. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.