II SA/Sz 895/12

WyrokWSA w Szczecinie2012-12-05

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski, Mirosława Włodarczak-Siuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uwzględniając wniosek o udzielenie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, który nie był przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, naruszyło zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę dwuinstancyjności i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uwzględniając wniosek o udzielenie bonifikaty, który nie był przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie naruszyło zasady dwuinstancyjności, gdyż kwestia bonifikaty stanowiła akcesoryjny element sprawy głównej. Jednakże, Kolegium naruszyło zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie przeprowadzając postępowania dowodowego w zakresie spełnienia warunków do udzielenia bonifikaty i nie uzasadniając należycie swojego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Prezydent Miasta wydał decyzję ustalającą opłatę i udzielił bonifikaty części wnioskodawców, odmawiając jej W. O. z powodu niespełnienia wymogów uchwały. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uwzględniając odwołanie W. O., uchyliło decyzję w części odmawiającej bonifikaty i rozłożyło opłatę na raty. Prokurator Rejonowy wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 4 ust. 7 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 1, art. 3 ust.1 pkt 2, art. 4 ust.1 , 2, 6, 7, 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ( Dz. U. z 2012 r. poz. 83 tj) oraz § 1 i 2 ust.1 i 2 uchwały Rady Miasta Szczecin Nr XX/518/08 z dnia 7 kwietnia 2008 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy ( Dz. Urz. Woj.. Zach. Poz. 11740) zmienionej uchwałą Rady Miasta Szczecin Nr XLIX/1257/10 z dnia 26 lipca 2010 r. zmieniającą uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy ( Dz. Urz. Woj.. Zach. Poz. 1533) orzekł o przekształceniu odpłatnie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej [...], oznaczonej numerem działki [...], stanowiącej własność Gminy, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], przysługującego: - F. W. w udziale do 53/1000 części, jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...], - A. M. w udziale do 94/1000 części, jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...], - M. Ż. w udziale do 101/1000 części , jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...], - W. O. w udziale do 104/1000 części, jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...], - M. O., D. B. i M. O. w udziale do 125/1000 części jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [....], - J. B. w udziale do 118/1000 części, jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [....], - K. M. w udziale do 121/1000 części, jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...], - E. T. w udziale do 100/1000 części jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...] - W. O. w udziale do 49/1000 części, jako w prawie związanym z własnością lokalu nr [...], w prawo własności. Jednocześnie organ w punkcie 2 decyzji ustalił opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stosownie do posiadanych udziałów: a) F. W. w kwocie [...]zł; b) A. M. w kwocie [...]zł; c) M. Ż. w kwocie [...]zł; d) W. O. (lokal nr [...]) w kwocie [...]zł; e) M. O., D. B. i M. O. w kwocie [...]zł; f) J. B. w kwocie [...zł; g) K. M. w kwocie [...]zł; h) E. T. w kwocie [...]zł; i) W. O. (lokal [...]) w kwocie [...]zł. Organ udzielił wnioskującym F. W., A. M., M. Ż., M. O., D. B. i M. O. J. B. K. M. bonifikaty od opłaty ustalonej w puncie 2 decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że bonifikata od opłaty za przekształcenie wyliczonej dla udziału związanego z własnością lokalu Nr [...] nie przysługuje, gdyż nie zostały spełnione wymogi uchwały Rady Miasta Nr XX/518/08 z dnia 7 kwietnia 2008 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty (...) oraz Uchwały Rady Miasta Szczecin Nr XLIX/1257/10 z dnia 26 lipca 2010 r. zmieniającej uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty (...). Do dnia wydania decyzji W. O. nie złożyła oświadczenia o spełnieniu warunków przyznania bonifikaty. W. O., wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta, w zakresie odmawiającym zgody na udzielenie jej bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Dodatkowo wniosła o rozłożenie na raty należnych opłat z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości dot. lokalu nr [...]. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca wskazała, iż spełnia wszystkie warunki uprawniające do przyznania jej bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności, zaś fakt nie złożenia właściwego oświadczenia w toku postępowania wynikał nie z jej winy, lecz na skutek jej stanu zdrowia, jak również zaawansowanego wieku. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. orzekło: 1. uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy udzielenia bonifikaty W. O. za przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności lokalu mieszkalnego nr [...], stosowanie do posiadanych udziałów 2. dodać punkt 5a o treści: "udzielić Pani W. O. bonifikaty od opłaty ustalonej w pkt 2 d decyzji w wysokości 78%. Kwota opłaty z bonifikatą wynosi łącznie [...]zł i składa się z 10 rat rocznych płatnych na rzecz Gminy przez 10 lat, tj. do 2022 r. włącznie ( ...)". 3. rozłożyć W. O. opłatę ustaloną w pkcie 2 w wysokości [...]zł za lokal Nr [...]na dziesięć rat rocznych płatnych na rzecz Gminy przez 10 lat tj do 2022 r. włącznie. 4. w pozostałej części utrzymać decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, organ I instancji uznał, że W. O. nie spełnia warunków do uzyskania bonifikaty. "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w toku postępowania odwoławczego ustaliło, że W. O. spełnia wszystkie warunki do przyznania jej bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności lokalu Nr [...]. Kolegium biorąc pod uwagę treść odwołania uznało, że należy uwzględnić odwołanie strony w całości i obliczyć opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności z uwzględnieniem bonifikaty". Uwzględniono również odwołanie w części dotyczącej rozłożenia na 10 rat opłaty związanej z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności lokalu użytkowego [...]. Organ odwoławczy rozpatrując akta sprawy organu I instancji dokonał ich ponownej oceny pod względem dowodowym i merytorycznym znajdując podstawę do odmiennego rozstrzygnięcia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej zarzucając naruszenie: - prawa materialnego – art. 4 ust 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz § 1 i 2 uchwały Rady Miasta Szczecin Nr XX/518/08 z dnia 7 kwietnia 2008 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy zmienionej uchwałą Rady Miasta Szczecin Nr XLIX/1257/10 z dnia 26 lipca 2010 r. zmieniającą uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy polegającym na przyjęciu, że w stosunku do W. O. spełnione zostały przesłanki niezbędne do udzielenie bonifikaty od opłaty ustalonej dla udziału w użytkowaniu wieczystym związanego z własnością lokalu Nr [...]i rozłożeniu opłaty na raty, a ponadto polegający na rozłożeniu na raty opłaty ustalonej dla udziału w użytkowaniu wieczystym związanym w własnością lokalu [...], mimo, iż przedmiotowe zagadnienie nie było przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji, które to naruszenie miała istotny wpływ na wynik sprawy; - przepisu prawa procesowego – art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. polegającym na wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji , którego przedmiotem jest sprawa nie rozstrzygnięta w decyzji organu I instancji. Strona skarżąca wniosła na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniu prawa tj art 4 ust. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz § 1 i 2 ust. 1 uchwały Rady Miasta Szczecin Nr XX/518/08 z dnia 7 kwietnia 2008 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy zmienionej uchwałą Rady Miasta Szczecin Nr XLIX/1257/10 z dnia 26 lipca 2010 r. zmieniającą uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy ora art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi a po zobowiązaniu przez Sąd do merytorycznego ustosunkowania się do treści skargi w piśmie z dnia [...]. wniósł o uchylenie zaskarżone decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. z 2012 r.., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawna. Kontrola zaskarżonej decyzji według wskazanego wyżej kryterium doprowadziła do stwierdzenia, że akt ten został wydany z naruszeniem prawa uzasadniającym jego uchylenie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości osoby fizyczne i prawne będące w dniu [...]r.. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Z kolei w świetle art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości obowiązana jest do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia. W decyzji o której mowa w art. 3 ust.1, właściwy organ ustala opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Stosownie do art. 4 ust. 7 pkt 2 ustawy organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty, o której mowa w art. 1, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego – na podstawie uchwały właściwe rady lub Semiku. § 1 i 2 ust.1 i 2 uchwały Rady Miasta Szczecin Nr XX/518/08 z dnia 7 kwietnia 2008 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy zmienionej uchwałą Rady Miasta Szczecin Nr XLIX/1257/10 z dnia 26 lipca 2010 r. zmieniającą uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie osobom fizycznym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Gminy) stanowi, że wyraża się zgodę na udzielenie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w przypadku spełnienia łącznie warunków wymienionych w § 1 pkt 1-5 między innymi wtedy, gdy użytkownik wieczysty nie zalega z płatnościami z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste i podatkami na rzecz gminy ( § 1 pkt 3). Organ I instancji w rozstrzygnięciu decyzji nie orzekał w sprawie udzielenia bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości lokalu Nr [...], którego właścicielką jest W. O. Jedynie w uzasadnieniu decyzji wskazał, bonifikata od opłaty za przekształcenie wyliczonej dla udziału związanego z własnością lokalu Nr [...]nie przysługuje , gdyż nie zostały spełnione wymogi ww. uchwały. Nadto stwierdził, że W. O. nie złożyła oświadczenia o spełnieniu warunków przyznania bonifikaty. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o udzielenie bonifikaty W. O. złożyła w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją wydaną w pierwszej instancji podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II Instancji w wyniku odwołania, skutecznie wniesionego przez uprawniony podmiot. Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej w jej całokształcie, zatem również z uwzględnieniem okoliczności i dowodów przedstawionych w odwołaniu. Kwestia udzielenia bonifikaty nie stanowi w sprawie oddzielnego przedmiotu, stanowi jedynie akcesoryjny element sprawy głównej. Skoro W. O. złożyła stosowny wniosek w odwołaniu, nie było żadnych przeszkód, by go rozpoznać merytorycznie w postępowaniu przed organem II instancji. Z tych względów za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając o udzieleniu bonifikaty i rozłożeniu na raty opłaty stwierdziło w uzasadnieniu decyzji, że "W. O. spełnia wszystkie warunki do przyznania jej bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości". Jak wynika z akt administracyjnych organu II w rozpatrywanej sprawie nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego na okoliczność zawartego w odwołaniu wniosku o udzielenie bonifikaty, nie ustosunkowano się do materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji, co jest sprzeczne z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego tj. zasadą prawdy obiektywnej ( art. 7 k.p.a.) oraz art. 77 § 1 k.p.a. nakazującym w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nadto zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.ka bowiem organ odwoławczy wskazując , że W. O. spełnia wszystkie przesłanki do udzielenia bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione i dowodów na których się oparł, dokonując powyższych ustaleń. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy rozpoznając wniosek W. O. o udzielenie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie spełnienia przez W. O. warunków do udzielenia tej bonifikaty i stosownie do art. 107 § 3 uzasadnić rozstrzygnięcie w tym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło