II SA/Sz 896/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia podziału działki p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPf A.D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie pracuje, natomiast mąż jest urzędnikiem. Razem z mężem ma na utrzymaniu [...] dzieci, w tym jedną córkę studiującą w Krakowie, która w ubiegłym roku akademickim miała przyznane stypendium socjalne w wysokości [...] zł. Wnioski o stypendia na bieżący rok akademicki rozpatrywane będą w listopadzie. Wysokie koszty życia powodują, że często rachunki są niezapłacone. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i [...] córkami. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni [...] m2 obciążony hipoteką na kwotę [...] tys. zł w Banku Spółdzielczym oraz sporna współwłasność z M.D. Miesięczny dochód sześcioosobowej rodziny stanowi kwota [...] zł na którą składa się pensja męża w wysokości [...] zł oraz zasiłek na dziecko w rodzinie zastępczej w kwocie [...] zł. W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarżąca została wezwana do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - zaświadczeń ze szkół oraz uczelni wyższej, czy córki otrzymują stypendia naukowe bądź socjalne, - kserokopii umowy kredytowej kredytu udzielonego przez Bank spółdzielczy wraz z harmonogramem spłat, - zaświadczenia potwierdzającego wysokość otrzymywanego zasiłku, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu (np. prąd, gaz, woda) i innych niezbędnych wydatków w okresie ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów lub wykazów ze wszystkich rachunków bankowych wnioskodawczyni i jej męża z okresu ostatnich trzech miesięcy, W odpowiedzi skarżąca nadesłała niepełny odcinek wypłaty męża, z którego wynika, że kwota do wypłaty przelewem wyniosła [...] zł (za jaki miesiąc niewiadomo), wycięty wycinek wypłaty przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w [...] świadczenia za [...] w kwocie [...] zł, zaświadczenie Administracji Fundacji "A", że N.D. w okresie [...] była zakwaterowana w domu studenckim "B". Pozostałych dokumentów wymienionych w wezwaniu wnioskodawczyni nie przedłożyła. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika , referendarz sądowy zważył: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Użycie określenia "gdy wykaże" wskazuje, że wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek (referendarza sądowego lub sąd), że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach, uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, że uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązku nałożonego w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi przeszkodę wykluczającą merytoryczne rozpoznanie wniosku, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że wnioskodawczyni nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jej sytuacji finansowej. Sama zatem uniemożliwiła dokonanie takiej oceny co skutkowało niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych. W konsekwencji należało uznać, że nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Wnioskodawczyni podnosi, że z niskiej pensji męża trudno utrzymać rodzinę, a tymczasem dalej podaje, że dom obciążony jest hipoteką w wysokości [...] tys. zł na rzecz Banku Spółdzielczego, z czego wynika, że stać Ją było na zaciągnięcie i spłatę kredytu. Z przesłanych niepełnych odcinków wypłaty męża nie sposób ustalić jakiego miesiąca one dotyczą, nadto wynika z nich, że pensja przelewana jest na konto, jednakże wyciągów z konta pomimo wezwania skarżąca również nie przedłożyła. Tym samym uniemożliwiła ustalenie istotnych okoliczności mających wpływ na ocenę zasadności wniosku takich jak rodzaj i wysokość księgowanych na koncie wpływów i rozchodów. Wnioskodawczyni uchyliła się także od udokumentowania wydatków ponoszonych na utrzymanie domu, czy innych niezbędnych podnoszonych przez nią, jak choćby dojazd dzieci do szkoły. W swoim wniosku skarżąca skupiła się jedynie na podaniu niskiego dochodu rodziny niewystarczającego na bieżące potrzeby rodziny i opłacenie rachunków, jednakże samo stwierdzenie, że "urzędnicza pensja jest niska i rachunki leżą niezapłacone" nie wystarczy. Brak wyciągów bankowych, dowodów dotyczących wydatków ponoszonych na utrzymanie domu, czy innych dowodów potwierdzających ponoszone wydatki uniemożliwia faktyczne ustalenie sytuacji finansowej skarżącej. Dla przyznania prawa pomocy konieczne jest dysponowanie pełnym obrazem sytuacji finansowej i materialnej strony, która ubiega się o pomoc państwa i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Uchylanie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 P.p.s.a., polegające na selektywnym podawaniu informacji i przedkładaniu dokumentów, skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, a tym samym stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy, tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 ustawy, zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ( postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 128/05, niepubl.). Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.