II SA/Sz 905/21
WyrokWSA w Szczecinie2022-02-17
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie za dozór pojazdu usuniętego z drogi w związku z wypadkiem drogowym, który był przedmiotem zabezpieczenia majątkowego w postępowaniu karnym, powinno być pokrywane przez Skarb Państwa jako wydatek postępowania karnego, czy przez podmiot prowadzący parking na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzialność za wynagrodzenie za dozór pojazdu usuniętego z drogi w związku z wypadkiem drogowym, który był przedmiotem zabezpieczenia majątkowego, ponosi Starosta, a nie Skarb Państwa jako koszt postępowania karnego. Wynagrodzenie to powinno być ustalane na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem stawek wynikających z umów cywilnoprawnych lub stawek abonamentowych w przypadku braku umów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu, który został odholowany po wypadku drogowym i stanowił przedmiot zabezpieczenia majątkowego w postępowaniu karnym. Starosta odmówił przyznania wynagrodzenia, uznając, że przyczyna usunięcia pojazdu nie mieści się w przesłankach ustawy Prawo o ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie starosty i przyznało wynagrodzenie za dozór. Prokurator Rejonowy wniósł skargę do WSA, zarzucając, że wynagrodzenie powinno być kosztem postępowania karnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Rejonowego w G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r, Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 t. j. ze zm.) w związku z art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020r., poz. 1427 t. j.) oraz § 3 pkt 1 lit. a i § 4 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 265 t. j.), po rozpatrzeniu zażalenia Z. S. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania Z. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Z. mgr inż. Z. S. wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], orzekło o:
1) uchyleniu zaskarżonego postanowienie w całości,
2) przyznaniu Z. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "Z. " w G. kwotę [...]zł brutto tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], sprawowany w okresie od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 22 lipca 2016 r., z wyłączeniem wynagrodzenia za okres od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 28 lipca 2005 r.,
3) odmówiło przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu w pozostałym zakresie.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. wydanej przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w G., samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] został odholowany w tym dniu na parking strzeżony w G. przy ul. [...] prowadzony przez Z. S.. Jako przyczynę usunięcia pojazdu wskazano "wypadek drogowy". Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. Prokurator Rejonowy w G. orzekł o zabezpieczeniu majątkowym przyszłej kary grzywny poprzez zajęcie przedmiotowego samochodu.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Sąd Rejonowy w G. stwierdził, że z dniem [...] lipca 2005 r. zabezpieczenie majątkowe upadło wobec uiszczenia przez zobowiązanego wszelkich należności wynikających z prawomocnego wyroku Sądu, dla zabezpieczenia których zajęto przedmiotowy pojazd. Sąd wezwał R. Z. do niezwłocznego odbioru samochodu osobowego [...] o nr rej. [...] z parkingu, pod rygorem przeprowadzenia likwidacji w trybie ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów. [...] nie został odebrany z parkingu.
Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. Sąd Rejonowy w G. poinformował właściciela parkingu, że nie pokryje kosztów przechowywania pojazdu marki z uwagi na przedawnienie roszczenia za okres od dnia 28 października 2003 r. do dnia 28 lipca 2005 r. W dniu 27 grudnia 2013 r. Z. S. wystawił fakturę VAT dla Komendy Wojewódzkiej Policji w S. na kwotę [...]zł za przechowywanie przedmiotowego pojazdu w okresie od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 6 czerwca 2003 r.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., sygn. akt [...] [...] Sąd Okręgowy w S. orzekł przepadek pojazdu marki [...] na rzecz Powiatu G. .
Wobec powyższego, Starosta [...] uznał, iż nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku Z. S., albowiem przyczyna dla której odholowano pojazd nie mieści się w przesłankach przepisu art. 130a ust. 1 lub 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Samochód stanowił bowiem przedmiot zabezpieczenia majątkowego na potrzeby postępowania karnego, prowadzonego w związku z zaistniałym wypadkiem drogowym.
Na powyższe postanowienie Z. S. wniósł zażalenie, w którym wskazał, że od 2000 r. jego parking był jednym z wyznaczonych przez Starostę G. dla realizacji zadań wynikających z art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ostatnim zarządzeniem nr [...] z dnia 7 grudnia 2007 r. Wskutek nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym zawarte zostały umowy z Powiatem G. z dnia [...] sierpnia 2011 r., z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz z dnia [...] stycznia 2013 r. na przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, położonych na terenie Powiatu G. .
Skarżący przypomniał, iż wbrew twierdzeniu organu I instancji, zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym informował Komendanta Powiatowego Policji w G. pismami z dnia 21 lipca 2006 r. oraz z dnia 9 października 2009 r., Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. pismami z dnia 15 września 2006 r. oraz z dnia 9 października 2009 r. oraz Starostę G. pismami z dnia 5 października 2010 r., z dnia 31 marca 2011 r. o fakcie pozostawania pojazdu na parkingu.
Uzasadniając wysokość żądanego wynagrodzenia, żalący się wskazał na stawki opłat obowiązujących na terenie Powiatu G. w poszczególnych okresach dozorowania pojazdu, a wynikające z umów z Komendą Powiatową Policji w G., Komendą Wojewódzką Policji w S., Prokurator Rejonowy w G., Sądem Rejonowym w G., Urzędem Skarbowym w G., a także ze Starostą [...].
W zażaleniu Skarżący zmodyfikował treść żądania poprzez wskazanie kwoty należności na dzień 21 stycznia 2020 r. do kwoty [...]zł.
Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisanym na wstępie postanowieniem
1) uchyliło zaskarżone postanowienie w całości,
2) przyznało Z. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "Z. " w G. kwotę [...]zł brutto tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], sprawowany w okresie od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 22 lipca 2016 r., z wyłączeniem wynagrodzenia za okres od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 28 lipca 2005 r.,
3) odmówiło przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w sprawie II SA/Sz 453/15 wyrokiem z dnia 10 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł o obowiązku organów obu instancji merytorycznego rozpoznanie wniosku Z. S. w oparciu o art 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Orzeczeniem tym organy były związane na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. , poz. 2325 t. j.).
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że wnioskiem z dnia 31 maja 2012 r., ponowionym w dniu 15 grudnia 2014 r., Z. S. zwrócił się do Starosty [...] o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] za okres od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 15 grudnia 2014 r., następnie zmodyfikowanym w zakresie-koniecznego uwzględnienia końcowej daty przechowywania pojazdu do dnia 21 stycznia 2020 r., Wniosek ten nie został uwzględniony przez organ I instancji, wobec uznania braku podstaw do zakwalifikowania przyczyn usunięcia pojazdu rygorom przepisu art. 130a ust. 1 lub 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w okolicznościach faktycznych jego usunięcia i przechowywania na parkingu strzeżonym i wskazania tym samym jako zobowiązanego do ewentualnego wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu organów postępowania karnego.
W trakcie przechowywania pojazdu, w dniu [...] czerwca 2003 r. Prokurator Rejonowy w G. wydał postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym grożącej sprawcy przestępstwa kary grzywny poprzez zajęcie przedmiotowego pojazdu. W dniu [...] listopada 2009 r. Sąd Rejonowy w G. stwierdził, że z dniem [...] lipca 2005 r. upadło powyższe zabezpieczenie majątkowe i wezwał właściciela pojazdu do niezwłocznego odbioru.
W ocenie Kolegium podstawą żądania przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu było wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w dniu 22 maja 2003 r., ten akt bowiem spowodował umieszczenie na parkingu strzeżonym należącym do wnioskodawcy przedmiotowego pojazdu, odholowanego w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Dyspozycja usunięcia pojazdu mająca za przyczynę, jak wynika z całokształtu materiału dowodowego udział w wypadku drogowym kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości mieści się w przepisie art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. O tym, że sprawca wypadku był w stanie nietrzeźwości świadczy kwalifikacja zarzucanego mu czynu ( art. 178a § 1 k.k.). Starosta natomiast z mocy ustawy zobligowany jest do podjęcia czynności stanowiących następstwo usunięcia pojazdu, zmierzających do ewentualnego orzeczenia o przepadku pojazdu, jak nadto ustalenia kosztów, o jakich mowa w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym związanych z usunięciem pojazdu.
Na podstawie art. 130a ust. 10g jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust. 10, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę oraz podmiot, który wydal dyspozycję usunięcia pojazdu nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu. Na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu, ewentualnie w razie wątpliwości, innych dowodów, starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu.
Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., sygn. akt [...] [...] – oddalił wniosek o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...], jednak w skutek apelacji wniesionej przez właściciela parkingu Sąd Okręgowy w S. w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2019 r., sygn. akt [...] [...], zmienił zaskarżone postanowienie i orzekł o przepadku na rzecz Powiatu [...] przedmiotowego pojazdu, w pozostałym zakresie oddalił apelację i orzekł o kosztach postępowania.
Zdaniem organu odwoławczego stanowiący podstawę prawną zaskarżonego aktu przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ustanawia kryteriów ustalenia wynagrodzenia za dozór. Stosując ten przepis przy obliczaniu należności zeń wynikających należy odpowiednio i w ograniczonym zakresie stosować art. 836 Kodeksu cywilnego, wedle którego jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, iż zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia. Ustalenie zatem spornego wynagrodzenia wymagało każdorazowo analizy stawek parkowania pojazdów stosowanych w konkretnym okresie czasu przez podmioty prowadzące parkingi strzeżone.
Dokonując ustaleń w zakresie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdów, w analogicznych sprawach i pokrywających się okresach czasu Kolegium, uznawało za zasadne przyjęcie stawek opłat za przechowywanie pojazdów wynikających z umów zawartych pomiędzy Z. S. a Starostą [...] w okresie od dnia 21 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. - kiedy to wygasła ostatnia umowa, a następnie w dalszym okresie przechowywania pojazdu stawek ustalonych na podstawie umów zawieranych przez Starostę [...] z innymi przedsiębiorcami, którym powierzono wykonywanie zadań z zakresu przechowywania pojazdów usuniętych z dróg w warunkach przepisów art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, określonych w sposób następujący w odniesieniu do pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t:
1. umowa od [...] sierpnia 2011 r do [...] grudnia 2011 r.
a) pierwszych 3 dni przechowywania - [...] zł
b) od 4 dnia do 3 miesięcy przechowywania -10 zł
c) powyżej 3 miesięcy przechowywania - [...] zł
2. umowa od [...] stycznia 2012 r. do [...] grudnia 2012 r.
a) pierwszych 3 dni przechowywania - [...] zł
b) od 4 dnia do 3 miesięcy przechowywania - [...] zł
c) powyżej 3 miesięcy przechowywania - [...] zł
3. umowa od [...] stycznia 2013 r, do [...] grudnia 2013 r.
a) pierwszych 5 dni przechowywania - [...] zł
b) od 6 dnia przechowywania - [...] zł.
4. umowa z dnia [...] stycznia 2014 r. zawarta przez Starostę [...] z G. I. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą D. z siedzibą w N. - jednostką prowadzącą parking strzeżony na terenie N., z mocą obowiązującą od dnia [...] lutego 2014 r., następnie kolejna umowa ze wskazanym przedsiębiorcą z dnia [...] grudnia 2015 r. z mocą obowiązująca od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r.
a) pierwszych 5 dni przechowywania - [...] zł,
b) od 6 dnia przechowywania - [...] zł.
Uzasadniając przyjęcie tych stawek, w ślad za stanowiskiem organu I instancji zaprezentowanym w analogicznych sprawach, których przedmiotem było wynagrodzenie dozorcy z tytułu przechowywania pojazdów, umieszczonych i przechowywanych na parkingu Z. S. w latach 2003-2017 na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu wydanej w trybie art. 130a ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowych, w sprawach [...], [...] i twierdzenie, że skoro przedsiębiorca dobrowolnie, na zapytanie ofertowe przedstawił swoje ceny i zawarł umowę z organem, dokonał tym samym kalkulacji kosztów przechowywania pojazdów na parkingu, a ceny te były dla przedsiębiorcy zadowalające.
Spornym jednak w ocenie Kolegium w tego rodzaju sprawach, pozostawało wynagrodzenie za okres poprzedzający dzień podpisania pierwszej umowy ze Starostą tj. dzień [...] sierpnia 2011 r. W celu ustalenia należnego stronie wynagrodzenia za wskazany okres, organy za zasadne uznały przyjęcie za właściwą kwoty, zbliżonej do kwoty wynikającej z umowy podpisanej z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego obowiązującej do dnia [...] marca 2009 r. jako, że organ ten przed powierzeniem Staroście zadań wynikających z art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym był podmiotem odpowiedzialnym za ponoszenie kosztów przechowywania pojazdów, które w wyniku nieodebrania z parkingu przez właściciela, przechodziły na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy - do dnia 3 września 2010 r. Ponieważ kwota ustalona w umowie z przedsiębiorcą wynosiła [...] zł, a następna podpisana już ze Starostą G. umowa ustalała kwotę [...]zł za dzień przechowywania pojazdu, za zasadne uznawano przyjęcie w okresie do dnia 3 września 2010 r. kwoty - [...] zł, a następnie od dnia 4 września 2010 r. kwoty [...]zł za dzień jako kwoty pośredniej tj. wyższej niż przyjętej w dobrowolnie podpisanej umowie z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego i niższej niż średnia kwota wynikająca z uchwały Rady Powiatu, obowiązująca właściciela pojazdu i stosowana jako kwota sankcyjna i dolegliwa - bez przekroczenia jednakże wysokości kwoty wynikającej z umowy z dnia 19 sierpnia 2011 r. Zdaniem organów, ustalenie stosownych kwot poprzez nawiązanie do stawek, według których było kalkulowane wynagrodzenie tej strony w ramach zawartych umów cywilnych, zasadniczo pozostają prawidłowe. Trudno racjonalnie przyjąć, że stawki, na które strona godziła się zawierając umowy cywilne, których przedmiotem było przechowywanie pojazdów na zasadach wynikających z art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie odzwierciedlają koniecznych wydatków i wynagrodzenia w szczególności, że są to stawki zbyt niskie. Takie założenie oznaczałoby, że strona (przedsiębiorca) zawierając umowę świadomie działała na swoją szkodę.
Jako znane z urzędu, ustalone w analogicznych postępowaniach, jak nadto wynikające z przedłożonych w sprawie dokumentów, w tym podane w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 31 stycznia 2017 r. uwzględniano stawki obowiązujące na dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, tj. wynikające:
1) z rozliczeń za parkowanie pojazdów stosowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w okresie odpowiedzialności Skarbu Państwa z tytułu wynagrodzenia za dozór pojazdu, przyjęte na podstawie umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorcą a Komendą Wojewódzką Policji w S. w wysokości [...] zł/ dzień,
2) z umowy Z. S. z Komendą Powiatową Policji w G. z dnia [...] czerwca 2002 r. w wysokości [...] zł/ dzień.
3) z umowy Z. S. z Komendą Wojewódzką Policji w S. obowiązującą w okresie od dnia [...] czerwca 2005 r. do dnia 31 marca 2007 r. w wysokości [...] zł/ dzień, następnie
4) z umowy Z. S. z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. w okresie od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia 31 marca 2009 r. w wysokości [...] zł/dzień, kolejno
5) w okresie od dnia [...] kwietnia 2009 r do dnia 31 grudnia 2011 r. - [...] zł/dzień
6) w okresie od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.- [...] zł/dzień.
7) w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.- [...] zł/dzień.
Według informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w latach 2002 - 2010, a następnie w latach 2011-2016 w rozliczeniach za przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym stosowane były stawki dobowe, obejmujące zarówno zwrot koniecznych wydatków, jak i wynagrodzenie za dozór.
Uwzględniając powyższe wyjaśnienia do obliczenia kwoty tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdów za właściwe przyjmowano następujące stawki:
1. za okres od dnia [...] maja 2003 r. do dnia 14 czerwca 2005 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu;
2. za okres od dnia [...] czerwca 2005 r. do dnia 31 marca 2007 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu;
3. za okres od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia 3 września 2010 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu;
4. za okres od dnia [...] września 2010 r. do 31 grudnia 2012 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu;
5. za okres od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu.
W ocenie organu odwoławczego wyłącznym kryterium zróżnicowanej oceny w analizowanych stanach faktycznych jest rodzaj pojazdu przechowywanego, albowiem z tym związana jest stawka opłaty za parkowanie. Kolegium ustaliło wynagrodzenie w oparciu o ww. stawki, i wskazało, że aprobatę dla powyższego wyliczenia wyraził też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3064/19 rozpoznając analogiczna sprawę. Sąd uznał za uprawnioną regułę ustalenia kosztów przechowywania pojazdów za okresy poprzedzające dzień 1 stycznia 2014 r. SKO powołując się na regułę wyrażoną w art. 8 Kpa uznał, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (§ 1), organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (§ 2). Rozpatrywana sprawa jest sprawą mieszczącą się w granicach zakreślonych zacytowanym przepisem art. 8 § 2 Kpa.
Pojazd został usunięty z drogi dnia [...] maja 2003 r. i był przechowywany w uznanym przez organ odwoławczy okresie do dnia [...] czerwca 2016 r., przy czym wynagrodzenie za okres od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 6 czerwca 2003 r. w kwocie [...]zł pokryła Komenda Wojewódzka Policji w S., natomiast wynagrodzenie za okres od dnia 7 czerwca 2003 r. do dnia 28 lipca 2005 r. nie podlega uwzględnieniu, wobec uznania przez Sąd Rejonowy w G. za przedawniony, a zatem za wynagrodzeniem:
1. za okres od dnia 29 lipca 2007 r. do dnia 20 sierpnia 2011 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj.1484 dni x [...] zł = [...] zł;
2. za okres od dnia 21 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. 499 dni x [...] zł = [...] zł;
3. za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu tj. 365 dni x [...] zł = [...] zł;
- co daje kwotę łączną w wysokości: [...] zł.
Organ odwoławczy uznał za uzasadnione przyjęcie jako podstawy ustalenia wynagrodzenia za okres przechowywania przedmiotowego pojazdu od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 22 lipca 2016 r. stawki abonamentowej, stanowiącej uśrednioną miesięczną opłatę za przechowywanie pojazdu na parkingach strzeżonych województwa zachodniopomorskiego obowiązującą w analizowanym okresie, wynoszącą [...] zł ([...] zł + [...] zł +[...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł + [...] zł, dalej: [...] zł - 2014 r. i 2015 r., [...] - 2016 r. zł, [...] zł (powiat [...]
W uzasadnieniu zastosowania stawki abonamentowej, w powyższym zakresie, Kolegium odwołało się do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 23 lipca 2020 r. , sygn.. akt I OSK 3064/19 , wedle którego, z reguły ceny abonamentowe wiążą się z długotrwałym przechowywaniem pojazdu w okresach miesięcznych.
Pozostając ukierunkowanym prawomocnym wyrokiem NSA; Kolegium w zgodzie ze wskazana regułą dokonało powyższego wyliczenia wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu, w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 22 lipca 2016 r., przy czym termin końcowy okresu przechowywania pojazdu, określony został, w ślad za Sądem, na dzień nieuprawnionej odmowy wydania pojazdu Staroście, skutkującej utratą uprawnienia dozorcy do wynagrodzenia za dalszy okres przechowywania pojazdu.
Wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 22 lipca 2016 r. (31 miesięcy x [...] zł; przy czym w miesiącu lipcu 2016 r. - 22 dni - [...] zł), wliczono na kwotę [...]zł.
Sumując przedstawione wyliczenia, za uprawnione uznało Kolegium ustalenie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu w okresie od dnia 29 lipca 2005 r. do dnia 22 lipca 2016 r. w łącznej kwocie [...]zł (7.511,30 zł - do dnia 31 grudnia 2013 r. + [...] zł - od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 22 lipca 2016 r.).
Podstawą prawną rozpoznania wniosku Z. S. o przyznanie zwrotu koniecznych wydatków związanych ze sprawowaniem dozoru jak i wynagrodzenia za dozór pojazdów jest przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. a Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 265). Przy obliczaniu należności wynikających z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy odpowiednio i w ograniczonym zakresie stosować art. 836 k.c. Ten przepis nie zawiera żadnych innych kryteriów poza przyjętymi i omówionymi w zaskarżonym postanowieniu.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł Prokurator Rejonowy w G., zarzucając istotne naruszenie przepisów prawa tj. art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu wynagrodzenia za dozór należnego Z. S. w trybie wskazanego przepisu pomimo, że zgromadzone w sprawie dokumenty urzędowe dowodzą jednoznacznie, że pojazd pozostawiony na parkingu strzeżonym stanowi dowód rzeczowy w postępowaniu karnym z tego tytułu wypłata na rzecz Z. S. powinna stanowić w całości wydatek Skarbu Państwa ( art. 618 § 1 pkt 4 k.p.k.), o którym powinny rozstrzygać organy postępowania karnego.
Wobec tak postawionych zarzutów Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy przypomnieć, że wiążące stanowisko dla niniejszej sprawy przedstawił już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 453/15, w którym Sąd stwierdził m.in., że Starosta [...] powinien podjąć działania zmierzające do ustalenia, czy pojazd marki [...] o nr rej. [...] został usunięty i umieszczony na parkingu na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz czy zostały spełnione wszystkie warunki, o których mowa w art. 130a. Winien również wystąpić do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu G. .
Zaskarżone przez Prokuratora postanowienie Kolegium jest rezultatem postępowania prowadzonego przez organy, którego efektem jest m.in. ustalenie, że na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 grudnia 2019 r. [...] [...] został orzeczony przepadek pojazdu marki [...] o nr rej. [...] na rzecz Powiatu G. . Powyższe orzeczenie skutkowało podjęciem zawieszonego postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. przez Starostę Goleniowskiego postępowania w sprawie wynagrodzenia za dozór ww. pojazdu i odmową przyznania wynagrodzenia Z. S. przez Starostę G. . Na skutek zażalenia wniesionego przez Z. S. SKO przyznało wynagrodzenia za okres od 29 lipca 2005 r. do dnia 22 lipca 2016 r. w kwocie [...]zł brutto za dozór pojazdu sprawowany w okresie od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 22 lipca 2016 r., z wyłączeniem wynagrodzenia za okres od dnia 22 maja 2003 r. do dnia 28 lipca 2005 r.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), znajdujący zastosowanie na mocy § 3 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo przyjęło, że odpowiedzialność finansową za dozór przedmiotowego pojazdu przyjętego w dniu 22 maja 2003 r. na parking strzeżony w G. przy ul. [...] w trybie art. 130a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy - Prawo o ruchu drogowym ponosi Starosta [...]. Istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym; jest ono wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem zadanie to jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym, oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków.
Co do zasady, należne wynagrodzenie i zwrot kosztów obciąża właściciela pojazdu, jednak w sytuacji, gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści tych należności, nie można pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów. Usuwanie i przechowanie pojazdów stanowi realizację zadania publicznego bez względu na podmiot, który faktycznie prowadzi parking strzeżony i wykonuje czynności związane z usuwaniem pojazdów. Jakkolwiek art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, wprowadzając regulację, zgodnie z którą koszty związane z usunięciem i przechowaniem pojazdu, które powstały od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do dnia zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, nie określił jednocześnie w jakim trybie i na jakich zasadach jednostki usuwające pojazdy i prowadzące parkingi strzeżone mogą dochodzić zwrotu kosztów, to nie sposób przyjąć, że jednostka wykonująca zlecone zadania publiczne jest pozbawiona należnego jej wynagrodzenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 747/15 dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] przez funkcjonariusza Policji ([...] maja 2003 r.), obowiązywała umowa z [...] czerwca 2002 r. o świadczenie usług przechowanych pojazdów na koszt Policji, która w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy stanowiła, że: § 6. 1/ Usługobiorca będzie ponosił koszty związane wyłącznie z przechowywaniem pojazdów wg poniższych stawek za każdą rozpoczętą dobę: - ... samochód osobowy ... [...] zł brutto... W/w ceny zawierają obowiązujący podatek VAT. 2/ W trakcie trwania umowy ceny określone w § 5 nie mogą ulec zmianie.
Ponieważ w § 5 umowy brak określenia jakichkolwiek cen (postanowienie to reguluje zasady wydawania przechowywanego pojazdu; wyłącza stosowanie art. 344 § 1 kc i wskazuje, że składający może w każdym czasie żądać zwrotu rzeczy oddanej na przechowanie), należy przyjąć, że w § 6 ust. 2 mowa o cenach określonych w ustępie 1 § 6 umowy. Umowa ta wiązała Policję i wnioskodawcę w okresie od [...] czerwca 2002 r. do [...] czerwca 2005 r. (§ 7 ust. 1 umowy). Kolegium prawidłowo ustaliło, że w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.; od [...] stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.; od [...] stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Starostę Goleniowskiego i Z. S. obowiązywały trzy kolejne umowy w zakresie cen przechowywania pojazdów o masie całkowitej do 3,5 tony
Po wygaśnięciu ostatniej tych umów z dniem 31 grudnia 2013 r., począwszy od dnia [...] stycznia 2014 r. aż do dnia wydania przedmiotowego pojazdu Staroście, Starostę i wnioskodawcę nie wiązała żadna umowa. Z dniem 1 stycznia 2014 r. wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie było określone w żadnej umowie wiążącej Starostę i wnioskodawcę, zatem nie można było określić wynagrodzenia na podstawie art. 836 i nast. kc. Zdaniem Sądu Kolegium prawidłowo zastosowało stawki abonamentowe, stanowiące uśrednioną miesięczną opłatę za przechowanie pojazdu. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez NSA w podobnej sprawie o sygn.. akt I OSK 3064/19.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod względem ustalenia okresu odpłatności należy uznać, że organ ustalił go w sposób prawidłowy, przyjmując od 29 lipca 2005 r. do dnia odbioru pojazdu, czyli do dnia 22 lipca 2016 r. z wyłączeniem okresu przechowywania pojazdu opłaconego przez Policję (od [...] maja 2003 r. do [...] czerwca 2003 r. w kwocie [...]zł.) oraz okresu od [...] października 2003 r. do [...] lipca 2005 r., za który postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. Sąd Rejonowy w G. uznał przedawnienie roszczenia.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 Sąd Rejonowy w G. stwierdził, że zabezpieczenie majątkowe upadło wobec uiszczenia przez zobowiązanego wszelkich należności wynikających z prawomocnego wyroku Sądu, dla zabezpieczenia których zajęto przedmiotowy samochód i jednocześnie wezwał jego właściciela do odbioru pojazdu. Samochód nadal pozostawał na parkingu strzeżonym do dnia [...] lipca 2016 r.
W tym stanie rzeczy jako nieuzasadniony należy uznać zarzut Prokuratora dotyczący naruszenia art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, że z tytułu przechowania pojazdu wypłata wynagrodzenia powinna w całości stanowić wydatek Skarbu Państwa, o którym powinny rozstrzygać organy postepowania karnego w oparciu o art. 618 § 1 pkt 4 k.p.k. dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło