II SA/Sz 907/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-10-18

Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, które nie zostało zalegalizowane w postępowaniu legalizacyjnym, organ nadzoru budowlanego powinien nakazać rozbiórkę wszystkich niezalegalizowanych części obiektu, czy też może rozróżnić ich status prawny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie mogą odmiennie traktować prawnie niezalegalizowanych części obiektu, które zostały wykonane z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skoro projekt zamienny nie został zatwierdzony, wszystkie takie części robót budowlanych powinny podlegać tym samym środkom prawnym, w tym nakazowi rozbiórki, jeśli nie zostały prawnie usankcjonowane.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki fundamentów pod taras, dobudowanych bez wymaganego pozwolenia do budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Inwestorzy dokonali również istotnego odstępstwa od projektu budowlanego w zakresie usytuowania fundamentów budynku mieszkalnego w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy sąsiedniej działki. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę jedynie fundamentów pod taras, uznając, że fundamenty budynku mieszkalnego, mimo zbliżenia do granicy, nie naruszają norm technicznych. Skarżąca kwestionowała takie rozróżnienie, domagając się rozbiórki wszystkich niezalegalizowanych części obiektu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącej M. W. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącej M. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] , nakazującą A. i J. P. rozbiórkę fundamentów dobudowanych bez wymaganego pozwolenia do fundamentów budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w m. S. gm. W., i na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), nakazał A. i J. P. rozbiórkę fundamentów pod taras dobudowanych bez wymaganego pozwolenia do fundamentów budynku mieszkalnego jednorodzinnego na ww. działce nr [...] w m. S., gm. W. Z uzasadnienia ww. decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wynika, że została ona wydana w oparciu o następujące ustalenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P. trzykrotnie przeprowadzał oględziny robót budowlanych realizowanych na dz. nr [...] w S., z których spisał stosowne protokoły. W protokole z dnia [...] r. organ powiatowy zapisał: "na działce nr [...] w S. Państwo A. i J. P. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] r., Nr [...], w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany budują budynek mieszkalny jednorodzinny. W trakcie kontroli ustalono, że wykonywane są ściany fundamentowe budynku z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającym na przedłużeniu w kierunku południowym ścian fundamentowych o 3,0 m z przeznaczeniem na taras, którego nie ma w projekcie. Pan J. P. oświadczył, że w terminie do dnia [...] r. rozbierze dobudowane niezgodnie z projektem ściany przyszłego tarasu". Podczas drugich oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. organ powiatowy do protokołu między innymi zapisał, że "w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. Pan J. P. w obecności kierownika budowy oświadczył, że do dnia [...] r. doprowadzi budowę do stanu zgodnego z projektem budowlanym. W dniu dzisiejszym stwierdziliśmy, że tak istotnie jest. Wykonano ściany fundamentowe, zaizolowano je oraz wykonano podkład betonowy na gruncie pod posadzki przyziemia. "0" budynku jest wykonane około 30 cm nad poziomem terenu istniejącego w poziomie drogi dojazdowej (strona północna budynku). Ponieważ budynek usytuowany jest na dość stromej skarpie to jego "0" w części południowej znajduje się około 2,0 m nad terenem. Wymiary zrealizowanych fundamentów z płytą to 10,8 m x 13,7 m, co jest dokładnie (po ociepleniu) zgodne z zatwierdzonym projektem. Ściany fundamentowe obsypano skarpowo piaskiem w celu zapobieżeniu ich przemarzaniu". W dniu [...] r. PINB w K. otrzymał dokumentację zdjęciową wraz z pismem informującym, że inwestorzy nie rozebrali wykonanych niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją budowlaną fundamentów pod przyszły taras, tylko zasypali je dużą ilością piasku, podobnie jak boczne fundamenty budynku. Na tę okoliczność organ powiatowy w dniu [...]r. przeprowadził oględziny wykonanych robót budowlanych na działce nr [...] w S. i stwierdził, że wykonany został stan zerowy budynku, roboty nie są prowadzone, zaś całe fundamenty budynku obsypane są dużą ilością piasku. W oparciu o zebrany materiał dowodowy PINB w K., postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał A. i J. P. prowadzenie, na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]r., robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...] w S. W postępowaniu zażaleniowym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., postanowieniem z dnia [...] r., utrzymał w mocy ww. postanowienie organu powiatowego z dnia [...] r. W dniu [...] r. PINB w K. przy udziale kierownika budowy Z.A. przeprowadził kontrolę robót budowlanych prowadzonych przez A. i J. P. na dz. nr [...] w S. stwierdził, że w północno-wschodnim narożniku ww. działki wykonano nowy zbiornik na nieczystości płynne oraz przy granicy północnej i wschodniej działki wykonano część cokołu przyszłego ogrodzenia. Inwestor nie rozebrał wykonanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym fundamentów dodatkowego tarasu. Z tego względu PINB w K., postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał roboty budowlane prowadzone na działce nr [...] w S. argumentując to tym, iż wybudowane fundamenty dodatkowego tarasu stanowią istotne odstąpienie od zatwierdzonego decyzją z dnia [...] r. projektu budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. kontynuując postępowanie naprawcze, decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał A. i J. P. przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w celu doprowadzenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na dz. nr [...] w S. do stanu zgodnego z prawem. Inwestorzy przedłożyli cztery egzemplarza projektu zamiennego autorstwa mgr inż. arch. M. P. oraz Z. A. - projektanta. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeanalizował przedłożony projekt i decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zatwierdził A. i J. P. przedłożony projekt zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w związku z wniesionym odwołaniem od ww. decyzji, orzeczeniem z dnia [...] r., nr [...] , uchylił ww. decyzję organu powiatowego z dnia [....] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wykazując, że organ powiatowy nie dokonał analizy przedłożonego projektu zamiennego w zakresie jego zgodności z obowiązującymi przepisami oraz ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, gdyż z planu zagospodarowania działki wynika, że fundamenty pod przyszły taras zostały wybudowanie na części działki nr [...] niewyłączonej z produkcji rolnej - gruncie oznaczonym jako R-III. W decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...]r. zostało zapisane, że przed uzyskaniem pozwolenia na budowę należy dokonać wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej. Poza tym autorzy projektu nie wykazali, że na dzień opracowania projektu zamiennego została zachowana, wymagana rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość od działki nr [...]. Na projekcie zagospodarowania działki ściana boczna budynku posiada otwory okienne i jest posadowiona od granicy z działką sąsiednią nr [...] w odległości [...] cm. Ponadto, z projektu zamiennego elewacji budynku (rysunek 1,12a) wynika, że kalenica budynku jest zaprojektowana prostopadle do drogi. Takie zaprojektowanie kalenicy jest niezgodne z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] r. (w decyzji tej zostało zapisane: "dach dwuspadowy, kalenica równoległa do drogi (...)". Inwestorzy mając na względzie zalecenia organu odwoławczego zawarte w decyzji tego organu z dnia [...] r., wnioskiem z dnia [...]r. wystąpili do Burmistrza Miasta i Gminy W. o zmianę decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...]r. PINB w K., kontynuując postępowanie wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nakazującą A. i J. P. przedłożenie projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...] w S., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w celu doprowadzenia budowy tego budynku do stanu zgodnego z prawem. WINB w S. rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym stwierdził, że ww. decyzja z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem prawa. Przepisy prawa nie pozwalają na wydanie drugiej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W obrocie prawnym znajduje się ostateczna decyzja organu powiatowego z dnia [...] r. wydana w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Z tego względu organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchylił decyzję organu powiatowego z dnia [...] r. i umorzył postępowanie tego organu w tym zakresie. Burmistrz W. , po rozpatrzeniu wniosku inwestorów, decyzją z dnia [...] r., nr [...], zmienił własną decyzję z dnia [...]r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie dz. nr [...] obr. S. gm. W. Decyzja Burmistrza W. została zaskarżona przez M. W. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło w całości decyzję Burmistrza W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji Burmistrza W. z dnia [...] r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z lokalizacją wiaty parkingowej i niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działki nr [...] obręb S. gm. W. i odmówiło zmiany decyzji we wnioskowanym przez inwestorów zakresie. PINB w K. mając na względzie fakt, że inwestor nie przedłożył zgodnego z przepisami, w tym z decyzją o warunkach zabudowy, zamiennego projektu budowlanego, wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...], nakazując inwestorom rozbiórkę fundamentów dobudowanych bez wymaganego pozwolenia do fundamentów budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w m. S. Od decyzji tej odwołała się M. W. , będąca współwłaścicielką działki nr [...] w S., zarzucając jej naruszenie: art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, art. 51 ust. 5 ww. ustawy na skutek jego niezastosowania w sprawie i naruszenie art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez błędne wskazanie podstawy prawnej decyzji oraz brak uzasadnienia prawnego decyzji, co w ocenie skarżącego powoduje naruszenie art. 6, 7, 8 i art. 11 K.p.a. Zdaniem odwołującej się, niezrozumiałe jest to, że po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., organ I instancji nakazuje rozbiórkę wyłącznie fundamentów dobudowanych bez wymaganego pozwolenia. W ocenie strony, również fundamenty domu zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia, bo są one niezgodne z pierwotnie wydanym pozwoleniem. Fundamenty są zbliżone do działki sąsiedniej na odległość mniejszą niż 4 m. Uzyskanie stanu zgodnego z prawem możliwe jest zatem wyłącznie poprzez nakazanie rozbiórki całości wykonanych dotychczas robót budowlanych. Zdaniem strony, zakres rozbiórki przedstawiony w zaskarżonej decyzji jest zbyt wąsko określony i nie uwzględnia tego, że dotychczasowy fundament w ramach inwestycji wykonany jest zbyt blisko granicy działki nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wydanej wskutek rozpoznania ww. odwołania WINB w S. wskazał, że niezaprzeczalne jest, że A. i J. P. popełnili samowolę budowlaną przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na dz. nr [...] w S., polegającą na odstąpieniu, w sposób istotny, od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. projektu budowlanego. Odstępstwo związane jest z przedłużeniem w kierunku południowym ścian fundamentowych o 3,0 m z przeznaczeniem na taras, którego nie ma w projekcie oraz wybudowaniem ścian fundamentowych budynku w odległości 375 cm od działki sąsiedniej nr [...] Projekt przewidywał odległość 4,0 m. W ścianie budynku od działki nr [...] zaprojektowane były okna. Organ II instancji zauważył, że mając na względzie treść przepisu z art. 36a ust. 1 i 5 ustawy Prawo budowlane należy uznać, że wykonane zmiany przez inwestora dotyczą zakresu objętego projektem zagospodarowania działki, zaś odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego nie może być uznane za "nieistotne", jeżeli dotyczy projektu zagospodarowania działki. Z akt sprawy wynika, że PINB w K. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na A. i J. P. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Inwestor nie wykonał ww. obowiązku, w piśmie z dnia [...] r. poinformował natomiast organ powiatowy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze ostateczną decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości decyzję Burmistrz Miasta Gminy W. z dnia [...] r. o nowych warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z lokalizacją wiaty parkingowej i niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie dz. nr [...] obręb S. i odmówiło zmiany decyzji Burmistrza W. z dnia [...] r. we wnioskowanym przez inwestora zakresie. W związku z tym faktem inwestor zadeklarował rozbiórkę samowolnie wybudowanych fundamentów pod przyszły taras od strony południowej wznoszonego budynku. Wobec takiego toku sprawy, zdaniem WINB w S. , należy stwierdzić, że inwestor odstąpił od sporządzenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego dokonane zmiany. Ponieważ inwestor nie przedłożył projektu budowlanego zamiennego, zatem zasadne jest wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W świetle przepisu art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego oraz wykonanych robót budowlanych, jedynym możliwym rozwiązaniem jest nakazanie rozbiórki obiektu lub jego części, w zależności od zakresu dokonanych samowolnie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, przy czym zakres rozbiórki powinien być określony w sentencji decyzji. Taka decyzja kończy postępowanie w organie nadzoru budowlanego, mające na celu doprowadzenie istniejącego stanu budowy do zgodności z przepisami prawa. Na podstawie zebranego materiału organ odwoławczy ustalił, że wykonanym odstępstwem od zatwierdzonego decyzją z dnia [...] r. projektu budowlanego jest wykonanie w kierunku południowym dodatkowych fundamentów z przeznaczeniem pod taras, które zostały dobudowane do fundamentów z płytą o wymiarach 10,8 m x 13,7 m - wybudowanych zgodnie z projektem. Ściany fundamentowe pod przyszły taras zostały wybudowane na części działki niewyłączonej z produkcji rolnej - na gruncie oznaczonym jako R-III. Jak wynika z akt sprawy inwestor nie otrzymał zmiany decyzji o warunkach zabudowy uwzględniającej taki stan zabudowy. Z tego wynika, że dobudowane fundamenty naruszają przepisy prawa miejscowego. Drugim odstępstwem jest wybudowanie fundamentów o wymiarach 10,8 m x 13,7 m planowanego budynku, w odległości 375 cm (projekt zakładał 400 cm) od granicy z działką nr [...]. Powołując się na § 12 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie organ II instancji stwierdził, że w stanie istniejącym, same fundamenty, o którym mowa powyżej, nie naruszają norm określonych ww. przepisami prawa, zatem jest to usankcjonowanie stanu obecnego za zgodny z przepisami. W związku z popełnionym przez inwestora istotnym odstępstwem od zatwierdzonego decyzją z dnia [...] r. projektu budowlanego i wydaniem przez PINB w K. w dniu [...] r. decyzji nr [...], w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, Starosta K. decyzją nr [...] z dnia [...] r., zgodnie z art. 36a ust. 1 i 2 ww. ustawy, uchylił swoją decyzję nr [...] z dnia [...] r. udzielającą A. i J. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego [...] wraz z budową zbiornika na ścieki, przyłącza kanalizacji sanitarnej do zbiornika oraz własnego ujęcia wody w dz. o nr ewid. gr. [...] obr. S., jedn. ewid. gm. W. Z tego wynika, że na dzień rozpatrywania sprawy A. i J. P. nie posiadają pozwolenia na dalsze kontynuowanie budowy. Stosownie zaś do art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wznowienie budowy przez inwestora może nastąpić wyłącznie po otrzymaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28, wydanej przez Starostę K. Mając na względzie stwierdzone nieprawidłowości oraz przyjęty tryb postępowania WINB w S. zgodził się z argumentami odwołującej się, że organ powiatowy mimo zastosowania odpowiedniego trybu postępowania i określenia właściwego zakresu robót, powołał się na podstawę prawną - art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, niewłaściwą dla tego trybu postępowania. Organ powiatowy w zaskarżonej decyzji powinien powołać się na art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Pismem z dnia [...] r. M. W. złożyła skargę na ww. decyzję WINB w S. z dnia [...] r. zarzucając jej naruszenie: - art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie w odniesieniu do fundamentów o wymiarach 10,8 x 13,7 m, które zostały wybudowane z naruszeniem przepisów o zachowaniu minimalnych odległości od granicy działki sąsiedniej, - art. 107 § 1 i 3 K.p.a. na skutek braku uzasadnienia prawnego decyzji w zaskarżonym zakresie. W odpowiedzi na skargę WINB w S. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."). Po dokonaniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i nakazującą A. i J. P. rozbiórkę fundamentów pod taras, dobudowanych bez wymaganego pozwolenia do fundamentów budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w m. S, gm. W., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest zasadna, bowiem przedmiotowe decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa. Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w kierunku doprowadzenia do zgodności z prawem wykonanych przez inwestorów robót budowlanych związanych z budową domu jednorodzinnego. Nie jest okolicznością sporną, że inwestorzy realizując inwestycję dokonali istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę. Odstępstwa te polegały na samowolnym wykonaniu fundamentów pod taras o powierzchni nieprzewidzianej w projekcie budowalnym (zmianie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego) oraz na zmianie sposobu zagospodarowania terenu poprzez wykonanie części fundamentów w odmiennej lokalizacji, tj. 375 cm od granicy działki sąsiedniej nr [...], stanowiącej współwłasność skarżącej. Skutkiem stwierdzonych nieprawidłowości było wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia [...] r., nr [...] w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nakładającej na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Pochodną wydania decyzji w ww. trybie było również wydanie przez Starostę K. decyzji z dnia [...] r., nr [...], uchylającej pozwolenie na budowę z dnia [...] r., stosownie do art. 36a ust. 2 ww. ustawy, który stanowi, że organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. Inwestorzy przedłożyli projekt zamienny, jednak organy nie dokonały jego zatwierdzenia. Organy obu instancji uznały, że zasadnym jest nakazanie rozbiórki części obiektu, tj. fundamentów wykonanych pod taras, który nie został przewidziany w pierwotnym pozwoleniu na budowę. Przy czym trafnie zwrócił uwagę organ II instancji, że podstawą prawną do wydania takiego nakazu winien być art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, nie zaś wskazany przez organ I instancji art. 51 ust. 3 pkt 2 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie nie zostało bowiem wydane orzeczenie oparte na art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy lecz decyzja nakładająca na inwestorów obowiązki w trybie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - decyzja z dnia [...] r. nakładająca na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, uwzgledniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w celu oprowadzenia budowy tego budynku do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Tym niemniej, przedstawienie przez organ odwoławczy powodów, z powodu których odstąpił on od nakazu rozbiórki fundamentów budynku wykonanych w odległości 375 cm od granicy działki nr [...], nie zasługuje na akceptację. W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub innych przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Stosownie do treści § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia, sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Najistotniejsze w sprawie jest jednak to, że zarówno fundamenty pod taras jak i fundamenty pod budynek mieszkalny w zbliżeniu z granicą działki wynoszącym 375 cm zostały wykonane niezgodnie z pozwoleniem na budowę. Pierwsze z nich wykonano, pomimo iż nie przewidywało takiej ich wielkości i lokalizacji pozwolenie na budowę, a drugie zrealizowano również z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę, tj. w zbliżeniu z granicą działki sąsiedniej, które to usytuowanie uniemożliwia wykonanie na nich ściany z planowanymi otworami okiennymi. Skoro inwestorzy nie uzyskali w trakcie procedury legalizacyjnej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, to fundamenty pod taras, jak i te wykonane w odległości 375 cm od granicy działki nr [...] - z punktu widzenia prawnego – nie zostały zalegalizowane. Rację ma zatem skarżąca wskazując na niekonsekwencję organów, odmiennie traktujących pod względem prawnym fundamenty, które zostały wykonane z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę i ostatecznie niezalegalizowanych. Innymi słowy, skoro organy obu instancji uznały, że przedłożony projekt zamienny nie może zostać zatwierdzony, to powinny zastosować tożsame środki prawne dla tej części wykonanych robót budowlanych z istotnym odstępstwem, które nie zostały prawnie usankcjonowane. Rozpoznając sprawę ponownie rzeczą organu będzie uwzględnienie oceny prawnej przedstawionej w niniejszym wyroku i wyeliminowanie stwierdzonego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony przez skarżącą wpis od skargi (500 zł) i koszty udziału ustanowionego pełnomocnika (497 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło