II SA/Sz 908/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. i M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi T. i M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego p o s t a n a w i a: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 908/08 Postanowieniem z dnia [...]r., sygn. akt II SA/Sz 908/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przyznania prawa pomocy T. i M.M. w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowienie to stało się prawomocne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt II OZ 344/10 oddalił zażalenie T. i M.M. na postanowienie tutejszego Sądu. W dniu [..] r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożyli ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący w powtórnym wniosku o prawo pomocy podnieśli, że nastąpiła zmiana ich sytuacji materialnej. Sytuacja ta rażąco pogorszyła się. Wnioskodawcy podtrzymali swoje stwierdzenia, iż nie posiadają środków finansowych na ustanowienie pełnomocnika we własnym zakresie, a nadto nie posiadają odpowiedniej wiedzy prawniczej, by we własnym zakresie móc prawidłowo sporządzić skargę kasacyjną. Nadto skarżący, którzy nie mieli nigdy do czynienia ze sprawami sądowymi, nie mają absolutnie żadnego rozeznania jeśli chodzi o pełnomocników i nawet nie wiedzą, do kogo ewentualnie mogliby się zwrócić o pomoc. M.M. w powtórnym wniosku o prawo pomocy podał, że jest posiadaczem samochodu osobowego o W.tości [...] zł oraz współwłaścicielem dwóch mieszkań o powierzchni 54 m² oraz 56 m², a także jest właścicielem działki rolnej o powierzchni [..] ha. Dochód z tytułu emerytury skarżącego to [...] zł. Natomiast T. M. w swoim oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że jest współwłaścicielem domu o powierzchni 300 m², a ponadto współwłaścicielem dwóch mieszkań o powierzchni 54 m² oraz 56 m², a także jest właścicielem działki rolnej o powierzchni [..] ha. Dochód z tytułu renty skarżącej wynosi [..] zł. Pismem Sądu z dnia [...] r. skarżący zostali wezwani do złożenia: - oświadczenia w jaki sposób uległa zmianie sytuacja materialna skarżących w stosunku do przedstawianej w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, - wskazanie w którym z dwóch posiadanych mieszkań skarżący zamieszkują i oświadczenie w jaki sposób jest wykorzystywane drugie mieszkanie np. czy jest wynajmowane, jeśli tak to przesłanie kserokopii umowy najmu, - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie mieszkania w którym skarżący zamieszkują za okres ostatnich trzech miesięcy ( np. dowody opłat za wodę, prąd, gaz) - oświadczenia dot. domu o powierzchni [...] , przez podanie z kim T. M. jest jego współwłaścicielką, kto ponosi koszty utrzymania ww. domu, oraz przesłanie decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za ww. dom za aktualny rok kalendarzowy, - wyciągów ze wskazanych przez skarżących lokat, - wyciągów z posiadanych przez skarżących rachunków, kont bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość otrzymywanej emerytury i renty za okres ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii dowodu rejestracyjnego posiadanego pojazdu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący nadesłali oświadczenie w którym wskazali, że zmiana sytuacji materialnej wynikła z omyłkowego podania powierzchni domu – [...] m², który faktycznie ma [...] na dowód czego załączono decyzję z 2010 r. w sprawie podatku od nieruchomości za ten dom oraz wskazano współwłaścicieli tego domu. Skarżący oświadczyli, że zamieszkują w tym domu i ponoszą koszty jego utrzymania. Ponadto wskazano, że w jednym z mieszkań zamieszkuje syn T. M., J.k W. wraz z rodziną, natomiast w drugim zamieszkiwała matka T. M., która zmarła i w tej chwili mieszkanie jest niezamieszkane. Koszty tego mieszkania skarżący pokrywają wspólnie. Wraz z oświadczeniem skarżący nadesłali: - decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2010, wymierzającą podatek od nieruchomości o pow. 101,51 m² w kwocie 348 zł, grunty pozostałe 524 m², dz. gosp. w b. mieszk. do 150m² 2 mc- 98 m², - kserokopię dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego marki Mercedes- Benz data pierwszej rejestracji pojazdu 2002 r. - wyciągi z rachunku depozytowego w Banku Pekao SA M.M.a za okres od 29.05.2010 r. do 28.06.2010 r. – z sumą obrotów [...] zł, za okres 29.04.2010 r. do 28.05.2010 r. z sumą obrotów –[...] zł, za okres 29.03.2010 r. do 28.04.2010 r. z sumą obrotów [...] zł, - wyciągi z rachunku depozytowego w Banku Pekao SA T. M. za okres 25.03.2010 r. do 25.04.2010 r. z sumą obrotów – [...] zł, otW.cie lokaty na kwotę [...] zł z wpłaty bezgotówkowej- lokata negocjowana na 185 dni z datą zakończenia na dzień 26.11.2010 r., - decyzję Prezesa KRUS z dnia 15 marca 2010 r. o przyznaniu T. M. renty w wysokości [...] zł, - fakturę za energię elektryczną pobieraną w lokalu przy ul. [...] w [..] za okres od 6.04.2010 r. do 4.06.2010 r. – [...] zł - fakturę za energię elektryczną pobieraną w lokalu przy ul. [...] w [...] za okres od 3.04.2010 r. do 6.06.2010 r. -19.49 zł , za okres od 5.02.2010 r. do 3.04.2010 r. –[..] zł, - fakturę za gaz pobieraną w lokalu przy ul. [...] a w[...] , za okres od 11.12.2009 r. do 12.02.2010 r.- [..] zł , za okres od 12.02.2010r. do 14.06.2010 r. –[..] zł, - kserokopię odcinka za opłatę za wodę i kanalizację za okres 10.02.2010 r. do 10.03.2010 r. – [..] zł, za okres 10.04.2010r. do 10.05.2010 r.- [...] zł, za okres 10.06.2010 r. do 10.07.2010 r. –[...] zł, - kserokopię faktury za usługi telekomunikacyjne za lipiec 2010 r. -114,28 zł, kserokopię faktury za internet i telefon za czerwiec 2010 r. –[...] zł, za kwiecień 2010 r. –[ ...] zł, - wydruk komputerowy z banku Open Finance wskazujący, iż M.M. posiada 14 lokat terminowych, w tym 12 lokat po 15048.84 zł każda, jedna lokata po [...]zł, i jedna lokata po [...] zł, oprocentowane w skali 5,65% z najbliższą datą zakończenia na dzień 15.12.2010 r., - wyciągi z rachunku depozytowego w Banku Pekao SA T. M. za okres 25.05.2010r. do 24.06.2010r. z sumą obrotów –[..]zł, za okres od 26.04.2010 r. do 24.05.2010 r. z sumą obrotów -5.020,00 zł, - kserokopię odcinków za opłatę czynszu, za lokal przy ul. [..] w [....] za m-c maj [...] zł, za miesiąc czerwiec [..] zł, za miesiąc lipiec [..] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: T. i M.M. złożyli w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. taki wniosek może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Takimi kosztami są koszty sądowe, czyli opłaty i wydatki sądowe oraz koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika (tj. radcy prawnego, adwokata, rzecznika patentowego, doradcy podatkowego). Ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy. Stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, które to są relewantne dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie prawa pomocy w całości (por. postanowienie NSA z dnia 17.03.2009 r., sygn. akt II GZ 51/09). Z powyższego wynika, iż wniosek T. i M.M. o przyznanie prawa pomocy należy traktować jako wniosek o zmianę wcześniej wydanego orzeczenia w tym przedmiocie tj. postanowienia z dnia 25 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 908/08, którym odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W niniejszej sprawie skarżący, w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach oprócz wcześniej już znanych Sądowi faktów o sytuacji materialnej skarżących dodatkowo ujawnili, iż posiadają 14 lokat w Open Finance na kilkanaście tysięcy złotych oraz że na rachunki bankowe wpływają zaliczki na poczet np.: "rezerwacja pokoi Dziwnów Zacisze", "apartament nad morzem". Oznacza to, iż skarżący oprócz uzyskiwania stałego dochodu w wysokości 1775 zł miesięcznie z tytułu renty oraz emerytury uzyskują dochody z tytułu wynajmu kwater. Ponadto są właścicielami dwóch mieszkań oraz działki rolnej, a skarżąca jest dodatkowo współwłaścicielem domu jednorodzinnego. Posiadają oszczędności w postaci jednej lokaty w wysokości 200.000 zł oraz 14 lokat po kilkanaście tysięcy złotych. W tym miejscu przypomnieć należy, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Jak wyżej wskazano, aby Sąd mógł zmienić swoje poprzednie rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, skarżący winni wykazać, że ich sytuacja majątkowa, w stosunku do tej, jaka stanowiła podstawę postanowienia z 25 lutego 2010 r. uległa pogorszeniu. Analiza dokumentów wskazujących na dochody i wydatki skarżących jednoznacznie wskazuje, że sytuacja ta nie zmieniła się na gorsze, natomiast światło dzienne ujrzały nowe źródła dochodów skarżących i dodatkowe oszczędności. Mając powyższe na uwadze tut. Sąd stwierdza, iż wnioskodawcy nie wykazali okoliczności, które mogłyby świadczyć o zmianie na gorsze ich sytuacji majątkowej w stosunku do okresu, kiedy wydano poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. Z tych względów na podstawie art. 245 § 1 i 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.