II SA/Sz 916/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę Wojewoda decyzją z dnia [...] r. działając na podstawie art. 138 § 2 kpa (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. znak: [...] wraz z postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie odmowy wznowienie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji "Zespół zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej przy ul. [...] w [...] wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną" polegającej na budowie: - [...] z [...] wchodzących w skład zagospodarowania terenu budynków mieszkalnych, wielorodzinnych z garażami podziemnymi – [...], [...], [...], [...], [...] położonych na dz. nr [...], obr. [...], - zagospodarowania terenu wraz z układem chodników, dróg wewnętrznych, terenów rekreacyjnych, malej architektury, parkingów naziemnych, ekranu akustycznego położonych na dz. nr [...], [...], [...], [...] obręb. [...].." - infrastruktury technicznej polegającej na budowie sieci i przyłączy: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, elektroenergetycznej [...] i [...] kV, oświetlenia terenu, kanalizacji teletechnicznej dla Spółki B. i Spółki C. oraz na potrzeby monitoringu osiedla na działce nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...], zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta z dnia [...] r. znak: [...] – uchylił zaskarżoną decyzję wraz z postanowieniem i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy bieg postępowania i wskazał, że Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. odmówił wznowienia postępowania na żądanie J. G. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. znak: [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obiektu "Zespół zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej przy ul. [...] w [...] wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną...". Zdaniem organu budynek, którego właścicielem jest J. G. znajduje się poza obszarem oddziaływania obiektu i przymiot strony jej nie przysługuje. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła J. G. Organ II instancji odnosząc się do treści odwołania stwierdził, że odmowa wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie ze względów formalnych, gdy wniosek złoży osoba nie będąca stroną albo nie posiadająca zdolności do czynności prawnych, względnie żądanie wznowienia zostanie złożone po terminie, a termin nie został przywrócony, a nadto wtedy, gdy w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa. Tak więc, jeżeli osoba domagająca się wznowienia postępowania na podstawie o której mowa w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa zarzuca, że choć jest stroną, to jednak nie brała udziału w postępowaniu, z reguły jest niedopuszczalne wydanie decyzji odmawiającej wznowienia. W takiej sytuacji ustalenie czy wnoszący podanie ma przymiot strony będzie połączone z badaniem zasadności wskazanej podstawy wznowienia, które dokonuje się w kolejnej fazie postępowania, następującej już po wznowieniu postępowania. Zatem odmowa wznowienia postępowania z tego powodu, że wnioskodawca nie jest stroną może nastąpić po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, w drugim etapie postępowania, po przeprowadzeniu merytorycznej oceny materiału sprawy i dokonaniu weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony postępowania (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 5 lipca 2006 r., II SA/Po 96/06 oraz wyrok WSA w Kielcach z 19 października 2007 r., SA/Ke 480/07) W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wskazał, że J. G. nie ma przymiotu strony postępowania, albowiem jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu. Zatem bez wznowienia postępowania rozpoznano wniosek merytorycznie Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stroną postępowania są m.in. właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jeżeli budowa obiektu powoduje trwałe ograniczenie w zapewnieniu dostępu do drogi publicznej oraz sieci infrastruktury (narusza art. 5 ust. 1 pkt 9), ogranicza wymóg z art. 12 w zakresie niezacieniania istniejącej na sąsiedniej działce zabudowy (§ 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), nasłonecznienia, co jest wymogiem z § 60 cyt. rozporządzenia oraz zachowania odległości od granicy nieruchomości wynikający z § 12 rozporządzenia w stosunku do obiektów zlokalizowanych na sąsiednich działkach budowlanych, a także, gdy narusza art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019), wówczas obiekty te znajdują się w strefie oddziaływania tego obiektu, a ich właściciele posiadają status strony postępowania. Organ I instancji nie wznowił postępowania w sprawie, czego domagała się wnioskodawczyni wskazując na możliwość zalewania jej działki w związku z podniesieniem rzędnych terenu. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji powinien, po wznowieniu postępowania na podstawie przepisów prawa materialnego ustalić, czy J. G. przysługuje przymiot strony. Na tej podstawie organ sam winien wyznaczyć obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Spółka A. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie: - art. 145 § 1 pkt 4 kpa przez uznanie, że J. G. była uprawniona do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, - art. 148 § 2 kpa przez przyjęcie, że został zachowany miesięczny terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i nie przeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie, - art. 138 § 2 kpa przez zawarcie w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy i wskazanie organowi I instancji, iż zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, a także, gdy naruszono przepis szczególny - art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne, wówczas obiekty te znajdują się w strefie oddziaływania tego obiektu, a ich właściciele posiadają status strony, co oznacza, że dokonanie przez organ II instancji merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w decyzji kasacyjnej, po którym orzeczenie organu I instancji staje się fikcją. - art. 131 kpa oraz art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie skarżącej udziału w postępowaniu odwoławczym, Strona skarżąca wskazała ponadto, że zaskarżona decyzja błędnie wskazuje na sygnaturę decyzji organu I instancji jako [...], a powinno być: [...], oraz w uzasadnieniu odwołuje się do nieistniejącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. decyzji w sprawie [...], gdy decyzja o pozwoleniu na budowę ma sygnaturę: [...]. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła dotychczasowy bieg sprawy i rozwinęła argumentację podniesionych zarzutów. W kwestii naruszenia art. 145 §1 pkt 4 kpa strona skarżąca stwierdziła, że J. G. nie ma legitymacji do występowania w sprawie wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Poza tym J. G. i Spółka D., to dwa różne podmioty, które nie mają nic wspólnego z procesem inwestycyjnym, prowadzonym przez Spółkę A., na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż nieruchomości należące do nich są poza strefą oddziaływania inwestycji. Poza tym nie spełnione zostały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w tym przesłanka braku winy strony. Co do naruszenia art. 148 § 2 kpa, strona skarżąca wskazała, że organ nie wyjaśnił, czy wnioskodawczyni dotrzymała terminów ustawowych, przewidzianych w procedurze administracyjnej, od których uzależnione jest prowadzenie postępowania wznowieniowego. W ocenie strony skarżącej miało to istotny wpływ na wynik postępowania, ponieważ wnioskodawczyni wiedziała wcześniej o przedmiotowej inwestycji, co czyni jej wniosek o wznowienie postępowania spóźnionym. Zdaniem strony skarżącej naruszenie art. 138 §2 kpa nastąpiło przez to, że w decyzji kasacyjnej przesądzono kwestię wpływu inwestycji na inne obiektu, co przy tego typu decyzji było niedopuszczalne. Jak stwierdziła strona skarżąca powołane przez organ przepisy wskazują na rozstrzygnięcie merytoryczne, a takie powinien wydać organ ponownie rozpoznający sprawę. W ocenie skarżącej nastąpiło także naruszenie art. 131 i art. 10 kpa, ponieważ organy obu instancji nie zawiadomiły strony o toczącym się postępowaniu. Uniemożliwiło to czynny udział w postępowaniu i wypowiedzenie się co do zebranych w jego toku dowodów. Jest to szczególnie istotne naruszenie, gdyż postępowanie dotyka praw skarżącej związanych z udzieloną na jej rzecz decyzją o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdują podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podniesiony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie jest zasadny. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji odmówił wznowienia postępowania wskazując, że wniosek o wznowienie postępowania złożyła osoba, która nie ma przymiotu strony. W związku z tym organ odwoławczy trafnie stwierdził, że jeżeli wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa domaga się osoba, która zarzuca, że jest stroną, ale nie brała udziału w postępowaniu, to niedopuszczalne jest wydanie decyzji odmawiającej wznowienia, ponieważ ustalenie czy wnoszący skargę ma przymiot strony ma być połączone z badaniem zasadności wskazanej podstawy wznowienia. Ta czynność następuje już po wznowieniu postępowania. Organ odwoławczy zasadnie zatem przyjął, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a w konsekwencji ewentualna odmowa wznowienia postępowania z uwagi na to, że wnioskodawca nie jest stroną może nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, w dalszym toku postępowania i po przeprowadzeniu merytorycznej oceny twierdzeń wnioskodawcy i ocenie, czy przysługiwało mu prawo do wzięcia udziału w sprawie jako strona postępowania. Taka wykładnia art. 145 § 1 pkt 4 kpa jest ugruntowana w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyroki: WSA w Poznaniu z 5 lipca 2006 r., II SA/Po 96/06 oraz WSA w Kielcach z 19 października 2007 r., SA/Ke 480/07). W konsekwencji niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 148 § 2 kpa, ponieważ organ I instancji przyjął już we wstępnej fazie postępowania brak uprawnienia wnioskodawcy do występowania w sprawie jako strona i nie badał kwestii zachowania ustawowych terminów. Nie ma uzasadnienia również zarzut naruszenia art. 138 § 2 kpa, ponieważ wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjna decyzja organu odwoławczego niczego nie przesądziła w kwestii merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W kontekście oddziaływania przedmiotowej inwestycji na inne obiekty i przesądzenia udziału określonych podmiotów jako stron procesu inwestycyjnego, organ odwoławczy wskazał jedynie na te przepisy, które mogą przesądzać o takich uprawnieniach, ale bynajmniej tego zagadnienia nie przesądził i wskazuje na to uważna lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 131 kpa oraz art. 10 kpa. Organ ten nie przeprowadzał, żadnych dowodów, lecz orzekał na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału procesowego i nie pozbawił strony skarżącej możliwości wzięcia udziału w sprawie. Natomiast kwestia, czy takiego naruszenia dopuścił się, jak twierdzi strona skarżąca, organ I instancji, jedynie wzmacnia argumentację organu odwoławczego, który wydał decyzję kasacyjną i sprawa w związku z tym będzie ponownie rozpoznana. Co do ewentualnych nieścisłości i oczywistych omyłek pisarskich, to zostały one usunięte w postanowieniu organu odwoławczego z dnia [...] r. i nie miały one wpływu na treść rozstrzygnięcia tego organu. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.