II SA/Sz 920/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J. C. na uchwałę Rady Miejskiej w Gryficach z dnia 27 listopada 2007 r. Nr XII/145/2007 w przedmiocie utworzenia Sołectwa Kołomąć oraz zmiany niektórych uchwał p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]([...] złotych. J. C. ( dalej: "skarżący", "strona skarżąca") pismem z dnia [...] lipca 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, skargę na uchwałę nr [...] Rady Gminy w sprawie utworzenia sołectwa K. oraz zmiany niektórych uchwał. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Z. z 2008 r. nr [...], poz. [...]. Zarzutami skarżący objął statut sołectwa K. ( dalej: "Statut") stanowiący, zgodnie z § 2, załącznik do uchwały, w następującym zakresie: - § 6 Statutu, w którym określono zadania sołectwa posługując się zwrotem "w szczególności": analogiczne zarzuty dotyczące sformułowania "w szczególności" skarżący odniósł do § 16, w którym określone zostały zadania rady sołeckiej, § 14 określającego obowiązki sołtysa, § 12 w zakresie kompetencji zebrania wiejskiego oraz § 2 ust. 2, - § 7 Statutu poprzez ograniczenie udziału w zebraniu wiejskim osób posiadających czynne prawo wyborcze, - § 11 ust. 3 Statutu poprzez możliwość utajnienia głosowania zebrania wiejskiego, - § 12 ust. 2 pkt 1 Statutu poprzez nadanie zebraniu wiejskiemu wyłącznej kompetencji do wyboru sołtysa, - § 14 ust. 1 lit. b Statutu poprzez nadanie sołtysowi uprawnień do zwoływania posiedzeń rady sołeckiej, - § 16 ust. 3 Statutu poprzez nadanie sołtysowi uprawnień do przewodniczenia posiedzeniom rady sołeckiej, - § 16 ust. 5 Statutu poprzez nadanie sołtysowi uprawnień do składania informacji o działalności rady sołeckiej, - § 18 Statutu poprzez wprowadzenie dodatkowych warunków ważności wyborów w zakresie kworum i ograniczenie w ten sposób czynnego prawa wyborczego, - § 17 Statutu poprzez nadanie zebraniu wiejskiemu kompetencji wyboru oraz odwołania sołtysa i rady sołeckiej - braku możliwości rezygnacji sołtysa oraz członków rady sołeckiej z pełnionej funkcji, - braku przepisów w Statucie dotyczących sposobu zarządzania i korzystania z mienia komunalnego oraz rozporządzania dochodami pochodzącymi z tego źródła, - niepoddania projektu Statutu koniecznym konsultacjom z mieszkańcami. Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi ewentualnie jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm..; dalej przywoływana jako "p.p.s.a.") zakres przedmiotowy kontroli sądowej stanowią akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Kontrola sądowa aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, sprawowana jest wyłącznie na zasadzie kryterium legalności rozumianej jako zgodność z prawem. Sąd nie może oceniać zaskarżonego aktu według innych kryteriów niż przesłanka legalności, to znaczy pod względem słuszności, gospodarności, czy celowości działania organu. Przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie stanowi uchwała Rady Gminy w sprawie utworzenia Sołectwa K. oraz zmiany niektórych uchwał. Załącznikiem do skarżonej uchwały jest statut Sołectwa K. , zwany dalej "Statutem". Merytoryczna ocena zaskarżonego aktu musi być poprzedzona w pierwszym rzędzie zbadaniem przez sąd formalnych przesłanek skutecznego wniesienia skargi, które są uwarunkowane przede wszystkim naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej oraz stwierdzeniem, że akt dotyczy sfery prawa publicznego administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę materię zaskarżonej uchwały trzeba było uznać, że akt ten podlega kognicji sądu administracyjnego. Zważywszy na to, że skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i dotyczy aktu prawa miejscowego podjętego przez Radę Gminy w 2007 r., skarga winna być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i warunek ten został przez skarżącego dochowany. Jak wynika z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 994), zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego może każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem. Zatem w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie (art. 28 k.p.a.), stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r. sygn. akt OSK 476/04). Skarga złożona bowiem w trybie tego przepisu nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały lub zarządzenia, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyroki NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/2004 oraz z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01). Zgodnie z ustabilizowaną linią judykatury, to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą lub zarządzeniem, polegający na tym, że akt ten narusza jego interes prawny lub uprawnienie. O powodzeniu skargi przesądza wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Interes ten powinien być aktualny, bezpośredni i realny (por. wyroki NSA z dnia: 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05, publ. LEX nr 192482; z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01, publ. LEX nr 53376). Ponadto, musi to być interes o charakterze osobistym czyli własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego dany akt i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Konkretność interesu prawnego oznacza, że skarżącemu powinno przysługiwać konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym, czy też publicznoprawnym, wynikające z przepisów prawa materialnego, które zostałoby najpóźniej w dacie wniesienia skargi naruszone kwestionowaną uchwałą lub zarządzeniem. Interes prawny musi bowiem wynikać z obowiązującej normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. To go odróżnia od tak zwanego "interesu faktycznego", który występuje wówczas, gdy w danym przypadku zainteresowany podmiot nie może powołać się na istniejącą normę prawną, która by regulowała jego sytuację, lecz jedynie pozostaje mu postrzeganie sprawy poprzez wyłącznie pryzmat okoliczności faktycznych, w jakich się znalazł, czyli bez możliwości jednoczesnego poparcia żądania podjęcia stosownych czynności przez organ administracji konkretnym przepisem prawa. W ocenie sądu, skarżący nie ma własnego interesu prawnego w znaczeniu obiektywnym i materialnoprawnym, którego przedmiotem jest zaskarżona uchwała w sprawie utworzenia sołectwa K. , w szczególności zaś- zważywszy na podniesione zarzuty - Statut tego sołectwa, który stanowi załącznik do uchwały. J. C. swój interes prawny wywodzi z faktu zamieszkiwania na terenie sołectwa K. , zaś wadliwy Statut – w przekonaniu skarżącego- ogranicza w sposób istotny przysługujące mu prawa, nadaje uprawnienia, które jemu nie przysługują, pozbawia skarżącego przysługujących mu praw do decydowania w sprawach sołectwa, jak również odbiera skarżącemu możliwość dochodzenia swoich praw. Zdaniem sądu, okoliczności, które przytoczył skarżący uzasadniając swoją legitymację procesową należy zakwalifikować jako interes faktyczny, nie poparty żadnym interesem prawnym, a tym bardziej interesem prawnym, który zostałby naruszony. Skarżący podważa legalność przepisów Statutu przytoczonych w skardze, jednakże nie wskazuje konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego mógłby wywodzić naruszenia konkretnego prawa czy nałożonego obowiązku. Fakt, że skarżący jest mieszkańcem sołectwa K. nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że posiada legitymację procesową. Z samej przynależności do społeczności tego sołectwa nie wynikają dla skarżącego żadne jego indywidualne prawa lub obowiązki, a co za tym idzie- samo zamieszkiwanie na terenie sołectwa nie jest źródłem interesu prawnego legitymującego do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Twierdzenia skarżącego na poparcie posiadania interesu prawnego są ogólnikowe, nie zawierają szerszego uzasadnienia i wskazują na sytuacje hipotetyczne, które mogą zaistnieć w przyszłości. Tymczasem związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacja prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi w dacie wniesienia skargi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków. Takich sytuacji skarżący nie wskazał. Podsumowując, analiza zaskarżonej uchwały w kontekście zarzutów podniesionych w skardze oraz argumentów skarżącego na okoliczność posiadania interesu prawnego, który zostałby naruszony tą uchwałą doprowadziła sąd do przekonania, że skarżący nie wykazał naruszeń negatywnie wpływających na jego sytuację prawną. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze treść art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wobec nie wykazania przez skarżącego legitymacji procesowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a, skargę odrzucił jako niedopuszczalną. O zwrocie wpisu sąd postanowił na podstawie art.232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sprawa niniejsza została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl