II SA/Sz 921/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę Decyzją z dnia [...]. znak [...] wydaną na podstawie art. 3 pkt 23, art. 4 ust.1, 2 pkt 1, art. 5 ust. 2, 3, art. 8 pkt 3a,5, 7, art. 24 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139 z 2006r. poz. 992 z późn. zm.),§ 2, § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku na Ł. S. złożonego przez matkę K. S. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodek Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Burmistrza Miasta odmówił przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na Ł. S. Z uzasadnienia powyższej decyzji oraz akt sprawy wynika, iż w dniu [...]. K. S. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na Ł. S. na okres zasiłkowy trwający od [...]. do [...] r. powołując się na utratę dochodów z tytułu pobieranego przez syna Ł. S. stypendium, które było wypłacane przez Politechnikę do [...] r. K. S. pierwszy wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych na Ł. S. na okres zasiłkowy 2010/2011 złożyła w dniu [...]. Decyzją [...]z dnia [...] r. organ I instancji odmówił przyznania świadczeń rodzinnych od [...]. ze względu na przekroczenie kryterium uprawniającego do świadczeń. Decyzją nr [...] z [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS z dnia [...] r. Na decyzję SKO K. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Powyższa skarga została oddalona wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt Sa/Sz 157/11 Postanowieniem nr [...] z dnia [...]. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej [...]., gdyż wskazany wniosek dotyczy tego samego okresu zasiłkowego [...], na który strona ubiegała się o przyznanie świadczeń rodzinnych wnioskiem z dnia [...]., a ze względu na toczące się postępowanie odwoławcze, postępowanie nie zostało wówczas zakończone prawomocną decyzją. Postanowieniem [...] z dnia [...]. SKO uchyliło postanowienie organu I instancji, dotyczące zawieszenia postępowania, wskazując, iż sytuacja dochodowa rodziny wnioskodawczym uległa zmianie i zawieszenie postępowania nie znajduje uzasadnienia. Rozpoznając sprawę organ ustalił, iż Ł. S. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z art. 5 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej nie przekracza kwoty [...] zł. W przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Rodzina K. S. jest dwuosobowa. Ustalając uprawnienia do świadczeń na okres zasiłkowy [...] należy wziąć pod uwagę dochody członków rodziny uzyskane w [...] mając na uwadze treść art. 3 pkt 2 w/w ustawy o świadczeniach rodzinnych. Na podstawie zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz oświadczeń strony ustalono, że łączny dochód rodziny uzyskany w roku [...] tj. dochód pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne, podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne obliczone zgodnie z § 15 ust. 2 rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne wyniósł [...] zł tj. [...] zł miesięcznie. Dochód miesięczny rodziny podzielony na 2 osoby to [...] zł. Różnica pomiędzy dochodem na osobę, a kwotą uprawniającą wynosi [...] zł i jest niższa od kwoty najniższego zasiłku rodzinnego, tj. [...] zł. W poprzednim okresie zasiłkowym [...] K. S. posiadała prawo do pobierania zasiłku rodzinnego na podstawie art. 5 ust.3 w/w ustawy tj. w warunkach przekroczenia kryterium uprawniającego do zasiłku rodzinnego. Ł. S. z dniem [...]. ukończył studia i utracił prawo do pobierania pomocy materialnej dla studentów - stypendium, które w [...] wyniosło łącznie [...] zł. O utratę tego źródła dochodu wystąpiła strona w złożonym wniosku. Rozpoznając powyższy wniosek organ I instancji stwierdził iż zgodnie z art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych utrata dochodu - oznacza utratę dochodu spowodowaną: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, utratę zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury i renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazywaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Wymieniając źródła dochodu, które można uznać za utracone ustawodawca nie wymienił dochodów uzyskanych z tytułu stypendiów, określonych w przepisach ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Takie źródło dochodu zgodnie z art.3 pkt 1 lit.c ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zaliczone przez ustawodawcę do innego dochodu niepodlegającego opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do uznania kwoty stypendium wypłaconego w [...] Ł. S. przez Politechnikę w wysokości [...] zł. za utratę dochodu, pomimo tego, że od [...] r. Ł. S. tego stypendium już nie otrzymuje. Biorąc powyższe pod uwagę brak jest możliwości przyznania prawa do świadczeń rodzinnych z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego o kwotę [...] zł bowiem strona w poprzednim okresie zasiłkowym posiadała prawo do świadczeń rodzinnych na podstawie art.5 ust.3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki. Skoro wnioskodawczym nie posiada uprawnień do pobierania zasiłku rodzinnego, tym samym nie posiada uprawnień do pobierania dodatków do zasiłku rodzinnego, do których prawo uzależnione jest od posiadania prawa do zasiłku rodzinnego. K. S. odwołała się od powyższej decyzji, uznając ją za krzywdzącą i niesłuszną i wniosła o jej uchylenie. Jej zdaniem organ niesłusznie nie uwzględnił utraconego dochodu tj. stypendium wypłacanego przez Politechnikę do dnia [...] r. tj. do daty ukończenia studiów przez syna. Nadto powołała się na uzasadnienie postanowienia SKO z dnia [...] r., które w jej ocenie jest dla niej korzystne. Oprócz tego wskazała na okoliczność, że WSA w wyroku sygn. akt II SA/Sz157/11 z dnia 6.04.2011 r. dotyczącym jej skargi na decyzję SKO z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków odniósł się jedynie do jej wniosku o przyznanie świadczeń na czas studiów syna. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że powołany w zaskarżonej decyzji art. 8 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy nie ma zastosowania, bowiem syn Ł. nie pobiera nauki poza miejscem zamieszkania. Intencją wnioskodawczyni, jak należy sądzić, było przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, zgłoszony pomyłkowo w niewłaściwej rubryce wniosku. Wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków, o których wyżej mowa na syna Ł., K. S. złożyła w dniu [...] r. Wniosek ten należało rozpatrzyć jako wniosek nowy, dotyczący części okresu zasiłkowego tj. od [...]r. do [...]r. niezależnie od zaskarżenia do WSA ostatecznej decyzji SKO z dnia [...] r., co nakazał organ II instancji w postanowieniu z dnia [...] r. Kolegium zaznaczyło też, iż poglądu Kolegium odnośnie wyeliminowania z dochodu rodziny z okresu bazowego dochodów, których członek rodziny w okresie rozpatrywania kolejnego wniosku już nie otrzymuje, nie należy rozumieć jako bezwzględny nakaz uznania za dochód utracony, bez rozpatrzenia, czy nie naruszyłoby to innych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium w swoim w postanowieniu nakazało jedynie organowi I instancji zajęcie stanowiska w formie decyzji, czy strona spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych na okres od zmiany sytuacji dochodowej rodziny. W myśl art. 3 pkt 1 lit c ustawy stypendium przyznane na podstawie przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, co ma zastosowanie w niniejszej sprawie, pobierane przez syna z Politechniki stanowi bezspornie dochód rodziny. Jednakże zaprzestanie od dnia [...]. wypłaty stypendium w związku z ukończeniem przez Ł. S. studiów, niezależnie od tego, że spowodowało to pogorszenie sytuacji ekonomicznej rodziny nie należy utożsamiać z utratą dochodu. Byłoby to sprzeczne z treścią art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten obejmuje enumeratywnie katalog sytuacji, które oznaczają utratę dochodu spowodowaną: - uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, - utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych, - utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, - utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, - wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Przepis ten, definiując sytuacje oznaczające utratę dochodu, nie dopuszcza możliwości dowolnej interpretacji i rozszerzenia przypadków tej utraty w sposób dowolny, skoro utrata stypendium nie wchodzi w skład tego katalogu. Odnosząc się do odwołania, w którym K. S. powołuje się na wyrok WSA z dnia 6.04.2011 r. twierdząc, że Sąd odniósł się jedynie do jej wniosku z dnia [...] r. dotyczącego części okresu zasiłkowego tj. od [...] r. do czasu ukończenia studiów przez syna, Kolegium stwierdza, że w/w w odwołaniu z dnia [...] r. od decyzji organu I instancji z dnia[...] r. wyraźnie wskazała, że chodzi jej o cały okres zasiłkowy tj. od [...]r. do[...] r., a nie tylko do końca ukończenia studiów. W tej sytuacji Kolegium w pełni podzieliło stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji. Powyższą decyzję ostateczną K. S. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze podniosła naruszenie przez organ art. 7 i 77 oraz art. 108 kpa. Zdaniem skarżącej organy I i II instancji nie podają podstawy prawnej, co należy rozumieć pod pojęciem utrata źródła dochodu, używają bezsensownych określeń, a nadto w swej decyzji z dnia [...]. nr SKO [...] wyraziło odmienny pogląd, powołując się na wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2010 r. sygn.I OSK 641/10 Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa. Sąd uchyla zaskarżony akt w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a). Zgodnie z art. 134 P.p.s.a. Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana według wskazanych wyżej kryteriów analiza zaskarżonej decyzji wykazała, iż odpowiada ona prawu, zaś skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw. Sprawa dotyczy uprawnień do zasiłku rodzinnego na rzecz syna skarżącej Ł. S. ur.[...].posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności, na okres zasiłkowy trwający od[...].do [...]. Wniosek w tym zakresie skarżąca złożyła [...] r. Został on załatwiony negatywnie decyzją ostateczną SKO z dnia [...]., utrzymującą w mocy odmowną decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS z dnia [...]. Odmowa przyznania prawa do zasiłku rodzinnego za wskazany okres zasiłkowy uzasadniona była przekroczeniem progu dochodowego w poprzednim okresie zasiłkowym. Wniesiona przeciwko powyższej decyzji skarga K. S. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 157/11. Zaskarżona niniejszą skargą decyzja wydana została w związku ze złożeniem przez skarżącą kolejnego wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego obejmującego ten sam okres zasiłkowy. Wniosek ten został uzasadniony utratą części dochodu rodziny w postaci stypendium, które w okresie studiów otrzymywał Ł. S. na podstawie przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, która to utrata nastąpiła z dniem [...]. w związku z ukończeniem studiów. Okoliczność ta jest jednak bez znaczenia dla uprawnień skarżącej do przedmiotowego zasiłku. Organ trafnie zwrócił uwagę na treść art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wymienia przypadki, które należy potraktować jako utratę dochodu, mającą wpływ na prawo do świadczenia. Przepis ten wskazuje okoliczności, które winny być uznane za utratę dochodu, nie wymieniając wśród nich zaprzestania otrzymywania stypendium studenckiego wypłacanego na podstawie przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Jest to oczywiste w kontekście art. 6 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do 21 roku życia, albo do ukończenia 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Ł. S. ma ukończone [...] lat. Na okres zasiłkowy [...] r. [...]. nie przyznano prawa do zasiłku rodzinnego dla niego z powodu przekroczenia progu dochodowego i kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta inną decyzją. Natomiast prawo do zasiłku rodzinnego definitywnie traci z końcem miesiąca lutego 2011r. w związku z zaprzestaniem nauki w szkole wyższej, którą ukończył. Zarzuty skargi okazał się zatem całkowicie nieuzasadnione, wobec czego podlega ona oddaleniu zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a.