II SA/Sz 924/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewody z dnia [..] r., Nr [..] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego o d d a l a skargę Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) oraz art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) i art. 104 kpc odmówił przyznania [...] świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść art. 37k ust 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ustalił, że strona zarejestrowała się jako bezrobotna w dniu [...] r. po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej i na podstawie decyzji z dnia [...] r. uzyskała prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Organ ustalił, że [...] posiada staż wymagany do emerytury wynoszący [...] dni. Wyjaśnił przy tym, że "zgodnie z przepisami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zaopatrzeniu emerytalno - rentowym do stażu wymaganego do emerytury nie zalicza się okresu pobierania renty inwalidzkiej". Prezydent wskazał dalej, że jedynie w przypadku art. 37k ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu możliwe jest przyznanie świadczenia przedemerytalnego z przyczyn innych niż rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, np. z powodu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Warunkiem przyznania świadczenia w powyższym przypadku jest osiągnięcie w dniu rejestracji wieku co najmniej 58 lat, którego to warunku skarżąca w dniu rejestracji nie spełniała. W odwołaniu od powyższej decyzji [...] podniosła, że zgodnie z wymaganiami ustawy nie spełnia tylko jednego kryterium uprawniającego do otrzymania świadczenia przedemerytalnego, gdyż nie była zatrudniona w zakładzie pracy tylko prowadziła działalność gospodarczą. Przez cały okres aktywności zawodowej odprowadzała składki na ubezpieczenie społeczne. Dlatego uważa, że decyzja organu I instancji narusza konstytucyjne zasady sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji. Wojewoda decyzją z dnia [...] . Nr [...] , działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa oraz art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) i art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że strona uzyskała status osoby bezrobotnej z dniem [...] r. i prawo do zasiłku od dnia [...] r. W dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego, wskazując na art. 29 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Organ odwoławczy stwierdził, że zastosowanie w sprawie mają przepisy określone w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, po czym przytoczył dosłowne brzmienie art. 37 k ust 1 pkt 1-4 tej ustawy, który to przepis określa materialno - prawne przesłanki świadczenia przedemerytalnego. Według ustaleń Wojewody, strona nie spełnia warunków niezbędnych do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, albowiem nie osiągnęła wieku 58 lat (art 37k ust. 1 pkt 1 w/w ustawy), ponadto nie został z nią rozwiązany stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ani z tytułu nieopłacalności, ponieważ [...] przez okres niemalże 13-tu lat prowadziła działalność gospodarczą, którą wyrejestrowała z dniem [...] r.. (art. 37 k ust. 1 pkt 2,3 i 4 cyt. ustawy). Jednocześnie organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) do okresu nieskładkowego zalicza się okres pobierania renty chorobowej po ustaniu zatrudnienia w wymiarze czasu pracy niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub po ustaniu obowiązku ubezpieczenia społecznego z innego tytułu. Jednakże - zdaniem organu odwoławczego - błędne niezaliczenie przez organ I instancji, okresu pobierania renty do okresu uprawniającego do emerytury strony, nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie. [...] w skardze wniesionej na powyższą decyzję ostateczną podniosła, że w odwołaniu podkreślała, że w świetle obowiązujących przepisów nie spełnia tylko jednego z warunków, na podstawie, którego przyznawane są świadczenia przedemerytalne, a mianowicie prowadziła działalność gospodarczą. Wyjaśniła, że działalność tą zlikwidowała w dniu [...] r. a miała wówczas [...] lata oraz [...] lata (składkowe) pracy. Wniosek o poważne potraktowanie sprawy poprzedził wywód, że skarżąca gdyby hipotetycznie zatrudniała pracownika to pracownikowi należałoby się świadczenie przedemerytalne. Natomiast jako pracodawcy takie świadczenie jej nie przysługuje, co jest niezgodne z art. 30 oraz 32 pkt 1 i 2 a także art. 31 pkt 3 Konstytucji RP. Wojewoda Zachodniopomorski odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do wniosku, że zaskarżona decyzja ostateczna jest zgodna z prawem. Przedmiotem wniosku [...] z dnia [...] r. było przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo dostrzegły, że z dniem 1 czerwca 2004 r. weszła w życie ustawa o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), co z uwagi na treść art. 29 ust. 2 i 3 oraz art. 30 ust. 1 obligowało ten organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego na podstawie przepisu ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Tak więc przyjęcie za podstawę materialną rozstrzygnięcia art. 37k ust. 1 wyżej wskazanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest zgodne z prawem. W myśl tego przepisu w ostatnim jego brzmieniu, świadczenie przedemerytalne przysługuje ( z zastrzeżeniem ust. 9, który to wyjątek w niniejszej sprawie nie zachodzi) osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawo do zasiłku (dla bezrobotnych), jeżeli spełniła warunki określone alternatywnie w pkt od 1- do 5, a więc w odniesieniu do kobiet: 1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat, lub 2. do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat, lub 3. do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący 35 lat, lub 4. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o odroczenie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub 5. zakończyła okres zatrudnienia o którym mowa w art. 19 ust. 2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełniła warunki określone w pkt. 1, 3 lub. 4. Co, prawda w świetle ustaleń organów orzekających w sprawie, niewątpliwie skarżąca posiadała status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych, ale - jak wstępnie wykazano to w zaskarżonej decyzji - strona nie spełniła pozostałych warunków określonych alternatywnie w poszczególnych punktach ao 1-5 przepisu art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z akt administracyjnych wynika, że [...] urodziła się [...] r., a więc w dniu rejestracji tj. 6 kwietnia 2004 r. nie osiągnęła wieku 58 lat, co wyłączało przyznanie Jej prawa do przedemerytalnego świadczenia na podstawie art. 37 k ust. 1 pkt 1 rozpatrywanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Za niewadliwe uznać też trzeba wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, że strona nie spełniła również warunków określonych w dalszych punktach art. 37 k ust. 1 do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Zauważyć bowiem należy, że w pkt od 2 do 4 (a także w pkt 5 pozostającym w związku z pkt 3 lub 4), do warunków niezbędnych dla ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego ustawodawca uzależnił od okoliczności rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego. Tymczasem skarżąca, co w skardze nie jest kwestionowane, przed zarejestrowaniem się jako bezrobotna nie pozostawała w stosunku pracy lub w stosunku służbowym, bowiem prowadziła na własny rachunek działalność gospodarczą, którą - jak określiła to w skardze "zlikwidowała ze względu na nierentowność". W związku z powyższym należy wyjaśnić, że osoba prowadząca działalność gospodarczą nie pozostaje ani w stosunku pracy ani, w stosunku służbowym, bowiem nie jest pracownikiem w rozumieniu kodeksu pracy. Dlatego argumentacja skargi porównująca sytuację prawną skarżącej, jako byłego przedsiębiorcy z sytuacją potencjalnego pracownika takiego przedsiębiorcy jest bezprzedmiotowa dla rozstrzygnięcia sprawy. Zarzuty naruszenia, przez przepis ustawy stanowiący prawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, konstytucyjnych zasad równości i sprawiedliwości nie przekonują, skoro całokształt regulacji prawnych diametralnie różnicuje status prawny pracownika jako osoby świadczącej pracę na rzecz pracodawcy oraz przedsiębiorcy jako osoby działającej na swoją rzecz. Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.