II SA/Sz 929/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. U. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 929/10 oddalającego skargę G. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia odmówić przywrócenia terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 30 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 929/10 oddalił skargę G. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Orzeczenie zostało wydane podczas nieobecności skarżącej, która nie stawiła się na rozprawę, pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy (vide: protokół rozprawy w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 929/10). W dniu [...] r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2011 r. Sąd przyznał G. U. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. pismem z dnia [...] r. poinformował Sąd, że pełnomocnikiem dla skarżącej w niniejszej sprawie została wyznaczona radca prawny I. U. Pełnomocnik skarżącej w dniu [...] r. osobiście złożyła w siedzibie Sądu wniosek o wydanie kserokopii z akt sprawy. W dniu [...] r. wpłynął do Sądu wniosek wskazanego profesjonalnego pełnomocnika, o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 grudnia 2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu, radca prawny I. U. wskazała, że w momencie wyznaczenia jej pełnomocnikiem upłynął już termin na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu z dnia 30 grudnia 2010r., a brak uzasadnienia wyroku mógłby spowodować ujemne dla skarżącej skutki w zakresie postępowania sądowego, stąd zdaniem pełnomocnika niniejszy wniosek jest konieczny i uzasadniony. W dniu 24 marca 2011 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącej zatytułowane "wniosek – uzupełniający" dotyczący wniosku o przywrócenie terminu, w którym skarżąca podniosła, że ma [...] lat i nie zna się na przepisach. Dodatkowo podkreśliła, że w [...] r. miała zawał serca, natomiast w dniu [...] r. przebyła operację serca w Klinice Kardiochirurgii Akademii Medycznej . Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do podania okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 30 grudnia 2010r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 929/10. W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik G. U. podniosła, że skarżąca z uwagi na wiek i stan zdrowia oraz sytuację finansową nie była obecna na rozprawie w dniu 30 grudnia 2010 r. i nie złożyła wniosku o uzasadnienie wyroku, a tym samym nie była świadoma konsekwencji jakie się z tym wiążą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części ustawą "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 w/w ustawy), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2), równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ). Wynikający z art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu jest warunkiem rozpoznania wniosku, którego badanie następuje w pierwszej kolejności przed dokonaniem jego merytorycznej oceny. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w judykaturze polegający na stwierdzeniu, że w sytuacji gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczy się od czasu kiedy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminowi i mógł dokonać czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 183/04, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik strony w dniu 15 marca 2011 r. zapoznała się z aktami sprawy swojej mandantki i jednocześnie złożyła wniosek o sporządzenie kserokopii z akt sprawy. W tej sytuacji złożony w dniu 17 marca 2011 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) przez radcę prawnego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku należy uznać za dokonany w ustawowym terminie określonym w art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. Podkreślenia przy tym wymaga, że pełnomocnik wraz ze złożeniem wniosku dokonała czynności, której termin został uchybiony i złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 929/10. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku, należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej, w przewidzianym dla niej terminie. W orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że przy ocenie braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Pełnomocnik G. U. w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że z uwagi na wiek oraz stan zdrowia, a także sytuację finansową skarżąca nie była obecna na rozprawie i nie złożyła wniosku o uzasadnienie wyroku, a tym samym nie była świadoma konsekwencji jakie się z tym wiążą. Natomiast skarżąca w uzupełnieniu wniosku wskazała na "niewiedzę" oraz niezrozumienie przepisów. W ocenie Sądu, nieobecność skarżącej na rozprawie nie stanowi okoliczności uzasadniającej brak winy w dochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, bowiem stosownie do art. 107 ustawy p.p.s.a. nieobecność stron na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Ponadto bezsporne jest, że w niniejszej sprawie syn skarżącej w dniu 25 listopada 2010 r. osobiście odebrał zawiadomienie Sądu o terminie rozprawy do którego zostały dołączone pouczenia m.in. o możliwości doręczenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jedynie na wniosek zgłoszony w terminie 7 dni, od daty ogłoszenia wyroku, zgłoszenie zaś wniosku po upływie tego terminu jest czynnością prawnie bezskuteczną (vide: k. 19 akt sądowych). Wcześniej skarżąca została pouczona o możliwości zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (vide: k. 7 akt sądowych). Zdaniem Sądu, nie można przyjąć, że skarżąca nie zrozumiała treści pouczeń kierowanych do niej przez Sąd, o czym świadczy fakt zgłoszenia przez nią w dniu [...] r. wniosku, złożonego na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy. Na podkreślenie zasługuje również ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym niedostateczne zapoznanie się lub brak zapoznania się z pouczeniem nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania czynności (por. post. NSA z dnia 19 listopada 2010r. sygn. akt I OZ 865/10, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można też skarżącej uznać za osobę nieporadną, której stan fizyczny i psychiczny nie pozwala na samodzielne funkcjonowanie, jak wynika bowiem z akt sprawy sądowoadministracyjnej G. U. aktywnie uczestniczyła w tym postępowaniu, składała wnioski, a także skargę do Sądu. Odnosząc się do kolejnego argumentu wniosku, wskazującego na zły stan zdrowia skarżącej należy wyjaśnić, że ogólnie zły stan zdrowia, czy też przebyte w przeszłości operacje, jak w przypadku skarżącej w dniu [...] r., nie stanowią same w sobie podstawy do przywrócenia terminu. Okoliczność, że skarżąca cierpi na wskazane dolegliwości nie uzasadnia twierdzenia, że przekroczenie terminu było przez stronę niezawinione. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu może być choroba, ale tylko taka, która rzeczywiście uniemożliwiła stronie zachowanie terminu procesowego, wobec jej nagłego charakteru oraz niemożności wyręczenia się inną osobą (por. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2006r., sygn. akt I SA/Sz 169/06, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W oparciu o nadesłane przez skarżącą pisma Sąd ustalił, że taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem choroba skarżącej nie miała nagłego charakteru lub takiego, z którego wynikałaby niemożność samodzielnego albo za pośrednictwem innych osób działania w sprawie. W tym stanie rzeczy należało orzec, stosownie do art. 86 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w postanowieniu.