II SA/Sz 93/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję O. K. S. U. S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie przyznania stypendium rektora oddala skargę. Decyzją z dnia 21 listopada 2019 r., znak S-DSS-7344/1299/19, Komisja Stypendialna Uniwersytetu S. nie przyznała A. Z. (dalej jako: "skarżący") stypendium. Pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. skarżący złożył do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu odwołanie. Decyzją z dnia 17 grudnia 2019 r., znak S-DSS-7310/37/19, Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu po rozpoznaniu odwołania utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu S. z dnia 21 listopada 2019 r. skarżący nie skorzystał z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego na powyższe rozstrzygniecie wskutek czego stało się ostateczne i prawomocne. W dniu 31 marca 2022 r. skarżący złożył wniosek o uchylenie/zmianę decyzji z dnia 21 listopada 2019 r. i o przyznanie stypendium rektora za rok akademicki 2019/2020 na kierunku prawo. Jako podstawę oczekiwanego rozstrzygnięcia skarżący wskazał art. 154 k.p.a. wywodząc, iż decyzja odmawiająca stypendium rektora naruszyła jego słuszny interes. Po rozpatrzeniu wniosku, Komisja Stypendialna w dniu 5 kwietnia 2022 r. na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wydała postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, ponieważ podanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, gdyż skarżący w dniu 10 lipca 2020 r. ukończył studia na kierunku prawo. Na ww. postanowienie skarżący w dniu 21 kwietnia 2022 r. złożył zażalenie do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu, w którym zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie szeregu przepisów k.p.a. Po rozpatrzeniu złożonego zażalenia Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu postanowieniem z dnia 9 maja 2022 r. utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie Komisji Stypendialnej Uniwersytetu S. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania stypendium rektora. Na powyższe rozstrzygnięcie organu skarżący złożył skargę, zaskarżając postanowienie organu w całości. Wyrokiem z dnia 6 października 2022 r. WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 678/22, oddalił skargę skarżącego, na co z kolei skarżący wniósł skargę kasacyjną do NSA, który wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt III OSK 271/23, uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz utrzymane nim w mocy postanowienie komisji Stypendialnej z dnia 5 kwietnia 2022r. Jak wyjaśnił NSA w motywach swojego wyroku, w niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący był stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją komisji z dnia 21 listopada 2019 r., jednak zdaniem organów administracji utracił on przymiot strony z uwagi na zmianę statusu ze studenta na absolwenta. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można jednak przyjąć - w świetle powyższych wyjaśnień – by skarżący tym samym utracił przymiot strony w postępowaniu o zmianę/uchylenie decyzji z 2019 r. Decyzja z 2019 r. wydana była w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego i rozstrzygała kwestię jego indywidualnego interesu w uzyskaniu stypendium. Natomiast inną kwestią jest to, czy w chwili składania wniosku o zmianę/uchylenie decyzji z 2019 r. za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślono, iż zastosowanie instytucji odmowy wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.) powinno być ograniczone do sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zgłoszone zostało przez podmiot oczywiście nieuprawniony, a stwierdzenie tego nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, bądź złożonego procesu wykładni przepisów prawa materialnego. Odmowa wszczęcia postępowania powinna być więc ograniczona do przypadków, gdy brak przymiotu strony wynika z samego podania wnioskodawcy bądź gdy ustalenie tego może być dokonane w drodze prostych czynności wyjaśniających organu administracji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie komisje obydwu instancji wprawdzie ustaliły, że skarżący kasacyjnie był stroną postępowania o przyznanie stypendium, to jednak odmówiły na żądanie skarżącego kasacyjnie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany tej decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. W konsekwencji przyjąć należało, że Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej oceny legalności rozstrzygnięć organów obu instancji, zatem zaskarżony wyrok należało uchylić. W następstwie powyższego rozstrzygnięcia Komisja Stypendialna decyzją z dnia 7 listopada 2024 r., nr S-DSS-7344/1299/19, odmówiła zmiany własnej decyzji z 21 listopada 2019 r. o odmowie przyznania stypendium rektora na kierunku Prawo w roku akademickim 2019/2020. Od tej decyzji Skarżący wniósł następnie odwołanie, a w wyniku jego rozpoznania Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu, decyzją z dnia 9 grudnia 2024 r. nr S-DS.5723.1.2.2024, utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, skarżący studiował na kierunku Administracja przez okres 6 semestrów, zaś na jednolitych studiach magisterskich na kierunku Prawo, do dnia 1 października 2019 r., studiował przez 8 semestrów. Dało to łączenie 14 semestrów. Tymczasem stypendia przysługiwały przez okres 6 lat, a okres studiowania skarżącego do dnia 1 października 2019 r., wynosił 7 lat. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego dotyczących wyroków sądów administracyjnych, które w poprzednim stanie prawnym orzekały o niewłaściwej interpretacji przez uczelnie przepisów ustawy w zakresie okresu, w jakim studentom przysługują świadczenia, organ odwoławczy podkreślił, że wyroki sądów administracyjnych mają zastosowanie tylko do sprawy, której dotyczą. Nie mogą być podstawą do wydawania decyzji w sprawach innych studentów. Środki finansowe w U. , z których wypłacane są wszystkie stypendia, w tym stypendium rektora, pochodzą z ministerialnej dotacji celowej z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Ministerstwo co roku zamieszcza na swojej stronie wytyczne dotyczące świadczeń stypendialnych dla wszystkich uczelni, które to wytyczne są uznawane za wiążące w procesie przyznawania świadczeń w Uniwersytecie S. i zostały przytoczone w niniejszej decyzji. Nie jest natomiast zadaniem komisji stypendialnych w uczelniach wyższych analizowanie rozbieżności interpretacyjnych występujących pomiędzy orzecznictwem niektórych sądów administracyjnych a wytycznymi ministerstwa właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. W zakresie twierdzenia, że studentom będącym w analogicznej sytuacji przyznawano stypendium rektora za rok akademicki [...] uznając, że 6-letni okres, o którym mowa w ustawie, nie liczy się od momentu rozpoczęcia studiów organ wskazał, że występujące przypadki studentów, którym w analogicznej sytuacji przyznano stypendium, były tylko wobec osób, które zaskarżyły decyzje Odwoławczej Komisji Stypendialnej i w konsekwencji tego, zgodnie z otrzymanymi wyrokami sądowymi przyznano im stypendium. Skarżącemu również przysługiwało prawo zaskarżenia decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 17 grudnia 2019 r. odmawiającej przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2019/2020, ale nie skorzystał z tego prawa. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie został naruszony słuszny interes strony, ponieważ zgodnie z przepisami nie przysługiwało skarżącemu stypendium z uwagi na przekroczenie okresu studiowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 września 2024 r. sygn. akt III OSK 2873/23 zauważył, że z art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika, że stypendium jest pomocą finansową w postaci okresowego bądź jednorazowego świadczenia (najczęściej) pieniężnego spełnianego na rzecz określonej osoby (charakteryzującej się określaną prawnie relewantną cechą np. studenta, doktoranta), które ma na celu wspomagać ją w działaniach zmierzających do osiągnięcia określonego celu (np. zdobycia wyższego wykształcenia - tytułu magistra). Co istotne, zgodnie z brzmieniem art. 91 ust. 1 ustawy stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Nadto, jak wynika z art. 93 ust. 1 ustawy stypendium rektora przysługuje na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich. Natomiast nie przysługuje ono studentowi posiadającemu tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny (art. 93 ust. 3 ustawy). Co więcej na samym studencie ubiegającym się o takie świadczenie albo otrzymującym takie stypendium ciąży obowiązek niezwłocznego powiadomienia uczelni o wystąpieniu okoliczności powodującej utratę prawa do świadczenia (np. uzyskanie tytułu zawodowego magistra - art. 94 ust. 1 ustawy). Status studenta traci się m.in. z chwilą ukończenia studiów (czyli w dniu złożenia egzaminu dyplomowego i uzyskania np. tytułu magistra, a w przypadku kierunków: lekarskiego, stomatologicznego i weterynarii - będzie to data złożenia ostatniego wymaganego planem studiów egzaminu). Organ odwoławczy potrzymał też stanowisko Komisji Stypendialnej, że celem przyznania stypendium rektora jest pomoc materialna państwa dla studenta, w jego rozwoju, nauce, umożliwieniu ukończenia studiów i w osiągnięciu tytułu magistra lub mu równoważnych. Nie można zatem utożsamiać stypendium rektora ze swoistą nagrodą rektora za wyróżniające wyniki w nauce lub inne osiągnięcia przynależną wnioskodawcy oraz w oderwaniu od celu i funkcji jaką ma ono realizować (pomoc materialna dla studenta). W przypadku skarżącego cel świadczenia został już osiągnięty, ponieważ ukończył on studia na kierunku Prawo w dniu 10 lipca 2020 r., zdobywając tytuł magistra. Pismem z 13 stycznia 2025 r. skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego zarzucając rozstrzygnięciu organu odwoławczego: 1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to: a) art. 6 k.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji administracyjnej utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wydaną w oparciu o regulacje prawne niemające zastosowania w niniejszej sprawie, podczas gdy organ administracyjny, zgodnie z zasadą praworządności, powinien działać na podstawie odpowiednich przepisów prawa; b) art. 6 k.p.a. poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji administracyjnej, zaaprobowanej następnie przez organ II instancji, w oparciu o wytyczne Ministerstwa Edukacji i Nauki z dnia 13 lutego 2023 roku, które nie stanowią powszechnie obowiązującego prawa, co stanowiło rażące naruszenie zasady praworządności; c) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia przez organ II instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także błędne rozpatrzenie całości materiału: dowodowego, co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, d) art. 8 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie przez organ II instancji zasady zaufania do władzy publicznej oraz brak przyczynienia się przez organ II instancji do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, a także niezapewnienie prawa do dwukrotnej oceny przedmiotowej sprawy, co stanowiło naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, e) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wskazanie przez organ II instancji nieprawidłowej podstawy prawnej wydanej decyzji oraz brak jej należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, co stanowiło naruszenie zasady przekonywania; f) art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez pozbawienie strony prawa do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a w rezultacie wydanie przez organ II instancji decyzji ograniczającej się wyłącznie do powtórzenia argumentacji organu I instancji oraz nieuwzględniającej istotnych wyjaśnień skarżącego wynikających z odwołania, co stanowiło rażące naruszenie prawa; g) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 154 k.p.a, poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie przez organ II instancji błędnej decyzji, w której dokonano wadliwej wykładni przepisu dotyczącego uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, podczas gdy prawidłowe rozpoznanie wywiedzionego odwołania od decyzji organu I instancji winno skutkować wydaniem decyzji o charakterze reformatoryjnym, względnie kasatoryjnym; h) art. 154 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu przez organ II instancji w decyzji, że “w niniejszej sprawie nie został naruszony słuszny interes strony" (str. 3 zaskarżonej decyzji), podczas gdy przepis ten nakazuje organowi dokonać oceny, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji “przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony" - co skutkowało wydaniem przez organ II instancji wadliwej decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji Komisji Stypendialnej Uniwersytetu S. odmawiającej zmiany własnej decyzji w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora na kierunku Prawo w roku akademickim 2019/2020, podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego sprawy prowadziła do uznania, że słuszny interes strony przemawiający za zmianą lub uchyleniem decyzji występuje; i) art. 153 p.p.s.a. zw. z art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie oraz zignorowanie przedstawionej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2024 r. (sygn. akt III OSK 271/23), podczas gdy są one wiążące dla organu, w tym dla organu II instancji, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia - co skutkowało ponownym wydaniem w niniejszej sprawie wadliwej decyzji; 2) naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 86 ust. 2 i art. 93 ust. 4-6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571), § 3 ust. 3-4 i ust. 6 zarządzenia 111/2024 Rektora Uniwersytetu S. z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustalenia Regulaminu zasad i trybu przyznawania świadczeń dla studentów Uniwersytetu S. w roku akademickim 2024/2025 ze zm., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie przez organ II instancji w realiach niniejszej sprawy, w sytuacji, gdy regulacje te nie obowiązywały na dzień złożenia wniosku o przyznanie stypendium rektora za rok akademicki 2019/2020 tj. w dniu 10 października 2019 r., w wyniku czego doszło do wydania rażąco błędnej decyzji i naruszenia słusznego interesu strony, b) art. 93 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 poz. 1668 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 2 pkt 1 Regulaminu zasad i trybu przyznawania świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu S. w roku akademickim 2019/2020, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 91/2019 Rektora Uniwersytetu S. z dnia 4 lipca 2019 r. w sprawie ustalenia "Regulaminu zasad i trybu przyznawania świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu S. w roku akademickim 2019/2020 poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie przez organ II instancji, skutkujące uznaniem, iż w niniejszej sprawie stronie nie przysługuje stypendium rektora za rok akademicki 2019/2020 z uwagi na przekroczenie 6-letniego okresu liczonego od daty rozpoczęcia studiów, a w konsekwencji wydaniem błędnej decyzji i naruszeniem słusznego interesu strony. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego na mocy, której, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o zmianę w trybie art.154 k.p.a. decyzji ostatecznej z 2019 r. odmawiającej przyznania mu stypendium na kierunku Prawo w roku akademickim 2019/2020, orzeczono o odmowie zmiany objętej wnioskiem decyzji odmownej. Marterialnoprawną podstawę skarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 154 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej jako: "k.p.a.") Zgodnie z powyższym przepisem decyzja ostateczna, na mocy, której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zastosowanie przepisu art. 154 § 1 k.p.a. wymaga spełnienia łącznego następujących przesłanek: 1) decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania, 2) za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy, której strona nie nabyła prawa, przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej, który jest w tym zakresie związany przepisem art. 7 in fine. Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony (art. 154 § 1) muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy (wyrok NSA z 23 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 553/06). Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154, należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6, zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (wyrok NSA z 18 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1406/06). Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Jak z tego wynika, postępowanie administracyjne prowadzone w ramach przepisu art. 154 § 1 powinno zmierzać do wyjaśnienia, czy za uwzględnieniem wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji przemawia wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony. Oceniając, czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za uchyleniem decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią szkodzie, lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację (wyrok NSA z 17 września 2010 r., sygn. akt I OSK 428/10). Rozstrzygnięcie, jakie wydaje organ, orzekając na podstawie art. 154 bądź art. 155, oparte jest na uznaniu administracyjnym. Wprowadzenie przesłanki zgodności wzruszenia decyzji z interesem społecznym i interesem strony oznacza, że organ administracji nie może w rozpoznaniu sprawy na podstawie tych przepisów nie ustosunkować się do celowości wzruszenia decyzji (tak wyrok NSA z 3 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 771/07). W sprawie nie jest sporne, iż decyzja o odmowie przyznania stypendium w dniu wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o jej zmianę była ostateczna i prawomocna. Nadto skarżący w dniu [...] lipca 2020 r. ukończył studia na kierunku prawo zdobywając tytuł magistra. Wniosek skarżącego o zmianę decyzji wpłynął do organu w dniu 31 marca 2022 r., a więc po półtora roku od ukończenia przez niego studiów magisterskich. Uzasadniając wniosek o zmianę decyzji ostatecznej skarżący wskazywał, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 października w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 130/20 uznano, iż Komisja Stypendialna Uniwersytetu S. błędnie dokonała interpretacji art. 93 ust. 2 u.p.s.w.i.n. uznając, że prawo przyznania stypendium posiada student, który studiuje na studiach tam wymienionych nie dłużej niż sześć lat. Skarżący powoływał też inne wyroki: NSA z dnia 26 października 2021 r. sygn. akt III OSK 4199/21 z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. Akt III OSK 4082/21, z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3913/21, z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3978/21 zmierzając do wykazania, iż organ wydający decyzję błędnie dokonał wykładni przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tym samym uniemożliwiając wnioskodawcy otrzymanie świadczenia w postaci stypendium rektora, mimo prawidłowo zainicjowanej procedury. Tym samym w ocenie skarżącego jego słuszny interes został naruszony. Jak wywodzi skarżący, w dacie wystąpienia z wnioskiem takie świadczenie mu przysługiwało jednak nie uzyskał go w następstwie wadliwej interpretacji obowiązujących wówczas przepisów przez uczelnię. To zaś daje wystarczające podstawy do aktualnie żądanej zmiany decyzji odmownej i w konwencji wypłaty świadczenia. Odnosząc się do powyższych twierdzeń należy przyjąć, że wadliwości lub niewadliwości decyzji nie należy ujmować w kategoriach przyczyn uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 k.p.a., lecz jedynie w kategoriach systemowego zastosowania tego przepisu w powiązaniu z innymi trybami postępowania administracyjnego (stwierdzenie nieważności decyzji, wznowienie postępowania czy odwołanie). Stopień wadliwości decyzji nie jest bowiem przyczyną uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 154 k.p.a., lecz jedynie ma wpływ na ustalenia walidacyjne, a mianowicie czy przepis art. 154 k.p.a. znajduje zastosowanie. Zmiana wykładni prawa może stanowić podstawę do stwierdzenia, że za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub publiczny bądź słuszny interes strony. W doktrynie przyjęty jest pogląd, że na podstawie art. 154 k.p.a. dopuszczalne są uchylenie lub zmiana decyzji niewadliwych względnie dotkniętych wadami niekwalifikowanymi. Kwalifikowane wady decyzji wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 k.p.a. nie mogą stanowić podstawy zastosowania art. 154 k.p.a., powinny bowiem być usunięte w trybie stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania. W ocenie Sądu organy należycie wyjaśniły z jakich przyczyn nie znalazły podstaw do zmiany decyzji ostatecznej w zainicjowanym przez skarżącego postępowaniu nadzwyczajnym. W szczególności wskazywane przez skarżącego jednostkowe przypadki rozstrzygnięć sądów administracyjnych kwestionujących prawidłowość rozumienia przepisu stosowanego przez organ administracji, wbrew twierdzeniom skargi, nie dają w realiach badanej sprawy wystarczających podstaw do ingerencji w zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Nie można też nie dostrzegać, iż jak wyjaśnił organ, w podobnych do skarżącego przypadkach przyznał stypendium jedynie na podstawie prawomocnego wyroku, który go wiązał w danej sprawie. Powyższe wbrew zarzutom skargi nie dowodzi wewnętrznej sprzeczności argumentacji organu przedstawionej w decyzji, lecz daje się zakwalifikować jako prawidłowe stosowanie art. 153 p.p.s.a. zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zatem organ przekonująco wyjaśnił, iż jedynie, gdy był związany prawomocnym wyrokiem w danej sprawie odstępował od konsekwentnie stosowanej wykładni literalnej przepisów. Co do zasady zatem stypendia w podobnych do skarżącego przypadkach nie były przyznawane z uwagi na przyjmowane przez organ stanowisko organu przekazującego mu środki na wypłatę stypendiów. Organ przyjmował więc w toku prowadzonych przez siebie postępowań zasadę, iż świadczenia z funduszu stypendialnego przysługiwały na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Wbrew twierdzeniom skargi stanowisko organu nie wskazuje też bynajmniej, aby "osoby będące w tej samej sytuacji" uzyskały stypendium rektora. Inna jest bowiem sytuacja osoby, która skutecznie wykorzystała przysługujące jej środki zaskarżenia, wskutek czego niekorzystna dla niej decyzja została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem sądu administracyjnego inna jest zaś sytuacja osoby, która nie wykorzystała przysługujących jej środków zaskarżenia, wskutek czego wydana w jej sprawie niekorzystna decyzja administracyjna stała się ostateczna i korzysta z ochrony wynikającej z zasady trwałości decyzji ostatecznych. W swoim stanowisku skarżący pomija zatem całkowicie okoliczność, iż zmierza do uzyskania stypendium w trybie nadzwyczajnym. Sąd nie dopatrzył się też podstaw do zakwestionowania prawidłowości stanowiska organów, iż celem stypendium rektora jest pomoc materialna państwa dla studenta, w jego rozwoju, nauce, umożliwieniu ukończenia studiów i w osiągnięciu tytułu magistra lub mu równoważnych. Skoro w rozpatrywanym przypadku cel świadczenia został już osiągnięty, gdyż skarżący ukończył studia, nie sposób dopatrzyć się takiego interesu społecznego lub słusznego interesu strony, które by przemawiały za wypłatą stypendium studenckiego osobie nie będącej już studentem. W zakresie "interesu publicznego" nie sposób oczekiwać, aby podatnicy ponosili koszty wypłaty środków przewidzianych dla osób studiujących, a mających wspierać studentów w toku nauki osobom, które już ukończyły studia. Natomiast pojęcie "słuszny interes strony", o którym mowa w art. 154 § 1 k.p.a., to nie każdy interes strony (rozstrzygnięcie zgodne z wolą strony), ale przede wszystkim interes mający należyte uzasadnienie prawne. O ile skarżący niewątpliwie posiada interes w uzyskaniu dodatkowych środków finansowych od uczelni, na której ukończył studia, o tyle, także w kontekście przywołanej przez niego argumentacji, taki interes nie daje się zakwalifikować jako "słuszny" w rozumieniu ustawy. Fakt, że weryfikacja decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. nie została przez ustawodawcę ograniczona terminem nie oznacza, że były student może się skutecznie domagać zmiany decyzji ostatecznych i w konsekwencji wypłaty przez uczelnię wyższą ze środków publicznych świadczenia pieniężnego w dowolnym czasie, również kilka lat po ukończeniu studiów. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów prawa procesowego wskazanych w skardze, które miałyby wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy obu instancji nie mają obowiązku przedstawienia odmiennych uzasadnień dla tożsamego (odmownego) rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy stanowisko przestawił w prawidłowym uzasadnieniu i należycie odniósł się do tych twierdzeń strony, które miały znacznie dla rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo zastosował się do wyroku NSA zapadłego na wcześniejszym etapie sprawy, bowiem w zakresie przysługujących mu uprawnień merytorycznie ocenił czy za zmianą lub uchyleniem decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu stypendium rektora za rok akademicki 2019/2020 przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Wobec powyższego nie dopatrzywszy się podstaw uchylenia skarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Cytowane powyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl