II SA/Sz 934/12
WyrokWSA w Szczecinie2012-12-19
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski, Mirosława Włodarczak-Siuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego jest zgodne z prawem, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących wielokrotnego karania za ten sam czyn oraz legalności czynności dowodowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych jest prawidłowe. Wielokrotne stwierdzenie naruszenia obowiązku posiadania licencji podczas kolejnych kontroli stanowi wielokrotne naruszenie prawa i każdorazowo podlega karze. Czynności obserwacyjne inspektorów poza miejscem kontroli nie naruszają prawa, jeśli dalsze czynności kontrolne zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami.Stan faktyczny
L. Z., prowadzący działalność gospodarczą, został ukarany karą pieniężną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób bez wymaganej licencji oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych. Kontrola drogowa wykazała, że pojazd przewoził pasażerów, w tym inspektorów Inspekcji Handlowej, a świadkowie potwierdzili zarobkowy charakter przewozu. L. Z. kwestionował legalność czynności dowodowych i zarzucał wielokrotne karanie za ten sam czyn.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 93 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007 r. Nr 125 poz. 874 ze zm.) nałożył na L. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Z. L. karę pieniężną w kwocie [...]zł.
Z ustaleń organu zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu [...]. przy przejściu granicznym, przy drodze krajowej nr [...]zatrzymano do kontroli samochód osobowy marki Nr rej, [...], prowadzony przez kierowcę L. Z., który był właścicielem kontrolowanego pojazdu. W chwili zatrzymania wykonywany był międzynarodowy transport drogowy osób ze [...]). W momencie kontroli w pojeździe znajdowało się pięciu pasażerów, wśród których dwóch było inspektorami Inspekcji Handlowej.
W toku kontroli stwierdzono :
- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek, co podlega karze pieniężnej w kwocie [...]zł. stosownie do lp.1.1.załacznika do ustawy o transporcie drogowym,
- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne, co podlega karze pieniężnej w kwocie [...]zł stosownie do lp. 1.8.1.załaczniak do ustawy o transporcie drogowym,
- wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18a ust. 4a co podlega karze pieniężnej w kwocie [...]zł stosownie do lp. 2.10 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie naruszenia l.p. 1,1, organ przytoczył treść art. 5 ust, 1, art. 4 pkt 17 i art. 4 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym i wskazał, że w dniu [...]. w okolicach dworca PKP przy ul. [...]przeprowadzono obserwację samochodów, które podejmowały pasażerów przy wejściu do tunelu dworca. Kontrolowany pojazd zaparkowany był w tym miejscu i opatrzony tablicami " [...]". Kiedy do samochodu wsiadło pięciu pasażerów, kierowca zdjął z samochodu tablice i ruszył z pasażerami w stronę przejścia granicznego. W trakcie przeprowadzenia czynności kontrolnych przesłuchano czterech świadków. Jeden ze świadków zeznał, że jeździł wcześniej z L. Z. do [...]Na przejazd do [...]r. umówił się wcześniej telefonicznie i ustalił, że za przejazd uiści opłatę w kwocie [...]zł . Drugi ze świadków zeznał, że L. Z. spotkał przed dworcem. Kierowca powiedział, że jedzie do [...]i może go zabrać. Nie została ustalona cena za przejazd. Dwaj pozostali świadkowie byli inspektorami Inspekcji Handlowej, którzy wykonywali zlecone przez przełożonych zadanie, polegające na kontroli przewozów wykonywanych przez L. Z.. Na przejazd spod dworca PKP przy ul. [...]umówili się telefonicznie, a cena za przejazd od osoby miała wynosić [...]zł. Świadkowie zeznali, że L. Z. poinstruował ich, aby w przypadku kontroli oświadczyli, że są znajomymi kierowcy i jadą za darmo.
Organ zaznaczył, że kontrola przeprowadzona w dniu [...]r. była drugą w zakresie wykonywanych przez stronę przewozów. Pierwsza kontrola przeprowadzona w dniu [...]r. stwierdziła te same naruszenia, co podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...]r.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ stwierdził, że strona wykonywała międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy osób na trasie [...] bez wymaganej licencji.
Odnośnie naruszenia określonego pod lp.2.10 organ I instancji przytoczył treść art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym i stwierdził, że kontrolowany przewóz wykonywany był samochodem osobowym, w którym liczba miejsc siedzących wynosiła siedem. W związku z powyższym pojazd nie spełniał wymogów określonych w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym.
W odwołaniu od tej decyzji L. Z. zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego podniósł, że" organ dopuścił się nielegalnego działania w postaci zbierania materiału dowodowego w wyniku obserwacji, dopuszczając się czynności operacyjnych" czego nie przewiduje ustawa o transporcie drogowym. Odwołujący się stwierdził, że w dniu [...]r. ITD wydała decyzję stosując to same uzasadnienie prawne i niemal takie samo uzasadnienie faktyczne, zatem strona została wielokrotnie ukarana za ten sam czyn. Zdaniem skarżącego przez wykonywanie transportu drogowego ustawa rozumie działalność o charakterze wielokrotnym i powtarzalnym. Zatem niezależnie od krotności realizowanych usług w danym okresie nadal pozostaje ona transportem a nie transportami co powinno mieć wpływ na ocenę legalności dwóch odrębnych postępowań w tej samej sprawie, odnośnie identycznego stanu faktycznego prze ten sam organ. Zdaniem skarżącego organ naruszył przepis art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej , który stanowi, że nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 4 pkt 11, art., 5 ust, 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a art. 87 ust.1 92 a ust. 1, 2, 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 244, poz. 1454) oraz lp. 1.1. i 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...]zł tytułem naruszeń z lp. 1,1, i 2,10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył treść art., 4 pkt 11, 5 ust. 1, 18 ust. 4a i 87 ustawy o transporcie drogowym oraz art.3 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym,
W chwili orzekania przez organ II instancji zmienił się stan prawny, Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia jej w życie. Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2012 r. ( art. 11 ustawy zmieniającej).
O ile w dacie orzekania przez organ I instancji obowiązywały przepisy pozwalające na nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku kierowania kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne, to przepisy ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw odpowiedzialności wobec przedsiębiorcy nie przewidują.
W myśl art. 92a ust 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...]zł. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekraczać kwoty [...]zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy ( art. 92a ust.6 ustawy o transporcie drogowym). W załączniku nr 3 pod lp 1.1. znajduje się obecnie naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji, które sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie [...]zł. Za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem nie spełniający kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust, 4a, z zastrzeżeniem przewozów o którym mowa w art. 18 ust. 4b nakładana jest kara pieniężna w wysokości [...]zł zgodnie z lp 2.10 załącznika nr 3 ustawy.
Po wnikliwej analizie zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że argumenty strony podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.
Organ odwoławczy nie dał wiary stronie, że wykonywała ona niezarobkowo przejazdy, gdyż okoliczności sprawy, a w szczególności zamówienie usługi przez internet przez pracowników Inspekcji Handlowej, oznakowanie pojazdu, a także treść zeznań świadków – pasażerów pojazdu wskazuje na to, że strona wykonywała przewóz okazjonalny. Z informacji udzielonej przez Biura ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego wynika, że strona nie posiadała licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób.
Organ wskazał, że na gruncie przepisów ustawy o transporcie drogowym wykonywanie transportu drogowego nie oznacza powtarzalnych i ciągłych czynności składających się na wykonywania działalności gospodarczej w tym zakresie. Organ nie jest zobowiązany do zbadania częstotliwości wykonywanych przez stronę przewozów lecz do wydania decyzji nakładającej karę pieniężną za wykonywanie transportu bez wymaganej licencji przy uwzględnieniu stanu w chwili zatrzymania do kontroli.
Odnośnie zarzutu strony dotyczącego wielokrotnego karania strony za ten sam czyn organ odwoławczy poinformował, że przedmiotowe postępowania administracyjne zostało wszczęte na podstawie wyników kontroli drogowej z dnia [...]r. Fakt prowadzenie innego postępowania w stosunku do strony trudniącej się wykonywaniem zarobkowych przewozów okazjonalnych z uchybieniem przepisów ustawy o transporcie drogowym skutkujące nałożeniem kary pieniężnej za popełnienie naruszeń określonych w załączniku do ustawy jest prawidłowe i nie stanowi naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż zakaz prowadzenia więcej niż jednej kontroli dotyczy kontroli przeprowadzanych w siedzibie przedsiębiorstwa.
Organ podkreślił, że dla wykonywania okazjonalnego przewozu osób ustawodawca przewidział szereg ograniczeń mających na celu odróżnienie tego typu działalności od licencjonowanych przejazdów taksówką. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, Natomiast bezsprzeczne jest, ze kontrolowany pojazd był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 7 osób z kierowcą, co uwzględnia materiał zdjęciowy.
Stan faktyczny z dnia kontroli potwierdza popełnienie przez stronę naruszeń z lp 1.1. i 2.10 jednakże na gruncie znowelizowanej ustawy o transporcie drogowym, należy na stronę nałożyć karę pieniężną ograniczoną do kwoty [...]zł zgodnie z art. 92 a ust, 2 ustawy o transporcie drogowym.
Dodatkowo w uzasadnieniu podniesiono, że w omawianym przypadku nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92 c ustawy o transporcie drogowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. Z. zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, naruszenie art. 7 k.p.a. przez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżącego rozstrzygnięcia, naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez przedsięwzięcie procedur oceny materiału dowodowego w sposób nieuregulowany w przepisach materialnych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot poniesionych kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu i dodatkowo wskazał, kontrola drogowa w dniu [...]r. odbyła się przy udziale inspektorów Inspekcji Handlowej. W dniu 1 lutego 2012 r. Sąd Rejonowy w Szczecinie wydał wyrok w sprawie nałożenia na stronę grzywny w kwocie [...]zł. za wykonywanie transportu drogowego bez licencji co uzasadnia zastosowanie art. 92 c ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zebrały wyczerpujący materiał dowodowy oraz właściwie zastosowały do jego oceny przepisy prawa materialnego.
W myśl art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. ustawy o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007 r. ,Nr 125. poz. 874)- zwanej dalej utd międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego , stosownie do art. 5 ust. 1 wymienionej ustawy, wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji. W rozumieniu art. 4 pkt 11 ustawy przewozem okazjonalnym jest przewóz osób nie stanowiący przewozu regularnego, przewozu regularnego okazjonalnego lub przewozu wahadłowego.
Skoro art. 5 ust. 1 utd stanowi, iż wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji, a transport drogowy obejmuje także przewóz okazjonalny, to strona powinna legitymować się licencją. W rozpoznawanej sprawie L. Z. nie posiadał licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób, co wynika z pisma Głównego Inspektoratu Drogowego z dnia [...]r. ( k. 29 akt administracyjnych). Fakt wykonywania zarobkowego przewozu osób wynika z zeznań świadków przesłuchanych w sprawie.
Kontrolowany samochód był konstrukcyjnie przystosowany do przewozu 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza materiał zdjęciowy co stanowi naruszenia art. 18 ust.4a utd, zgodnie z którym przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Z tych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja nakładająca karę pieniężną w wysokości [...]zł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, oraz karę pieniężną w kwocie [...]zł. za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem nie spełniającym kryterium określonego w art. 18 ust. 4a utd ( l. 1.1. i 2.10 załącznika Nr 3 utd) nie narusza prawa.
Za niezasadny Sąd uznał kwestionowanie przez skarżącego czynności operacyjnych inspektorów dokonanych na dworcu PKP. Czynności te nie stanowiły podstawy do dokonania ustaleń faktycznych. Co do zasady brak jest jakichkolwiek przeszkód prawnych, aby funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego dokonywali wstępnych czynności obserwacyjnych w innym miejscu niż przeprowadzona kontrola. W ocenie Sadu trudno jest przyjąć, iż sama obserwacja pojazdu przedsiębiorcy prowadzona przez inspektorów, może świadczyć definitywnie o sprzecznym z prawem pozyskaniu całego materiału dowodowego, jeżeli w następstwie dalszych czynności kontrolnych, dokonanych zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, inspektorzy ustalą stan faktyczny sprawy.
Zdaniem Sądu za niezasadne należy uznać twierdzenie skarżącego dotyczące niedopuszczalności wielokrotnego karania za brak licencji. Sąd rozpoznający skargę podziela pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 257/10 oraz z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 87/10, ze brak jest przepisu prawa , który pozwalałby w sytuacji wielokrotnych naruszeń prawa przy wykonywaniu transportu drogowego bez licencji poprzestać na nałożeniu jednej tylko kary. Stwierdzenie w czasie kilku kontroli drogowych, że transport dokonywany jest bez licencji, stanowi ustalenie wielokrotnego naruszenia obowiązku posiadania licencji przy wykonywaniu transportu. Każde takie stwierdzone naruszenie podlega karze.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Kontrola drogowa dokumentów dokonywana podczas wykonywania przewozu w międzynarodowym transporcie nie stanowi bowiem kontroli o jakiej mowa 82 ust 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej .( por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 644/08).
Fakt ukarania skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 1 lutego 20112 r. sygn. akt VII W 2471/11 grzywną za świadczenie usługi przewozu osób na trasie [...]bez licencji nie może mieć wpływy na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 92 a ust 5 ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej.
Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło