II SA/Sz 944/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Maria Mysiak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi W. C. i I. C. na postanowienie Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty K. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżących W. C. i I. C. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), po rozpatrzeniu zażalenia I. i W. C. utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] udzielającą pozwolenia na budowę. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce A. pozwolenia na budowę obiektu liniowego- sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków i jej zasilaniem oraz zjazdem z drogi, działki nr [...], obręb [...] . W dniu 27 stycznia 2016 r. W. i I. C. złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego wydania na rzecz Spółki A. pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej tłoczonej przy ul. wskazując, że nie brali udziału w tym postępowaniu bez swojej winy. Starosta po rozpatrzeniu ww. wniosku postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 148 § 1 i § 2 oraz art. 149 § 3 K.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją z uwagi na to, że wniosek został złożony z przekroczeniem ustawowego terminu, a nadto nie pochodził od strony. Na powyższe postanowienie I. i W. C. wnieśli zażalenie, zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 145 1 pkt 4 i art. 148 K.p.a. oraz art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowalne podnosząc, że organ w sposób nieuprawniony zawęził krąg stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę jak i błędnie ustalił, że nie zachowali terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Rozpatrując powyższe zażalenie organ II instancji w wymienionym na wstępie postanowieniu wyjaśnił, jakie są warunki i cele wznowienia postępowania określonego w art. 145 K.p.a., a także etapy jakimi kieruje się organ rozpoznając wniosek strony. Wskazał, że w pierwszym, wstępnym etapie bada się przedmiotowe i podmiotowe podstawy dopuszczalności wznowienia postępowania oraz zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. W przypadku ujawnienia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 K.p.a. bądź niezachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 K.p.a., organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W ocenie Wojewody, analiza akt sprawy wykazała, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia wymogu terminowości złożenia podania. Mianowicie, I. i W. C. we wniosku wskazali, że o fakcie "wybudowania budowli w postaci przepompowni dowiedzieli się, kiedy zostały wszczęte i przeprowadzone roboty budowlane", tak więc w celu ustalenia daty realizacji inwestycji, Starosta zwrócił się do inwestora – Spółki A. o dostarczenie wydanego w dniu [...] r. dziennika budowy. Jak wykazał materiał dowodowy, roboty budowlane przy realizacji inwestycji objętej decyzją z dnia [...] r. udzielającą pozwolenia na budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków i jej zasilaniem oraz zjazdem z drogi publicznej, zostały rozpoczęte w dniu 25 listopada 2015r. (wpis w dzienniku budowy), a realizacja odcinka sieci kanalizacji sanitarnej () w sąsiedztwie działek skarżących nastąpiła w dniach 8 i 9 grudnia 2015r. Z powyższych ustaleń wynika, że wnioskodawcy uchybili terminowi określonemu w art. 148 § 2 K.p.a., ponieważ termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał z dniem 9 stycznia 2016 r., a wniosek został złożony do organu pierwszej instancji w dniu [...] r. Organ odwoławczy podkreślił, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ustalenie kiedy wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji, a zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zapisy w dzienniku budowy jednoznacznie stanowią, że rozpoczęcie robót budowlanych przy realizacji sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków i jej zasilaniem oraz zjazdem z drogi publicznej, działki nr [...], obręb [..] objętych pozwoleniem na budowę z dnia [...] r. rozpoczęto w dniu [...] r. Roboty budowlane przy realizacji odcinka kanalizacji sanitarnej w sąsiedztwie działek skarżących, prowadzone były w dniach 8 i 9 grudnia 2015 r. co oznacza, że wiedzieli o wydanym pozwoleniu na budowę. W świetle powyższych ustaleń Starosta prawidłowo uznał, że zachodzi przesłanka do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postepowania. W tej sytuacji nieuzasadnione są oczekiwania, aby organ zajął stanowisko w kwestii przesłanek dla wznowienia postępowania. W. C. i I. C. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia jak i zasądzenie od organu kosztów postępowania. Strony zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciły naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6 -11 K.p.a.) oraz naruszenie art. 148 § 2 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżących, rozumowanie organu w kwestii przesłanki terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania oparte jest na nieistniejącym związku przyczynowo-skutkowym. Nie da się bowiem wywieść, że skoro w dzienniku budowy wpisano rozpoczęcie lub zakończenie robót, to skarżący z tą chwilą wiedzieli o wydaniu decyzji administracyjnej w tym zakresie. Zaznaczyli, że w zażaleniu wskazali, że o decyzji dowiedzieli się z treści postanowienia z dnia [...] r., a do tego dnia nie wiedzieli w ogóle czy decyzja była wydana i jakiej treści. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. – postanowienia organu pierwszej instancji pod kątem powyższego kryterium wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap, dotyczy badania spełnienia przesłanek formalnych przez wnioskodawcę i kończy się wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia bądź odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 1 i § 3 K.p.a.). Drugi etap ma miejsce po wydaniu postanowienia o wznowieniu i obejmuje postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.) i podjęcia decyzji w trybie art. 151 K.p.a. Niewątpliwie do przesłanek formalnych, których spełnienie jest wymagane do skutecznego wznowienia postępowania zaliczyć należy zachowanie terminu do złożenia takiego podania. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji ustaliły, że skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu, jednakże w ocenie Sądu analiza akt sprawy i uzasadnienia postanowienia, nie pozwalają na zaakceptowanie powyższego stanowiska organów. W sprawie bezsporne jest, że skarżący jako podstawę wznowienia wskazali na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a zatem słusznie organy uznały, że oceny terminowości wniesienia podania należy dokonać według art. 148 § 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z powołaniem się na okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, należy liczyć od dnia w którym to strona dowiedziała się o decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że dowiedzenie się o rozstrzygnięciu oznacza pozyskanie wiadomości o tym jakiej sprawy dotyczyła decyzja oraz czy była to decyzja pozytywna, negatywna lub w inny sposób kończąca postępowanie. Przy czym dla przyjęcia, iż strona "dowiedziała się o decyzji" wystarczające jest, by posiadała ona informacje o organie, który decyzję wydał oraz sposobie rozstrzygnięcia sprawy, lecz nie jest konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2008 r., sygn. II SA/Kr 545/08 oraz z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. II SA/Kr 43/11, dostępne w Internecie). Wykładnia jednak tego pojęcia nie może sprowadzać się do takiego rozumienia, które dowiedzenie się o decyzji utożsamia z tym momentem, kiedy strona dowiaduje się o bliżej nieokreślonej decyzji, która albo została wydana albo też nie (por. wyrok WSA z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 172/14, lex nr 1458126). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji błędnie przyjęły, że początkiem biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. udzielającą pozwolenie na budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków i jej zasilaniem oraz zjazdem, jest dzień, w którym to nastąpiła realizacja odcinka kanalizacji sanitarnej w sąsiedztwie nieruchomości skarżących, tj. zgodnie z dziennikiem budowy 8 i 9 grudnia 2015 r. W świetle bowiem art. 148 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. istotny jest dzień w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie dzień w którym strona dowiedziała się o realizacji inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2071/10, dostępny w Internecie). Niewątpliwie obu tych kwestii nie można utożsamiać, albowiem sam fakt, że roboty budowlane były rozpoczęte, nie oznacza, że strona z tym dniem powzięła wiadomość o istnieniu decyzji. Słusznie wywiedziono zatem w skardze, że brak jest związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy wpisem do dziennika budowy a określonym w art. 148 § 2 K.p.a. dniem dowiedzenia się o decyzji. Wprawdzie we wniosku o wznowienie postępowania skarżący powołali się wyłącznie na fakt, że o wybudowaniu budowli w postaci przepompowni dowiedzieli się kiedy zostały wszczęte i przeprowadzone roboty budowalne, tym nie mniej stwierdzenie to nie zwalniało organu z przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia, czy i kiedy oraz w jakiej sytuacji do strony dotarła informacja o wydaniu decyzji. Zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest okolicznością faktyczną, która powinna być w sposób obiektywny ustalona w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Tymczasem organy obu instancji, przeprowadziły postępowanie dowodowe w stosunku do okoliczności, które nie miały żadnego znaczenia dla sprawy nie dostrzegając, że ustalony fakt jest nieistotny dla zastosowania art. 148 § 2 K.p.a. Co więcej organ odwoławczy, pominął wyjaśnienia skarżących zawarte w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, odnoszące się do kwestii dowiedzenia się o decyzji. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 148 § 2 K.p.a., w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji zobligowany będzie do zbadania terminu wniesienia podania o wznowienia postępowania z uwzględnieniem powyższych rozważań Sądu, w tym do ustalenia wszelkich okoliczności świadczących o tym, kiedy strona dowiedziała się o decyzji i w zależności od tych ustaleń albo podejmie rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania, albo też wznowi postępowanie w celu rozważenia wskazanej przyczyny wznowienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu postanowień obu instancji. W przedmiocie kosztów rozstrzygnięto na mocy art. 200 i 205 ww. ustawy, zasądzając na rzecz skarżących od organu solidarnie kwotę [...] zł jako uiszczoną tytułem wpisu od skargi.