II SA/Sz 945/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-12-19
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w wyznaczonym terminie, podlega karze grzywny, nawet jeśli wykonał wyrok po wniesieniu skargi na jego niewykonanie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego w wyznaczonym terminie, podlega karze grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., nawet jeśli wyrok został wykonany po wniesieniu skargi na jego niewykonanie. Zgodnie z art. 154 § 3 p.p.s.a., wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Sąd ocenia stan rzeczy na dzień wniesienia skargi.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Starosty o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej nagród przyznanych pracownikom samorządowym w latach 2014-2015. Po pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, WSA zobowiązał Starostę do rozpoznania wniosku. Po oddaleniu skargi kasacyjnej organu przez NSA, wyrok stał się prawomocny. Mimo to, Starosta nie wykonał wyroku w terminie. Skarżący złożył skargę na niewykonanie wyroku, domagając się wymierzenia grzywny. Organ ostatecznie udzielił części informacji i wydał decyzję odmowną w pozostałym zakresie, tłumacząc opóźnienie błędami organizacyjnymi. Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył mu grzywnę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wymierzył Staroście grzywnę, stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Starosty na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi B.W. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 kwietnia 2016 r. w sprawie II SAB/Sz 20/16 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. wymierza Staroście grzywnę w wysokości [...] złotych, 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego B.W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn. akt II SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
Pismem z dnia [...] r. B. W. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") zwrócił się do Starosty o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej listy imion i nazwisk pracowników samorządowych, zatrudnionych w Starostwie Powiatowym w G., które otrzymały w 2014 roku nagrodę/nagrody za szczególne osiągnięcia w pracy oraz wysokość tej nagrody/tych nagród w odniesieniu do każdego z nagrodzonych pracowników samorządowych, informacji o tym jakie szczególne osiągnięcia w pracy - w odniesieniu do każdego z nagrodzonych pracowników samorządowych - stanowiły podstawę przyznania w 2014 roku nagrody za szczególne osiągnięcia oraz analogicznie za rok 2015.
W związku z nieuzupełnieniem wniosku organ zostawił wniosek bez rozpatrzenia (notatka służbowa z dnia [...] r.), zaś wskutek wniesionej skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Sąd ten wydał wyrok sygn. akt II SAB/Sz [...] z dnia [...] r. zobowiązując Starostę do rozpoznania wniosku Strony oraz stwierdzając bezczynność. Od ww. wyroku organ wywiódł skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił, wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt I OSK [...]. Prawomocny wyrok został doręczony organowi w dniu [...] r.
W dniu [...] r. Strona złożyła kolejną skargę na bezczynność organu w przedmiocie wykonania prawomocnego wyroku WSA w Szczecinie. Ponadto Strona wezwała organ do wykonania ww. wyroku.
Następnie w dniu [...] r. Strona złożyła skargę na niewykonanie wyroku wnosząc o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie od Starosty zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi z dnia [...] r. na niewykonanie wyroku, Skarżący wskazał, że w sprawie rozpatrzenia wniosku z [...] r. został wydany wyrok WSA w Szczecinie z [...] r. (II SAB/Sz [...]), na mocy którego zobowiązano Starostę do rozpoznania wniosku z [...] r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku (pkt I wyroku). Wyrok WSA w Szczecinie stał się prawomocny po oddaleniu skargi kasacyjnej organu na mocy wyroku NSA z [...] r. (I OSK [...]).
Skarżący wskazał dalej, że z informacji uzyskanej w Wydziale Informacji Sądowej WSA w Szczecinie, akta sprawy przed WSA w Szczecinie zostały wysłane do organu [...] r., co w świetle art. 286 § 2 p.p.s.a. oznacza, że termin do realizacji wniosku upłynął.
W ocenie Skarżącego, do dnia złożenia niniejszej skargi organ w żaden sposób nie załatwił wniosku z [...] r., tj. ani nie udostępnił żądanej informacji w drodze czynności materialno-technicznej, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Dalej wskazał także, że w dniu [...] r. skierował do organu wezwanie do wykonania wyroku, jednakże organ wciąż nie wykonał wyroku w zakresie pkt I.
Pismem z dnia [...] r. organ udzielił informacji w żądanym zakresie w odniesieniu do osób zatrudnionych w Starostwie Powiatowy w G. pełniących funkcje publiczne, za które uznano funkcjonariuszy publicznych oraz osoby, które pełnią funkcje decyzyjne lub są dysponentem środków finansowych.
Natomiast zakresie dotyczącym pozostałych pracowników Starostwa Powiatowego w G., którym przyznane zostały nagrody zgodnie z Regulaminem Wynagradzania (na koniec roku 2014 i 2015 r.), tj. pracowników, którzy nie pełnią funkcji publicznych, lecz wykonują wyłącznie czynności pomocnicze, organ decyzją z dnia [...] r. znak [...] odmówił udostępnienia informacji w zakresie wskazanym we wniosku z dnia [...] r. Organ wskazał, iż udzielenie informacji odnośnie wskazanych pracowników w zakresie objętym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej naruszyłoby ich prywatność, a więc było niedopuszczalne z uwagi na wyłączenia określone w przepisie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym zakresie organ powołał wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] r., sygn. akt II SAB/Po [...].
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. organ wniósł o nie wymierzanie organowi grzywny zawnioskowanej przez Skarżącego oraz o umorzenie postępowania. Organ wyjaśnił nadto, że ww. skargę z dnia [...] r., potraktował jako pismo uzupełniające złożoną w dniu [...] r. skargę na bezczynność i zadecydował o łącznym potraktowaniu obu pism i o ich łącznym przekazaniu Sądowi wraz z uporządkowanymi aktami sprawy.
Organ wskazał, że doręczenie prawomocnego orzeczenia nastąpiło w dniu [...] r. w związku z czym działając w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. uznał skargę za zasadną i rozpoznał złożony wniosek, udzielając informacji publicznej we wskazanym zakresie, w pozostałym wydając decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej.
Wskazano również, że powodem opóźnienia organu w rozpoznaniu wniosku było omyłkowe przekazanie wyroku do wykonania w zakresie obowiązku zapłaty zasądzonych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, co skutkowało nie przekazaniem wyroku do właściwego wydziału merytorycznego skutkiem załatwienia zawartego w nim wniosku o udzielenie informacji publicznej. Niezwłocznie po otrzymaniu wniosku o wykonanie wyroku oraz skargi z dnia [...] r. organ przystąpił do realizacji czynności związanych z rozpoznaniem złożonego wniosku. Z uwagi na ich znaczną czasochłonność - konieczność pozyskania danych od poszczególnych kierowników jednostek umożliwiających ocenę przesłanek dla udzielenia względnie odmowy udzielenia informacji publicznej - wniosek w tym względzie był bardzo szeroki, i trudności z ich pozyskaniem w okresie urlopowym rozpoznanie wniosku zostało dokonane w zakresie wskazanym w załączonym piśmie oraz decyzji administracyjnej.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. Skarżący podtrzymał swoją skargę z dnia [...] r. na niewykonanie wyroku, wskazując, że na dzień jej złożenia organ nie wykonał we wskazanym w skardze zakresie, wyroku WSA w Szczecinie (II SAB/Sz [...]), co potwierdził sam organ w odpowiedzi na skargę.
Skarżący potwierdził, że część informacji, o których przekazanie się zwrócił (imiona i nazwiska nagrodzonych pracowników samorządowych, pełniących - zdaniem organu - funkcje publiczne, oraz informacje o kwotach poszczególnych nagród) otrzymał wraz z pismem z [...] r. ([...]), doręczonym [...] r.
Skarżący wskazał także, że [...] r. otrzymał od organu drugie pismo z tego samego dnia o tej samej sygnaturze (pismo z [...] r., [...]), które stanowiło projekt decyzji administracyjnej. Po złożeniu odwołania od tej "decyzji" spostrzegł bowiem, że otrzymany od organu dokument nie jest podpisany. Kserokopię pisma z [...] r. złożonego do SKO w S. wraz z kserokopią załącznika dołączono do niniejszego pisma.
Zdaniem Skarżącego wobec tego w części wniosku (informacje o nagrodach przyznanych w 2014 i 2015 r. pracownikom samorządowym, niepełniącym w Starostwie Powiatowym w G. funkcji publicznych) organ wciąż nie zrealizował wniosku, gdyż ani nie udostępnił w tym zakresie żądanych informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (organ przesłał bowiem tylko, jak dotąd, projekt tej decyzji). Na tym polega wciąż aktualność złożonej w niniejszej sprawie skargi.
Pismem z dnia [...] r. organ udzielił odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. wskazując, ze ustosunkowanie się do skargi przez organ zawiera pismo z dnia [...] r. i wniósł o umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na wykonanie wyroku w dniu [...] r. oraz o nie wymierzanie organowi grzywny.
WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II SAB/Sz [...], rozpoznając skargę na bezczynność z dnia [...] r. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty do załatwienia wniosku z dnia [...] r., stwierdził, że bezczynność Starosty miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od Starosty na rzecz Skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Stosownie natomiast do art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei zgodnie z § 3 wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.
Jak wskazuje się w literaturze skarga, w której strona żąda wymierzenia grzywny, jest odrębną skargą wniesioną przez uprawniony podmiot, inną od skargi, w wyniku rozpoznania której został wydany wyrok sądu niewykonany przez organ (niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania). Istotą skargi jest wymierzenie sankcji za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. Wszczęcie postępowania sądowego o zastosowanie środków określonych w tym przepisie ma na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Środki stosowane na mocy wskazanego przepisu mają uzasadnienie w swoistej recydywie organów administracji naruszających prawo. Istota skargi wszczynającej to postępowanie sprowadza się do żądania zastosowania przez sąd określonych środków. Możliwe jest parokrotne składanie skargi na niewykonanie wyroku sądu. Powyższa zasada jest ograniczona jedynie wówczas, gdy wcześniej sąd oddalił skargę na niewykonanie wyroku z powołaniem się na fakt wykonania wyroku przez organ administracyjny (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz." Wydanie 7, W. 2008, s. 499 i n.).
Wobec powyższych poglądów złożenie przez Skarżącego skargi na bezczynność organu z dnia [...] r. nie stanowiło przeszkody do wniesienia obecnie rozpoznawanej skargi z dnia [...] r. na niewykonanie wyroku sądu, a wydanie wyroku w tamtej sprawie nie stanowi przeszkody do wydania wyroku w sprawie niniejszej. Skarga ta oparta jest o inną podstawę prawną i cechuje się innymi regułami postępowania, a wydany w jej wyniku wyrok ma na celu wymierzenie grzywny organowi, nie zaś w pierwszym rzędzie stwierdzenie jego bezczynności.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że podmiot zobowiązany nie wykonał wyroku WSA w Szczecinie z [...] r. (sygn. akt II SAB/Sz [...]), poprzez rozpoznanie wniosku Skarżącego w terminie terminu określonym w tym wyroku, w co czyniło zasadnym zarzut skargi odnośnie niewykonania wyroku sądu .
Jak wyjaśnił organ doręczenie mu prawomocnego wyroku WSA (od którego to terminu należało liczyć 14 dni na rozpoznanie wniosku Skarżącego) nastąpiło w dniu [...] r., jednak wniosek ten został rozpoznany z opóźnieniem albowiem omyłkowo przekazano wyrok do wykonania w zakresie obowiązku zapłaty zasądzonych kosztów postępowania, co spowodowało brak przekazania wyroku do właściwego wydziału merytorycznego celem załatwienia zawartego w nim wniosku o udzielenie informacji publicznej.
W niniejszej sprawie Sąd ocenia skargę zgodnie z regułami wynikającymi z art. 154 p.p.s.a.
Należy wiec zauważyć, że pierwszym warunkiem dopuszczalności skargi na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność jest zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku. W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony, albowiem organ został wezwany przez Skarżącego do wykonania wyroku WSA w Szczecinie z [...] r. (sygn. akt II SAB/Sz [...]) wezwaniem z dnia [...] r. Okoliczność powyższa nie jest kwestionowana przez organ i została ona przez organ potwierdzona w piśmie z dnia [...] r. zatytułowanym "Pismo organu w związku z przekazaniem skargi" (k. 38), a nadto oryginał wezwania do wykonania wyroku znajdujący się w aktach sprawy II SAB/Sz [...] jest znany Sądowi z urzędu w związku z rozpoznawaniem powyższej sprawy ze skargi tego samego Skarżącego na bezczynność organu .
Nie ma więc wątpliwości, iż wyrok mimo upływu wyznaczonego terminu, do dnia złożenia skargi z dnia [...] r. nie został wykonany, a Strona przed wniesieniem skargi wezwała organ do jego wykonania.
Natomiast okoliczność rozpoznania wniosku i wykonania wyroku już po wniesieniu skargi z dnia [...] r. na niewykonanie wyroku, tj. w dniu [...] r. nie ma dla niniejszej sprawy żadnego znaczenia.
Należy ponownie podkreślić, iż sprawa ta rozpoznawana jest w myśl reguł wynikających z art. 154 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.
Sąd zatem winien oceniać stan rzeczy na dzień wniesienia skargi, co nastąpiło w dniu [...] r. W tym dniu niewątpliwie wyrok WSA w Szczecinie z dnia [...] r. sygn. akt II SAB/Sz [...] nie został wykonany.
Dlatego też zdaniem Sądu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia badanej obecnie sprawy, zarzuty dotyczące wadliwości decyzji z dnia [...] r., w której co do części wniosku odmówiono udzielenia informacji publicznej, a także stanowisko Strony iż w istocie istnieje tylko "projekt" decyzji - w związku z twierdzeniem Strony o braku podpisu na otrzymanym egzemplarzu decyzji. Istotne jest, to że do dnia [...] r. organ nie wykonał wyroku Sądu. Okoliczności które nastąpiły w dniu [...] r. są nieistotne dla oceny niniejszej sprawy.
Jednocześnie stosownie do wymogu zawartego w art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy uznał, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że uchybienie terminowi określonemu w wyroku Sądu wyniosło ponad 2 miesiące, jednak nie okres zwłoki jest najistotniejszy dla tej oceny. Najistotniejsze bowiem jest to, że organ po wydaniu prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku, również go nie rozpoznał, ignorując wyrok Sądu, co obecnie tłumaczy w istocie bałaganem organizacyjnym panującym w urzędzie. Tymczasem prawidłowa organizacja pracy w urzędzie należy właśnie do organu. Cała zatem wina w braku wykonania wyroku leży niewątpliwie po stronie organu, który był świadomy, iż został zobowiązany do rozpatrzenia wniosku prawomocnym wyrokiem Sądu, a jednak w sposób oczywisty tego nie uczynił, obecnie zaś tłumaczy to bałaganem organizacyjnym w kierowanej przez siebie jednostce.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 154 § 1 p.p.s.a. składając skargę na niewykonanie wyroku, Skarżący zażądał wymierzenia organowi grzywny. Jak wyjaśniono wcześniej istotą skargi o której mowa w powyższym przepisie jest wymierzenie sankcji za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. W myśl art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W związku z powyższym Sąd uznał za zasadne wymierzenie organowi grzywny w wysokości o której mowa w pkt 1 sentencji wyroku.
Orzeczenie o zwrocie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego w łącznej kwocie [...]zł uzasadniają przepisy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. Zasądzona kwota obejmuje: zwrot uiszczonego stałego wpisu od skargi
([...] zł), uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa procesowego ([...] zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego (radcy prawnego) w kwocie [...]zł tytułem zastępstwa prawnego Skarżącego w niniejszym postępowaniu sądowym
(§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
[...] r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
(Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.
Wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych opublikowane są w również internetowej bazie orzeczeń NSA - [...]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło