II SA/Sz 953/19
WyrokWSA w Szczecinie2020-03-05
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca zrezygnował z mniej korzystnego zasiłku dla opiekuna na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać przyznane od daty złożenia wniosku, a nie od daty wydania decyzji uchylającej poprzednią decyzję o zasiłku dla opiekuna. Wnioskodawca, dokonując wyboru świadczenia korzystniejszego (świadczenia pielęgnacyjnego) w miejsce zasiłku dla opiekuna, nie może być pozbawiony prawa do nowego świadczenia za okres od dnia złożenia wniosku. Organy powinny umożliwić wyrównanie różnicy między wypłaconym świadczeniem a świadczeniem korzystniejszym, przyznanym zgodnie z wyborem strony, od miesiąca złożenia wniosku.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna, który legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W momencie składania wniosku pobierała zasiłek dla opiekuna. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że niepełnosprawność syna powstała po ukończeniu przez niego 19 roku życia i nie kontynuował nauki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przyznało świadczenie pielęgnacyjne, jednakże od daty późniejszej niż data złożenia wniosku. Wnioskodawczyni zaskarżyła decyzję SKO, domagając się przyznania świadczenia od daty złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia NSA Stefan Kłosowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej D. G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 17,
art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 2a, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
(Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.) zwanej dalej: "u.ś.r.", działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K. Zastępca Kierownika Centrum Świadczeń Rodzinnych
w S. odmówił D. G. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na syna R. G..
W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że w dniu [...] maja 2019 r. strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na syna. Do wniosku strona dołączyła orzeczenie z dnia [...] listopada 2014 r. zaliczające syna do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe. Zgodnie z orzeczeniem, niepełnosprawność istnieje od [...] czerwca 2011 r. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia [...] marca 2013 r. z informacją, że syn strony był słuchaczem Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] od [...] września 2009 r. do [...] stycznia 2011 r.
Wskazując na brzmienie art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r., organ podniósł,
że niepełnosprawność syna wnioskodawczyni powstała w czerwcu 2011 r., tj., gdy miał ukończone 19 lat oraz nie kontynuował w tym czasie nauki w szkole lub w szkole wyższej. W tej sytuacji organ uznał, że zasadna jest odmowa przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego.
Wnioskodawczyni odwołała się od powyższej decyzji, której zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., poprzez nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. oraz naruszenie przepisu art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) zwanej dalej: "k.p.a.", art. 17
ust. 1 pkt 4, ust. 4 i ust. 5, art. 27 ust. 5 u.ś.r., w wyniku rozpatrzenia odwołania, uchyliło w całości ww. decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2019 r. i przyznało wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne miesięcznie w wysokości [...] zł d dnia [...] sierpnia 2019 r. do [...] sierpnia 2019 r., oraz w wysokości [...] zł od dnia [...] września 2019 r., na czas nieokreślony.
W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13
(Dz. U. z 2014 r. poz. 1443) stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie
ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Osoby opiekujące się dorosłymi niepełnosprawnymi powinny być traktowane w taki sam sposób, niezależnie od wieku, w którym powstała niepełnosprawność osoby zaliczonej do kategorii osób dorosłych w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ wskazując na art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i uwzględniając niekonstytucyjność ww. przepisu u.ś.r., rozpoznał wniosek z pominięciem kryterium wieku, w którym powstała niepełnosprawność osoby dorosłej.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Kolegium ustaliło zatem, iż decyzja organu
I instancji została wydana z naruszeniem prawa. Podniosło, że zgodnie z art. 24 ust. 2 oraz ust. 4 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Kolegium argumentowało, że fakt uzyskiwania przez stronę zasiłku dla opiekuna nie stanowił sam w sobie przeszkody do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do tej samej osoby podopiecznej, tj. syna. W sytuacji zbiegu po stronie tego samego podmiotu uprawnień do obydwu tych świadczeń znalazł zastosowanie art. 27 ust. 5 u.ś.r., co spowodowało, że osoba uprawniona wybrała jedno z tych świadczeń, korzystniejsze dla siebie, czemu dała wyraz, składając wniosek o przyznanie prawa
do świadczenia pielęgnacyjnego i prośbę o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna.
Jak wskazało Kolegium, rozpatrywanej sprawie osoba wymagająca opieki, syn wnioskodawczyni niepozostający w związku małżeńskim, legitymuje się orzeczeniem
o stopniu znacznym niepełnosprawności, datowanym od [...] czerwca 2011 r. i od tej daty istnieje niepełnosprawność, a więc powstała po ukończeniu przez niego 19 roku życia. Opiekę nad synem sprawuje matka (wnioskodawczyni), która nie podejmuje z tego tytułu zatrudnienia. Nie ma przy tym ustalonego prawa do świadczeń emerytalno- rentowych oraz nie jest osobą niepełnosprawną. Do dnia [...] sierpnia 2019 r. stronie przysługiwało prawo do zasiłku dla opiekuna, z którego zrezygnowała, dokonując na podstawie art. 27 ust. 5 u.ś.r. wyboru świadczenia dla niej korzystniejszego, tj. świadczenia pielęgnacyjnego.
Organ odwoławczy stwierdził, że z dniem wydania ostatecznej decyzji uchylającej decyzję przyznającą zasiłek dla opiekuna, tj. z dniem [...] sierpnia 2019 r., ustała przeszkoda do wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z wyborem strony. Wskazał, że świadczenie wynosi 1583 zł miesięcznie, zgodnie z art. 17 ust. 3 u.ś.r. W miesiącu sierpniu przysługuje za niepełny miesiąc, tj. za [...] dni od dnia [...] do [...] sierpnia 2019 r. i wynosi, zgodnie z art. 17 ust. 4 u.ś.r. [...] zł. Organ przyznał świadczenie na czas nieokreślony z uwagi na orzeczenie o niepełnosprawności podopiecznego na stałe.
D. G., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na ww. decyzję organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r. w zakresie daty początkowej przyznania wnioskowanego świadczenia, wnosząc o uchylenie decyzji we wskazanej w części i przyznanie wnioskowanego świadczenia od dnia złożenia wniosku. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 27
ust. 5 ustawy u.ś.r., poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od dnia [...] sierpnia 2019 r., mimo że skarżąca dokonała wyboru świadczenia korzystniejszego, a tym samym świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać przyznane od dnia złożenia wniosku (tj. od dnia [...] maja 2019 r.) z możliwością wyrównania różnicy pomiędzy świadczeniem już wypłaconym a świadczeniem korzystniejszym zgodnie z wyborem strony;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 24
ust. 2 u.ś.r., poprzez przyznanie stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] sierpnia 2019 r. (tj. od dnia wydania ostatecznej decyzji uchylającej decyzję przyznającą zasiłek dla opiekuna), mimo że wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w dniu [...] maja 2019 r., a strona dokonała wyboru świadczenia korzystniejszego;
3. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w oparciu o dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, z pominięciem daty złożenia wniosku przez stronę, a w konsekwencji pozbawienie strony prawa do świadczenia korzystniejszego za okres od dnia [...] maja 2019 r. do dnia [...] sierpnia 2019 r., mimo wyraźnego wyboru przez stronę świadczenia pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organ powinien przyznać jej wnioskowane świadczenie od dnia złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. od dnia [...] maja 2019 r. Podkreśliła, że zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r., skarżąca dokonała wyraźnego wyboru świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia korzystniejszego od pobieranego zasiłku dla opiekuna. Skarżąca wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożyła stosowne oświadczenie w tym zakresie.
Organ w niniejszej sprawie całkowicie pominął regulację art. 24 ust. 2 u.ś.r.
W orzecznictwie akceptowalna jest możliwość wyrównania różnicy między już wypłaconym świadczeniem, a świadczeniem korzystniejszym dla strony przyznanym zgodnie z jej wyborem. W konsekwencji istnieje możliwość przyznania skarżącej - za okres od dnia [...] maja 2019 r. do dnia [...] sierpnia 2019 r. - świadczenia odpowiadającego różnicy pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a wysokością zasiłku dla opiekuna, który skarżąca otrzymywała za ten sam okres.
Organ niezasadnie uznał, że pobieranie przez skarżącą zasiłku dla opiekuna stanowi przeszkodę negatywną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis
art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie może być interpretowany w oderwaniu od art. 27 ust. 5 tej ustawy, zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna przysługuje jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną.
W konsekwencji powyższego, skarżąca uważa, że zaskarżona decyzja narusza także przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., odmawiając przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] maja 2019 r. do dnia [...] sierpnia 2019 r. z uwagi na pobieranie w tym okresie zasiłku dla opiekuna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola sprawy, sprawowana według kryterium legalności działań organu administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), potwierdziła zasadność wniesionej skargi.
Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. ustawy
o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.) zwanej dalej: "u.ś.r.",
świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia
9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób
o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W myśl art. 17b ust. 1 ww. ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 u.ś.r.).
Przepis art. 27 ust. 5 ustawy stanowi, że w przypadku zbiegu uprawnień
do następujących świadczeń:
1) świadczenia rodzicielskiego lub
2) świadczenia pielęgnacyjnego lub
3) specjalnego zasiłku opiekuńczego lub
4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub
5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
- przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną -
także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.
W sprawie niesporne jest, że w dniu [...] maja 2019 r. wpłynął do organu I instancji wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna. W związku ze sprawowaną opieką nad synem skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia. Syn skarżącej (ur. [...].10.1991 r.) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności
z dnia [...] listopada 2011 r. wydanym na stałe. Zgodnie ze wskazanym orzeczeniem niepełnosprawność syna istnieje od [...] czerwca 2011 r. W momencie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, skarżąca pobierała zasiłek dla opiekuna
w wysokości przyznany decyzją organu z dnia [...] grudnia 2012 r., następnie zmienianą We wniosku skarżąca podała, że w związku z opieką nad synem powinno jej zostać przyznane korzystniejsze świadczenie, tj. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną. Zaznaczyła, że pobieranie świadczenia mniej korzystnego
nie stanowi przeszkody do przyznania osobie uprawnionej na jej wniosek świadczenia bardziej korzystnego.
Powyższe ustalenia prowadzą do jednoznacznego wniosku, że składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu [...] maja 2019 r. skarżąca złożyła jednocześnie oświadczenie o rezygnacji z mniej korzystnego świadczenia pobieranego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem, co rodzi swoje konsekwencje w świetle ww. przepisów u.ś.r.
Uwzględnić należy ponadto skutki wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, który stwierdził,
że art. 7 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.) w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną
po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Oznacza to, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej,
w obecnym stanie prawnym mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r., tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.
Przyjmując wynikające z akt sprawy ustalenia faktyczne, należy stwierdzić,
że organ I instancji orzekający decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie regulacji prawa procesowego i materialnego, wadliwie odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na niespełnienie kryterium wieku syna skarżącej w momencie powstania jego niepełnosprawności, co spotkało się z zasadną reakcją organu, który zaskarżoną decyzją uchylił decyzję organu I instancji i przychylił się do wniosku skarżącej. Jednakże, w ocenie Sądu organ II instancji wadliwie ustalił okres początkowy, na jaki świadczenie winno zostać przyznane, tj. od [...] sierpnia 2019 r.
W ocenie Sądu, prawidłowa wykładnia art. 27 ust. 5 w zw. z art. 24 ust. 2 u.ś.r., powinna prowadzić do stwierdzenia, że skoro wnioskodawca dokonał wyboru świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce dotychczas pobieranego zasiłku dla opiekuna, to nie może zostać pozbawiony prawa do nowego świadczenia za okres od dnia złożenia wniosku.
W okolicznościach, w których skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek, obowiązkiem organu winno być działanie zgodne z zasadą ochrony zaufania uczestnika do władzy publicznej, a także z zasadą udzielania informacji publicznej
i przekonywania. Organy orzekające w sprawie powinny, a czego nie zrealizowały, podjąć odpowiednie czynności informacyjno-wyjaśniające z udziałem skarżącej celem rozpatrzenia jej wniosku w odpowiednim trybie postępowania administracyjnego z wyjaśnieniem w sposób jasny, zrozumiały i logiczny przyczyn podejmowania określonych działań przez te organy. Oznacza to, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej doszło do naruszenia norm procesowych, wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Złożenie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji pobierania zasiłku dla opiekuna winno być bowiem potraktowane przez organy pomocy społecznej jako skorzystanie z prawa wyboru świadczenia korzystniejszego, tj. świadczenia pielęgnacyjnego, tym bardziej, gdy uprawniona do wniosku o przyznanie tego świadczenia przedłożyła oświadczenie o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna. W przypadku zbiegu uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego i jak w przedmiotowej sprawie zasiłku dla opiekuna oraz dokonania przez osobę uprawnioną wyboru świadczenia pielęgnacyjnego celem działań organu powinno być wyeliminowanie z obiegu prawnego rozstrzygnięcia przyznającego na ten sam okres innego świadczenia, a następnie przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zgodnie ze złożonym wnioskiem z uwzględnieniem daty złożenia żądania. Do rozwiązania w ww. sposób sprawy, przychyla się stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które skład orzekający w pełni podziela (por. wyroki: WSA Opolu z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Op 302/18; WSA w Rzeszowie z dnia 12 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 15/19; WSA w Gdańsku z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 559/19, opubl. w internetowej bazie orzeczenia.nsa.gov.pl). W zaistniałej sytuacji za zasadne Sąd uznał zarzuty skargo o naruszeniu zaskarżoną decyzją art. 24 ust. 2 oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r.
Niezależnie od obowiązku respektowania w sprawie administracyjnej stanowiska wynikającego z wyroku TK o sygn. akt K 38/13, to po wpłynięciu wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2019 r. o "zamianę" zasiłku dla opiekuna na świadczenie pielęgnacyjne, organ winien uwzględnić konieczność jego wyrównania od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Organ ten zobligowany był zatem wszcząć postępowanie w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna oraz równolegle na podstawie wniosku z dnia [...] maja 2019 r., ze skutkiem procesowym na ten moment wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z mocą od pierwszego dnia miesiąca wpływu wniosku (art. 24 ust. 2 u.ś.r.).
W przypadku stwierdzenia, że skarżąca spełnia przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, organ powinien był, po ustaleniu wystąpienia przesłanki
z art. 155 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 2 u.ś.r., uchylić decyzję o przyznaniu zasiłku dla opiekuna z mocą od dnia [...] maja 2019 r., a następnie w postępowaniu dotyczącym przyznania świadczenia na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. wydać decyzję z mocą od ww. momentu. Pozwoli to na zachowanie właściwej symetrii czasowej, aby uniknąć naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. W konsekwencji organ powinien podjąć czynności we właściwym trybie administracyjnym, eliminujące powstały stan niezgodności z prawem w stosunku do decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], orzekającej - w pkt 1 - o uchyleniu od [...] sierpnia 2019 r. decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] zmienionej decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], oraz w pkt 2 odmawiającą uchylenia od [...] maja 2019 r. do [...] sierpnia 2019 r. decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. zmienionej decyzja z dnia [...] października 2019 r.
W ocenie Sądu, uwzględniając, że za okres od [...] maja 2019 r. strona pobierała zasiłek dla opiekuna, nic nie stoi na przeszkodzie, aby wyrównanie należnego świadczenia pielęgnacyjnego nastąpiło z potrąceniem kwot wypłaconych stronie comiesięcznie od [...] maja 2019 r. do momentu wydania prawidłowej decyzji w przedmiocie wniosku z dnia [...] maja 2019 r.
Podsumowując, zaakceptować należy wykładnię przepisów u.ś.r. umożliwiającą wyrównanie różnicy między wypłaconym świadczeniem, a świadczeniem korzystniejszym dla strony przyznanym zgodnie z jej wyborem od miesiąca złożenia wniosku o nowe świadczenie. Ponownie rozpatrując sprawę organ ma obowiązek uwzględnić przedstawioną przez Sąd wykładnię przepisów u.ś.r. oraz ww. wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącej wraz z jej oświadczeniem dotyczącym wyboru przysługującego jej świadczenia w trybie art. 27 ust. 5 u.ś.r. Ponadto organ winien uwzględnić konieczność pominięcia tej części normy art. 17 ust. 1b ustawy, którą Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, uznał za niezgodną z Konstytucją RP.
Podsumowując z powodu naruszenia wskazanych wyżej norm prawa procesowego materialnego przedmiotowa skarga zasługiwała na uwzględnienie. Mając na uwadze zakres i wagę dostrzeżonych naruszeń prawa, dla końcowego wyniku sprawy administracyjnej Sąd uznał za konieczne uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2019 r.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. a i c w zw.
z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2019 r., o czym orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O przyznaniu skarżącej kosztów postępowania sądowego, Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło