II SA/Sz 966/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-12-12
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stosując art. 138 § 2 K.p.a., w sytuacji gdy mógł samodzielnie rozpoznać sprawę merytorycznie?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ ten naruszył art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 80 i 136 § 1 K.p.a. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy mógł samodzielnie rozpoznać sprawę merytorycznie, a nie powinien był jej przekazywać do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zwłaszcza że istniały dowody (decyzja Prezydenta Miasta zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na przebudowę instalacji gazowej) podważające podstawy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ZWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą A. O. wykonanie czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. PINB nakazał m.in. demontaż sufitu podwieszonego, montaż nawietrzaków i kratek wentylacyjnych, montaż wkładów kominowych oraz odłączenie okapu kuchennego. ZWINB uchylił tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę ustalenia, czy A. O. dysponuje zgodą na ingerencję w części wspólne budynku (przeniesienie licznika gazowego, podłączenie okapu). A. O. zaskarżyła decyzję ZWINB, zarzucając m.in. błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów prawa materialnego oraz proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze sprzeciwu A. O. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego w prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. O. kwotę [...](pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2019 r., poz. 1186 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] w S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...] z dnia [...] wydanej w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy.
Pismem z dnia [...] września 2017 r. Wspólnota Mieszkaniowej wniosła o kontrolę lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy
ul. [...] w S. w zakresie zmiany przeznaczenia oraz przebudowy pomieszczeń, przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej (zmiany sposobu ogrzewania lokalu) oraz w zakresie przewodów kominowych.
Organ powiatowy nadzoru budowlanego dnia [...] listopada 2017 r. przeprowadził oględziny przedmiotowego lokalu mieszkalnego, które wykazały, że wykonano aneks kuchenny w pokoju, zmieniono funkcję kuchni na pokój oraz w związku z przeniesieniem kuchenki gazowej do aneksu kuchennego przebudowo instalację gazową. Do protokołu z oględzin załączono kopie: protokołu przeglądu instalacji gazowej i próby szczelności instalacji w mieszkaniu z dnia [...] lutego 2014 r., protokołu nr [...]/14 okresowej kontroli przewodów kominowych przy ul. [...] w S. oraz fotografii przedstawiających przedmiotowy lokal mieszkalny.
Po rozpatrzeniu sprawy samowolnie wykonanych robót budowlanych, polegających na wykonaniu aneksu kuchennego, zmianie funkcji kuchni na pokój oraz przebudowie instalacji gazowej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S., nakazał A. O. - właścicielowi lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w S., przedłożenie w terminie do dnia [...] stycznia 2018 r. dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, wskazujących na uprawnienia inwestora do wykonania ww. robót budowlanych oraz oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych sporządzonej przez osoby legitymujące się wymaganymi dla danej branży uprawnieniami budowlanymi i należących do stosownej izby samorządu zawodowego.
A. O. w odpowiedzi na powyższe zobowiązanie przedłożyła: dokumentację techniczną pn. "Inwentaryzacja i ocena stanu technicznego wewnętrznej instalacji gazowej" wykonaną w styczniu 2018 r. przez mgr inż. E. Z. oraz "Lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami - Opinia architektoniczna" wykonaną w styczniu 2018 r. przez mgr. inż. arch. D. S., a nadto akt notarialny rep. A nr [...] r. z dnia [...] grudnia 1999 r. umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w S. wraz z planem i opisem lokalu.
W dniu 12 grudnia 2018 r. wpłynęło do organu pismo, w którym to Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej [...] działający w imieniu ogółu właścicieli nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], na podstawie podjętej Uchwały nr [...], oświadczył, iż Wspólnota nie wyraża zgody na zalegalizowanie robót budowlanych przeprowadzonych bez dopełnienia wymaganych prawem formalności w lokalu mieszkalnym nr [...].
Dnia 18 kwietnia 2019 r. organ powiatowy przeprowadził kolejne oględziny przedmiotowego lokalu, w toku których ustalono, że wykonane zostały samowolne roboty budowlane polegające na wykonaniu aneksu kuchennego, zmianie kuchni na pokój oraz przebudowanie instalacji gazowej. W stosunku do wykonanej przez E. Z. inwentaryzacji stwierdzono, że dokonano przeniesienia licznika gazowego z przedpokoju mieszkania na klatkę schodową, podłączenia okapu w aneksie kuchennym do kanału kominowego oraz zamontowania gazomierza na klatce schodowej na wysokości poniżej 1,8 m (ok. 1,5 m). Wskazano także, że pozostałych zaleceń nie wykonano. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S., decyzją z dnia [...] nałożył na A. O. obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonanych, bez wymaganego pozwolenia na budowę, robót budowlanych polegających na przebudowie instalacji gazowej, wykonaniu aneksu kuchennego oraz zmianie funkcji kuchni na pokój w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w S., do stanu zgodnego z prawem, poprzez: zdemontowanie sufitu podwieszonego w łazience, zamontowanie nawietrzaków w oknach, zamontowanie kratek wentylacyjnych o wymiarach 14 x 14 cm w suficie podwieszonym w przedpokoju, zamontowanie wkładów typu ALUFOL
w przewodach kominowych nr [...], nr [...], nr [...] (numeracja wg opracowania wykonanego w styczniu 2018 r. przez mgr inż. E. Z.) oraz odłączenie okapu kuchennego od przewodu murowanego nr [...] - w terminie do dnia 15 lipca 2019 r.
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła odwołanie o tej decyzji, kwestionując zasadność nałożenia obowiązku zamontowania wkładów kominowych typu ALUFOL w przewodach kominowych nr [...], nr [...], nr [...]. Podniosła, że wykorzystanie ww. przewodów kominowych do obsługi lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym mieszkalnym nastąpiło w wyniku samowoli budowlanej i bez wymaganej zgody Wspólnoty, a zatem nałożenie decyzją określonych czynności jest nieuprawionym przyzwoleniem na naruszenie własności nieruchomości. W uzupełnieniu odwołania zarzucono decyzji naruszenie:
1) przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 79 § 2 w zw. z art. 81 k.p.a., art. 68 § 1 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 85 § 2 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. wobec błędnej oceny dokumentu "Inwentaryzacji i oceny stanu technicznego instalacji gazowej", ograniczenia postępowania dowodowego do opinii prywatnej wykonanej przez mgr. inż. E. Z. oraz oględzin z 2017 r. i 2019 r., odmowy udziału skarżącej w oględzinach lokalu nr [...], wadliwej oceny dokumentu ekspertyzy wykonanej przez D. S. ze stycznia 2018 r., przeprowadzenia dowolnej oceny materiału dowodowego w sytuacji, gdy okoliczności sprawy wskazują, iż uczestnik dopuścił się samowoli budowlanej, która nie została zalegalizowana (brak zgody na legalizację dokumentów koniecznych do przeprowadzenia legalizacji),
2) przepisów prawa materialnego, tj. § 165 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 29 ust. 2 pkt 11 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe ich zastosowanie sprowadzające się do:
- dopuszczenia istnienia instalacji w korytarzu i łazience, która nie spełnia wymagań technicznych oraz istnienia przyłączy do wlotów kominowych, które nie były zweryfikowane przez Wspólnotę okresowymi kontrolami stanu technicznego,
- nieuwzględnienia obowiązku zgłoszenia przez uczestnika prac w zakresie przyłącza do przewodów oraz przyłączenia podgrzewacza wody z kanału nr [...] komina "0" w pomieszczeniu łazienki.
Pismem z dnia 23 lipca 2019 r. A. O. w odniesieniu do odwołania oświadczyła, że nigdy nie dokonywała ingerencji w przewody kominowe budynku. Nadto podniosła, że przewody kominowe nr [...] były i są wykorzystywane do wentylacji oraz odprowadzania spalin gazowego podgrzewacza wody lokalu nr [...], co nie wymaga zgody Wspólnoty Mieszkaniowej.
Organ odwoławczy rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, w uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji wskazał, że roboty budowlane polegające na przebudowie i wykonaniu nowej wewnętrznej instalacji gazowej, jako wymagające pozwolenia na budowę, stanowią samowolę podlegającą legalizacji w oparciu o art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Jednakże ich wykonanie, jak wynika z dotychczas zebranego materiału dowodowego, w części dotyczącej wspólnej klatki schodowej (przeniesiono licznik gazowy z przedpokoju mieszkania na klatkę schodową) - ingeruje w części wspólne budynku, a zatem wymaga uzyskania przez inwestora zgody pozostałych współwłaścicieli na wykonanie tych robót. Podobnie zgody pozostałych współwłaścicieli przedmiotowego budynku wymaga wykonanie wywiewu wentylacyjnego oraz podłączenie okapu nad kuchenką w pomieszczeniu pokoju z aneksem kuchennym, którego sposób użytkowania został zmieniony z pomieszczenia pokoju, do przewodów kominowych (nr [...] - wg Inwentaryzacji i oceny stanu technicznego wewnętrznej instalacji gazowej wykonanej przez mgr inż. E. Z.), które również są częścią wspólną budynku. Przy czym w przepisach art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane, zawierających zamknięty katalog robót budowlanych, których wykonanie nie wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani ich zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej - nie wymieniono wykonania robót budowlanych związanych z instalacją wentylacyjną. W tych okolicznościach, zdaniem organu II instancji, organ powiatowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien ustalić, czy obecna właścicielka lokalu nr [...] legitymuje się prawem do dysponowania częściami wspólnymi budynku na cele budowlane, w odniesieniu do wykonanych przez nią robót budowlanych ingerujących w części wspólne przedmiotowego budynku. Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ powiatowy przyjął, iż właścicielka tego lokalu prawem takim dysponuje w zakresie wykonania wywiewu wentylacyjnego w pomieszczeniu pokoju z aneksem kuchennym do przewodów kominowych, jak też częściowym wyprowadzeniem instalacji gazowej na klatkę schodową. A dopiero w przypadku potwierdzenia, iż właścicielka lokalu nr [...] dysponuje prawem do dysponowania częściami wspólnymi budynku na cele budowlane (ewentualnie wynikającym z właściwego orzeczenia sądu powszechnego), możliwa będzie legalizacja robót budowlanych w zakresie ingerującym w części wspólne przedmiotowego budynku.
Dalej organ II instancji podkreślił, że z inwentaryzacji architektonicznej przedmiotowego lokalu, załączonej do zaświadczenia o jego samodzielności, wynika,
że przepływowy gazowy podgrzewacz wody był już podłączony do przewodu kominowego, podobnie jak wywiew z pomieszczenia łazienki, zatem organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do kwestionowania legalności wykonania tych podłączeń, chyba iż wykazane zostanie, że obecna właścicielka lokalu wykonała podłączenie do innego przewodu kominowego.
Nadto organ odwoławczy przypomniał, że iż sprawa legalności zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia pokoju na pomieszczenie pokoju z aneksem kuchennym oraz zmiana sposobu użytkowania pomieszczenie kuchni na pomieszczenie pokoju - powinna zostać rozpatrzona w oparciu o przepisy art. 71a ustawy Prawo budowlane, w odrębnych postępowaniach.
Poza tym wskazał, że organ powiatowy obowiązany będzie uwzględnić także okoliczność, iż powołując się w sentencji każdego swojego rozstrzygnięcia administracyjnego na przyjęte przez siebie oznaczenia albo też powołując się na oznaczenia zawarte w innych dokumentach załączonych do akt sprawy (ocenach technicznych) - identyfikujące przedmiot prowadzonego postępowania, obowiązany będzie uczynić integralną częścią tego rozstrzygnięcia załącznik graficzny, na którym będzie uwidoczniony przedmiot postępowania lub jego element wraz z numerem, jakim został opatrzony (w niniejszej sprawie szkic przewodów kominowych wraz z przypisanymi im oznaczeniami numerycznymi wg inwentaryzacji i oceny stanu technicznego wykonanej przez mgr inż. E. Z.) oraz jednoznacznie opisać ten załącznik, poprzez wskazanie orzeczenia administracyjnego, do którego będzie załączony, jak też opatrzyć go podpisem organu.
A. O., reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie, dopuszczenie dowodu z załączonych dokumentów (tj. decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w S. pozwolenia na przebudowę instalacji gazowej w budynku wielorodzinnym, instrukcji obsługi okapu Amica OKE-M6, opinii kominiarskiej [...] z dnia 25 stycznia 2018 r. oraz planu i opisu lokalu z dnia 15 kwietnia 1999 r.) oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W sprzeciwie decyzji tej zarzucono:
a) błąd w ustaleniach faktycznych, wobec przyjęcia, że:
- skarżąca dokonała samowoli budowlanej poprzez przebudowę instalacji gazowej i przeniesienie licznika gazu na klatkę schodową, na co miałaby uzyskać zgodę pozostałych współwłaścicieli nieruchomości wspólnej (klatki schodowej), podczas gdy przeniesienie licznika gazu zostało wykonane przez Wspólnotę Mieszkaniową na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] r.,
- skarżąca wykonała nową instalację gazową, a nadto, iż wymagało to uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy instalacja gazowa została jedynie przebudowana, a taka przebudowa nie wymaga pozwolenia na budowę,
- w lokalu skarżącej znajduje się wywiew wentylacyjny z okapu kuchennego, podczas gdy zgodnie z zaleceniem z punktu 5 decyzji PINB z [...] okap kuchenny został odłączony od przewodu murowanego, a skarżąca zamontowała okap Amica OKE-M6 niewymagający podłączenia do przewodów wentylacyjnych, a pracujących w trybie pochłaniacza,
b) naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali poprzez wadliwe ustalenie
(nie wprost, ale w zaleceniach do organu l instancji), że przewody kominowe 3, 4 i 8 stanowią część wspólną nieruchomości,
c) naruszenie art. 71 i 71a Prawa budowlanego poprzez wadliwe ustalenie
w (wytycznych dla organu I instancji), że skarżąca dokonała nielegalnej zmiany sposobu użytkowania lokalu lub jego części.
W odpowiedzi na sprzeciw organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sąd postanowił dopuścić i przeprowadzić dowód z dokumentów dołączonych do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej: "p.p.s.a.", od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Według art. 64b §1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Jak bowiem wskazano, kontrola sądowoadministracyjna ze sprzeciwu na decyzję ograniczona jest do badania kwestii prawnoproceduralnych związanych z istnieniem bądź nieistnieniem w badanej sprawie przesłanek do uchylenia przez organ odwoławczy podstaw do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 64e p.p.s.a.).
W rozpoznawanym przypadku sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest wadliwa
z powodu istotnego naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a., co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a., który to przepis został powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, uchylającej orzeczenie organu pierwszej instancji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis ten zatem wymaga, aby organ odwoławczy wykazał w sposób przekonujący, że w sprawie nie poczyniono wystarczających i wymaganych ustaleń, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto, stosując przepis art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy powinien również uwzględnić obowiązywanie art. 136 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Ograniczenie postępowania dowodowego przeprowadzanego w postępowaniu odwoławczym nie wyłącza dopuszczalności nowych dowodów i nowych okoliczności faktycznych. Z zasady prawdy obiektywnej wypływa dla organu odwoławczego obowiązek uwzględnienia tych "nowości", chyba że prowadzą one do nowej sprawy. Jeżeli w wyniku ujawnienia nowych okoliczności faktycznych zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, organ odwoławczy kasuje decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia. W tej ostatniej sytuacji powinien jednak szczegółowo uzasadnić, dlaczego nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego we własnym zakresie, względnie dlaczego nie zlecił przeprowadzenia tego postępowania organowi pierwszej instancji na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 5 lutego 2008 r., II OSK 860/07, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym organ odwoławczy powinien wyczerpująco wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, tj. uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. W innych przypadkach k.p.a. wymaga wydania decyzji merytorycznej, tj. albo utrzymania decyzji organu I instancji w mocy, albo jej uchylenia i albo orzeczenia co do istoty sprawy, albo umorzenia postępowania w sytuacji zaistnienia takich podstaw. Jak zaznaczono powyżej, zadaniem organu odwoławczego jest jednoznaczne wykazanie, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy co do istoty.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną wskazując, że skarżąca nie uzyskała zgody na przebudowę i wykonanie nowej, wewnętrznej instalacji gazowej w części dotyczącej przeniesienia licznika
z przedpokoju na klatkę schodową, co jest ingerencją w części wspólne budynku.
Zauważyć jednak należy, że przebudowa instalacji gazowej w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w S., obejmująca części wspólne oraz lokale mieszkalne, w tym lokal nr [...], została usankcjonowana decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] zatwierdzająca, na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...], projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Odpis tej decyzji skarżąca przedłożyła wraz ze skargą, wnosząc o przeprowadzenie z niej dowodu. Sąd wniosek ten uwzględnił i na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił i przeprowadził dowód z decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w S. pozwolenia na przebudowę instalacji gazowej w budynku wielorodzinnym w częściach wspólnych i lokalach mieszkalnych nr [...], przy ul. [...] front i oficyna w S. (działki nr [...],[...], [...] z obrębu [...]).
Niezasadny w tej sytuacji jest zarzut dotyczący braku zgody na przebudowę
i wykonanie nowej, wewnętrznej instalacji gazowej w części dotyczącej przeniesienia licznika z przedpokoju na klatkę schodową, albowiem zgoda na przebudowę obejmującą części wspólne i lokale mieszkalne wynikała w ww. decyzji.
Organ odwoławczy zobowiązał również organ I instancji do ustalenia, czy skarżąca legitymuje się zgodą Wspólnoty Mieszkaniowej na korzystanie z wywiewu wentylacyjnego w pokoju wraz z aneksem kuchennym. Organ nie zbadał we własnym zakresie, czy właścicielka lokalu nr [...] przy ul. [...] rzeczywiście z tego wywiewu korzysta i czy celowe jest zobowiązywanie organu I instancji do przeprowadzenia postępowania w tym zakresie. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej przedłożył dokumenty na okoliczność zamontowania przez skarżącą urządzenia kuchennego- okapu OKE-M6, który funkcjonuje jako pochłaniacz po zamontowaniu dwóch filtrów z węglem aktywnym.
Zauważyć nadto należy, na co zwrócił uwagę pełnomocnik skarżącej, że do lokalu nr [...] były przypisane konkretne przewody kominowe, albowiem w lokalu tym łazienka znajdowała się w tym samym miejscu przed zmianami funkcjonalnymi, jak i po tych zmianach. Pomieszczenie to, co wynika z akt administracyjnych sprawy, wyposażone jest w gazowy podgrzewacz wody podłączony do przewodu kominowego oraz wywiew wentylacyjny.
W kwestii oznaczeń przewodów kominowych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy mógł ustalenia te przeprowadzić we własnym zakresie lub skorzystać z przepisu art. 136 k.p.a.
Podsumowując, zdaniem sądu, organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję, dopuścił się naruszenia przepisów art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. i wydając zaskarżoną decyzję błędnie, a co najmniej przedwcześnie uznał, że zakres postępowania wyjaśniającego konieczny do przeprowadzenia czyni niemożliwym wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego w drugiej instancji. ZWINB, na co już wyżej sąd zwrócił uwagę, może samodzielnie dokonać oceny zebranego materiału dowodowego i merytorycznie rozpatrzyć sprawę co do jej istoty. Nadto, ZWINB wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu swej decyzji, dlaczego nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w trybie art. 136 § 1 k.p.a., czego nie uczynił, nie uzasadniając tym samym zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
W tym stanie rzeczy sąd, po rozpoznaniu sprzeciwu, uchylił na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. zaskarżoną decyzję (punkt I sentencji wyroku).
O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) sąd orzekł na podstawie
art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę, ZWINB weźmie pod uwagę wskazania zawarte przez sąd w niniejszym uzasadnieniu i zmierzać będzie do merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, posiłkując się – w razie konieczności – dyspozycją
art. 136 § 1 k.p.a., jeżeli uzna za stosowne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów sprawy. Organ odwoławczy obowiązany będzie poddać wnikliwej analizie i ocenie cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w uzasadnieniu decyzji przedstawi w sposób klarowny i wyczerpujący tok rozumowania i zastosowane przepisy prawa materialnego oraz przyjęty sposób ich rozumienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło