II SA/Sz 971/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku oddala skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wydaną w dniu [..] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267),zwanej dalej "K.p.a.", art. 51 ust. 3 pkt 1 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane", po rozpatrzeniu odwołania R. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [..] r. stwierdzającej wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r., [..] nałożonego na H.W., utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Opisane rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] r. PINB przeprowadził oględziny działki nr [...] położonej przy ul. [..] w N.. W trakcie kontroli ustalono, że na terenie nieruchomości posadowione są dwa wolno stojące budynki mieszkalne nr[...] . H.W. oświadczył, że w czerwcu 2011 r. wykonał samowolnie nową zewnętrzną instalację energetyczną o mocy 0,4 kV zasilającą budynek [...] , w którym mieszka, położoną wzdłuż budynku mieszkalnego nr 8, w odległości ok. 1,50m podłączoną do skrzynki ZK usytuowanej w pasie drogowym drogi lokalnej działka nr[...] , przed wejściem na posesję stanowiącą współwłasność jego i R. W. Nadto skarżący oświadczył, że na wykonanie przedmiotowej instalacji nie posiada pozwolenia właściwego organu jak również zgody współwłaściciela działki. W oparciu o dokonane ustalenia, decyzją z dnia [...] r., nr[...] , PINB nakazał H. W. przedłożenie w terminie do [...] r. inwentaryzacji budowlanej samowolnie wykonanych robót budowlanych wraz z orzeczeniem technicznym sporządzonym przez uprawnioną osobę, potwierdzającym wykonanie tych robót zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W postępowaniu odwoławczym ZWINB decyzją z dnia [...] r.,[...] . uchylił opisaną decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku ustalając jego wykonanie w terminie do dnia [...] r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W dniu [...]r. inwestor przedłożył wymagane dokumenty. PINB, po sprawdzeniu przedłożonych dokumentów, decyzją wydaną w dniu [...] r., [...] odmówił wydania decyzji nakładającej na inwestora – H. W. obowiązku doprowadzenia wykonanych robót budowlanych, polegających na budowie zewnętrznej instalacji energetycznej, położonej na terenie działki nr [...] , w obrębie geodezyjnym nr[...] miasta[...] , do stanu zgodnego z prawem. Organ wyjaśnił, że z dokumentacji i oceny technicznej sporządzonej przez uprawnioną osobę wynika, że przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i nie zagrażają zdrowiu i życiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia. W wyniku rozpoznania odwołania R. W., ZWINB decyzją z dnia [...] r., [...] uchylił opisaną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wywodząc, że organ winien rozstrzygnąć sprawę w oparciu o przepis art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. Z uwagi na podnoszoną przez R. W. zmianę trasy przebiegu położonego kabla energetycznego, w dniu [...] r. PINB po dokonaniu trzech miejscowych odkrywek ponownie przeprowadził oględziny spornego kabla, stwierdzając, że jego lokalizacja w stosunku do pierwszych oględzin, dokonanych w dniu [...] r., nie uległa zmianie. W oparciu o powyższe oraz stosując się do zaleceń organu odwoławczego, PINB decyzją z dnia [...] r., [...] , na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, stwierdził wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji własnej z dnia 31 lipca 2013 r. W odwołaniu od powyższej decyzji R. W. wywiódł, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, na budowę zewnętrznej instalacji elektroenergetycznej wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę oraz zgody współwłaściciela nieruchomości. Skarżący wskazał, że w dalszym ciągu nie wyraża zgody na zalegalizowanie spornej instalacji energetycznej na działce nr , z uwagi na fakt, że trasa przebiegu kabla nie została z nim uzgodniona i pozostaje sprzeczna w stosunku do podziału nieruchomości zaproponowanego w sądzie przez H. W. W związku z powyższym, skarżący wniósł o wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem lub stanu pierwotnego czyli rozbiórki. Dodatkowo skarżący nie zgodził się z decyzją organu stwierdzającą wykonanie nałożonego obowiązku, twierdząc, że zmiana trasy kabla o ok. 40 cm jest niezgodna z inwentaryzacją geodezyjną powykonawczą, poza tym nie otrzymał on od organu odpowiedzi na pismo z dnia [...] r. w sprawie przebudowy instalacji gazowej w budynku nr [..] . Zaskarżoną decyzją z dnia [..] r. ZWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. stwierdzającą wykonanie przez H. W. obowiązku wynikającego z decyzji tego organu z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, że H. W. nie posiadał na wykonanie zewnętrznej instalacji energetycznej wymaganego pozwolenia. Natomiast w świetle obowiązujących przepisów wykonane przez niego roboty budowlane polegające na budowie nowej, zewnętrznej instalacji energetycznej (od budynku nr [..] do skrzynki ZK) wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej z uwagi na fakt, że nie zostały umieszczone w katalogu robót wymienionych w art. 29 Prawa budowlanego, tj. niewymagających pozwolenia na budowę oraz w art. 3 ust. 1 powołanej ustawy, wykonanie których wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W obowiązującym aktualnie stanie prawnym, do robót budowlanych (innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b) wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (art. 50 ust. 1 pkt 1) zastosowanie mają, zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, uregulowania zawarte w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Z przepisów tych wynika, bowiem, że ustawa Prawo budowlane dopuszcza możliwość legalizacji samowoli budowlanej pod warunkiem wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, które doprowadzą wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2). W przypadku braku takiej możliwości, w myśl art.51 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Po stwierdzeniu, że H.W. wybudował na terenie działki nr [...] w warunkach samowoli budowlanej zewnętrzną instalację energetyczną, organ powiatowy decyzją z dnia 31 lipca 2013 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi przedłożenie inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z orzeczeniem technicznym sporządzonym przez osobę uprawnioną, potwierdzającą wykonanie ich zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Z uwagi na wywiązanie się przez inwestora z nałożonych obowiązków, brak jest podstaw do wydania rozstrzygnięcia odmiennego niż wskazanego w art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, organ wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania są samowolnie wykonane roboty budowlane, w przypadku których art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego przewiduje procedurę naprawczą, umożliwiającą ich legalizację. Tryb postępowania przewidziany dla tego rodzaju robót nie pozwala żądać organom od sprawcy samowoli budowlanej wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast sprawę ewentualnego naruszenia prawa własności skarżący może dochodzić w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Odnośnie pozostałych zarzutów organ wyjaśnił, że zarzut zmiany trasy położenia kabla jest nieuzasadniony, ponieważ w dniu 8 lipca 2014 r. uprawniony geodeta T. K. na mapie inwentaryzacji powykonawczej przyłącza energetycznego potwierdził, iż jego położenie jest zgodne z mapą przyjętą do PODGiK w G. w dniu [...] r. natomiast sprawa braku odpowiedzi PINB w G. na pismo skarżącego z dnia [...] r. była przedmiotem postępowania skargowego. Pismem z dnia [...] r. organ II instancji zobowiązał PINB w G. do udzielenia odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia [...] r. Na powyższą decyzję ZWINB R. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.. Opisując przebieg postępowania w sprawie skarżący wywiódł, że organy obu instancji w prowadzonym postępowaniu nie biorą pod uwagę instytucji współwłasności nieruchomości umożliwiając tym samym zalegalizowanie każdej dzikiej budowy bez względu na brak zgody współwłaścicieli. Według organów jedynym zgodnym z prawem kryterium zalegalizowania dzikiej budowy jest wyłącznie uzupełnienie brakujących dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, podtrzymał stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] r. stanowiącym uzupełnienie skargi pełnomocnik skarżącego adwokat Ł. W. podtrzymał stanowisko zaprezentowane przez R. W. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik podniósł, że H. W. bez uzgodnienia ze współwłaścicielem nieruchomości R. W. wykonał projekty instalacji elektrycznej, gazowej i wodociągowo kanalizacyjnej do budynku nr [...] położonego na nieruchomości wspólnej i na podstawie nieprawdziwych oświadczeń uzyskał warunki techniczne przyłączenia do instalacji gazowej i wodociągowo kanalizacyjnej. Mimo braku decyzji pozwolenia na budowę w dniu [..] r. zlecił wykonanie zewnętrznej instalacji energetycznej, o czym skarżący powiadomił odpowiednie organy. Jednakże organy zajmujące się niniejszą sprawą nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Wniesiona skarga nie jest zasadna. Na podstawie art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz.1269) w związku z art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej "P.p.s.a." (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy to prawo narusza i w zależności od tej oceny - orzec w sposób przewidziany w art.145 lub art.151 powołanej wyżej ustawy. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, sąd, stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a. - rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzyganie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Granice zatem niniejszej sprawy określa rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr[...] . Sąd w niniejszej sprawie nie mógł zatem oceniać decyzji PINB z dnia [...] r., wydanej w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego o nałożeniu na H. W. wykonania czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych polegających na budowie zewnętrznej instalacji energetycznej, położonej na terenie działki nr [...] w obrębie geodezyjnym nr [...] m. N. do stanu zgodnego z prawem, polegających na przedłożeniu inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót budowlanych wraz z orzeczeniem technicznym sporządzonym przez uprawnioną osobę, potwierdzającym wykonanie robót zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami oraz utrzymującej tę decyzje w mocy – decyzji ZWINB z dnia [...] r. Zmianie uległ jedynie termin wykonania obowiązku ustalony przez PINB na dzień [..] r. natomiast przez ZWINB na dzień [...] r. Kontrola legalności w tym postępowaniu powyższych decyzji wykraczałaby poza granice niniejszej sprawy, albowiem decyzje te wydane zostały w innym postępowaniu administracyjnym, poprzedzającym postępowanie zakończone zaskarżonymi decyzjami – ocenianymi obecnie przez Sąd (tak w wyroku NSA z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1340/07 dostępny w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe ma znaczenie przy dokonywaniu oceny zarzutu skargi dotyczącego braku zgody współwłaściciela nieruchomości na budowę zewnętrznej instalacji elektrycznej. Przepis art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (vide: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 10.01.2011 r., sygn. akt II OPS 2/10, wyrok NSA z dnia 26.01.2012 r., sygn. akt II OSK 2140/10). Stanowisko NSA ewoluuje w kierunku obowiązku złożenia w postępowaniu legalizacyjnym oświadczenia o prawie do dysponowania terenem na cele budowlane, a co za tym idzie zgodą współwłaściciela (vide: wyrok NSA z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2183/11, z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 755/11, z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2426/12). W ocenie składu orzekającego w tej sprawie, skoro nałożenie takiego obowiązku nie ma umocowania prawnego, to w ramach orzekania na podstawie art. 51 ust. 3 tej ustawy, badanie kwestii braku zgody współwłaściciela nie może mieć znaczenia prawnego, uwzględniając nawet kompetencje sądu do orzekania na podstawie art. 135 P.p.s.a. Wskazać również należy, że zgodnie z zasadą domniemania ważności aktu administracyjnego, akty administracyjne funkcjonują w obrocie prawnym i wywołują skutki prawne, o ile nie zostały skutecznie zakwestionowane w prawem przewidziany sposób. Skoro niewątpliwe jest w sprawie, że opisana wyżej decyzja ZWINB z dnia [...] r. – nie została zakwestionowana przez stronę skarżącą a z akt sprawy nie wynika, by została wzruszona w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji ostatecznych, to oznacza, że pozostaje ona w obrocie prawnym, stąd wiąże tak organy, jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art.51 ust.3 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku. Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie wymagającą rozstrzygnięcia jest zatem ustalenie, czy organ II instancji miał dostateczną podstawę do utrzymania w mocy decyzji PINB z dnia [...] r., którą to organ I instancji powołując się na cyt. wyżej przepis art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego – stwierdził, że H. W. wykonał nałożone na niego obowiązki w decyzji PINB z dnia [...] r. Organ II instancji ustalił w oparciu o akta administracyjne sprawy, że H. W. w dniu [..] r. przedłożył w PINB inwentaryzację budowlaną wraz z projektem technicznym wykonanym przez L. Z., legitymującym się uprawnieniami do projektowania nr [...] i oświadczeniem o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Inwentaryzacja geodezyjna ułożonego kabla została przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G.. W tym stanie rzeczy organy nadzoru budowlanego prawidłowo, w oparciu o treść przepisu art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, stwierdziły wykonanie obowiązku, co skutkowało zakończeniem postępowania legalizacyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i dlatego ją oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.