II SA/Sz 979/22
WyrokWSA w Szczecinie2023-02-09
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Marzena Iwankiewicz, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy stwierdzająca odwołanie przewodniczącego rady gminy, podjęta w trybie zmiany porządku obrad w trakcie sesji, wymaga uzasadnienia i opiniowania przez komisje rady, jeśli ustawa o samorządzie gminnym przewiduje odrębny tryb odwołania?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy stwierdzająca odwołanie przewodniczącego ma charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza skutek głosowania. Zmiana porządku obrad w trakcie sesji, zgodnie z art. 20 ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym, wymaga bezwzględnej większości głosów ustawowego składu rady i umożliwia podjęcie uchwały w tym zakresie, co stanowi odstępstwo od ogólnych zasad dotyczących przygotowania projektów uchwał i ich opiniowania przez komisje. W związku z tym, przepisy statutu gminy dotyczące konieczności uzasadnienia projektu uchwały, jego opiniowania przez burmistrza i komisje, nie mają zastosowania w przypadku odwołania przewodniczącego rady, gdy ustawa przewiduje odrębny tryb.Stan faktyczny
Rada Miejska w Ińsku podjęła uchwałę o odwołaniu Przewodniczącego Rady, W. S., w wyniku głosowania tajnego. Skarżący zarzucił naruszenie statutu gminy, w szczególności brak uzasadnienia wniosku o odwołanie, brak doręczenia projektu uchwały wraz z uzasadnieniem przed sesją, brak opiniowania projektu przez burmistrza i komisje rady, a także prowadzenie obrad przez osobę nieuprawnioną. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, wskazując na zgodność uchwały z przepisami ustawy o samorządzie gminnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lutego 2023 r. sprawy ze skargi W. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Ińsku z dnia 4 sierpnia 2022 r. nr XXXIII/270/2022 w przedmiocie stwierdzenia odwołania Przewodniczącego Rady Miejskiej w Ińsku oddala skargę.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. Rada Miasta działając na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r., poz. 559 ze zm.), na wniosek grupy radnych, uchwaliła
w § 1, że w wyniku głosowania radny W. S. został odwołany z funkcji Przewodniczącego Rady Miasta. W § 2 uchwalono, że zwalnia się radnego W. S. z wykonywania obowiązków Przewodniczącego Rady Miasta. W § 3 zapisano, że protokół Komisji Skrutacyjnej z wyników głosowania wniosku o odwołanie W. S. z funkcji Przewodniczącego Rady Miasta stanowi załącznik do niniejszej uchwały. W § 4 ustalono, że traci moc uchwała nr [...] Rady Miasta z dnia [...] listopada 2018 r.
w sprawie stwierdzenia wyboru Przewodniczącego Rady Miasta. Zgodnie
z § 5 uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Z załączonego do uchwały protokołu Komisji Skrutacyjnej z dnia [...] sierpnia 2022r. wynika, że za odwołaniem radnego W. S. z funkcji Przewodniczącego Rady Miejskiej w głosowaniu tajnym głosowało 8 radnych, przy obecnych 14 uprawnionych do głosowania. Protokół został dołączony też do protokołu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. z obrad trzydziestej trzeciej sesji Rady Miasta.
Na powyższą uchwałę W. S., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której w pierwszej kolejności podkreślił, że posiada legitymację do wniesienia skargi, którą wywodzi z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, albowiem kwestionowana w tej sprawie uchwała ma charakter indywidualny i dotyczy odwołania go z funkcji Przewodniczącego Rady Miejskiej.
Skarżący wskazał następnie, że Rada Miasta posiada uprawnienie do odwołania Przewodniczącego Rady, jednakże kompetencja Rady do powoływania i odwoływania Przewodniczącego nie może być realizowana w całkiem dowolny sposób. Zdaniem skarżącego, oprócz regulacji ustawowej, mają tutaj zastosowanie przepisy statutu Gminy I. stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] września 2018 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy I.. W szczególności w myśl § 60 ust. 2 statutu, do projektu uchwały dołącza się uzasadnienie zawierające informacje o potrzebie podjęcia uchwały. W danym przypadku radni nie otrzymali przed głosowaniem nad zmianą porządku obrad ani wniosku o odwołanie go z funkcji Przewodniczącego wraz z uzasadnieniem, ani projektu uchwały, ani jej uzasadnienia. Radnym aż do końca sesji nie rozdano ani nie odczytano wniosku. Skarżący wyjaśnił, że jako Przewodniczący Rady otrzymał w dniu sesji wniosek o odwołanie go z tej funkcji, bez projektu uchwał, w związku z czym projekt uchwały nie mógł zostać przekazany Burmistrzowi do zaopiniowania. Burmistrz w trakcie sesji Rady Miejskiej również nie odniósł się do wniosku o odwołanie oraz do projektu uchwały. W ocenie skarżącego, w związku z powyższym, § 60 ust. 4 statutu został rażąco naruszony. Nadto, naruszony został § 60 ust. 6 statutu "Projekty uchwał powinny być zaopiniowane przez właściwe komisje Rady", gdyż komisje Rady Miejskiej nie otrzymały jakiegokolwiek wystąpienia o opinię w sprawie podjęcia przedmiotowej uchwały.
Skarżący podkreślił, że nie znając postawionych mu zarzutów lub argumentów przemawiających za jego odwołaniem, nie mógł się bronić, przedstawić swojej argumentacji lub wersji wydarzeń w odniesieniu do wywodów wnioskodawców. Owszem projekt uchwały został przyjęty do porządku obrad sesji bezwzględną większością głosów, jednak działano z zaskoczenia. Dlatego odmówił prowadzenia obrad Rady Miejskiej w tym dniu, uważając, że taki sposób procedowania sprawy odwołania jest niezgodny ze statutem, nieuczciwy i nie daje mu możliwości jakiejkolwiek obrony, odniesienia się do zarzutów. Inicjatorzy uchwały nie dali mu i radnym żadnych szans na rzetelną, merytoryczną dyskusję, a treść ich wniosku nie została nawet odczytana na sesji przed głosowaniem nad wnioskiem o wprowadzenie do porządku sesji. Uchwała o odwołaniu pojawiła się dopiero w punkcie 3.2 porządku obrad, czyli po zakończeniu głosowania tajnego, policzeniu głosów i odczytaniu protokołu Komisji Skrutacyjnej. Tymczasem projekty uchwał przyjmuje Przewodniczący Rady i przekazuje Burmistrzowi do zaopiniowania (§ 60 ust. 4 statutu) i projekty uchwał powinny być zaopiniowane przez właściwe komisje Rady (§ 60 ust.6). Skarżący powołał się tu na orzecznictwo sądów administracyjnych i podkreślił, że art. 20 ust. 1a u.s.g wprawdzie przewiduje możliwość wprowadzenia zmiany w porządku obrad, jednakże w żadnym razie nie oznacza, że całkowicie przestaje obowiązywać tryb pracy organów gminy określony w statucie gminy, i wyłączona zostaje możliwość wyrażenia w danej kwestii opinii przez Burmistrza, czy przez właściwą komisję Rady.
Następnie skarżący wskazał, że wniosek o odwołanie jest uzasadniony "z powodu utraty zaufania do osoby pełniącej funkcję Przewodniczącego oraz zauważamy brak godnego i bezstronnego reprezentowania Rady Miasta. Wniosek uzasadniony został zatem w taki sposób, że nie sposób stwierdzić z jakich względów utracił mandat zaufania, z jakich konkretnie powodów nie powinien dłużej pełnić funkcji Przewodniczącego Rady. Analiza treści uchwały także w powiązaniu z uzasadnieniem wniosku o odwołanie nie pozwala na stwierdzenie, jakie okoliczności zadecydowały o jej podjęciu. Zdaniem strony, brak jest uzasadnienia dla rezygnacji z doręczenia wszystkim radnym przed rozpoczęciem sesji wniosku o odwołanie wraz z uzasadnieniem oraz projektu uchwały wraz z uzasadnieniem, a także z opiniowania projektu uchwały przez Burmistrza, zwłaszcza gdy był obecny na posiedzeniu Rady Miejskiej, bądź przez właściwe komisje, gdy na posiedzeniu obecni byli członkowie Komisji. Nie wynika również z nagrania przebiegu sesji, że prowadzona była jakakolwiek dyskusja nad merytorycznymi przesłankami uzasadniającymi podjęcie uchwały tej treści. Taka uchwała uchyla się spod kontroli sądu, nie sposób bowiem dokonać oceny jej legalności.
Ponadto, według skarżącego, obrady przedmiotowej sesji były prowadzone wadliwie, gdyż jako Przewodniczący Rady był obecny na sesji, natomiast obrad sesji nie prowadził. Od początku sesja była prowadzona przez Wiceprzewodniczącego Rady, bez wyraźnego jego upoważnienia, co pozostaje w sprzeczności zarówno z ustawą, jak i statutem Gminy I.. Tak więc obradami sesji, w dniu [...] sierpnia 2022r., kierowała osoba nieuprawniona, co stanowiło naruszenie art. 19 ust. 2 u.s.g. oraz § 8 ust. 4 statutu Gminy I..
W odpowiedzi na skargę, działający w imieniu Rady Miasta, Burmistrz I., wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi organ wyjaśnił, że odwołanie przewodniczącego następuje na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy, nie wymaga uzasadnienia i może być złożony na piśmie przed sesją rady gminy lub w trakcie jej trwania. Nie ulega wątpliwości, że wniosek o odwołalnie W. S. spełniał warunki określone w art. 19 ust. 4 u.s.g. Nie ulega wątpliwości również to, że podjęcie zaskarżonej uchwały zostało poprzedzone prawnie skutecznym wprowadzeniem do porządku obrad sesji, czego sam skarżący nie kwestionuje. Wszelkie wymogi wynikające z art. 20 ust. 1a u.s.g. zostały dopełnione.
Zdaniem organu, za bezpodstawne należy uznać zarzuty skarżącego dotyczące braku możności obrony swoich praw przed głosowaniem nad uchwałą, albowiem to skarżący odmówił zabrania głosu przed aktem głosowania. Nadto, wybór czy odwołanie przewodniczącego rady jest konsekwencją zawieranych porozumień i istniejącej w danym momencie koalicji, a więc uzasadnienie jest dla radnych oczywiste. Odnośnie zarzutu, że nie doręczono radnym projektu uchwały wraz z uzasadnieniem, Burmistrz wyjaśnił, że w procesie wyborów przewodniczącego rady jak również odwołania z funkcji przewodniczącego są dwa akty. Pierwszy z nich realizuje się w głosowaniu tajnym przez oddanie głosów na kandydatów, a następnie ogłoszenia wyników przez komisję skrutacyjną. Jest to akt podstawowy i decydujący o wyborze, natomiast jego uzewnętrznienie następuje w form uchwały rady gminy stwierdzającej wybór, mającej charakter wyłącznie deklaratoryjny. Nawet brak podjęcia na tej samej sesji uchwały stwierdzającej wybór osoby, która w głosowaniu tajnym uzyskała wymaganą większość głosów, nie powoduje unieważnienia aktu wyboru, potwierdzonego protokołem komisji skrutacyjnej, ani dopuszczalności ponowienia od początku całej procedury wyborczej. Poza tym wprowadzony, w wyniku nowelizacji, art. 20 ust. 1a u.s.g. stanowi odstępstwo od zasady uregulowanej w ust. 1. Ustawodawca wprowadzając możliwość zmiany porządku obrad w trakcie sesji obwarował ją wymogiem bezwzględnej większości głosów ustawowego składu rady. Jeśli radni bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady mogą zmienić porządek obrad to mogą także - w zakresie jaki wynika z przegłosowanej zmiany porządku obrad - zgłosić projekty i podjąć określone uchwały. W takiej sytuacji, nie ma zastosowania § 60 ust. 6 statutu Gminy I.. Ponadto, w ocenie organu, żaden z zakresów działania komisji - sprecyzowany we wspomnianym § 13 ust. 1, także § 19 i § 29 - nie obejmował opiniowania przedmiotowej uchwały.
Organ podkreślił, że Rada Miejska nie może ponosić negatywnych konsekwencji braku zaangażowania radnych w dyskusję nad poszczególnymi sprawami. Skoro radnym umożliwiono udział w dyskusji w przedmiocie odwołania skarżącego z funkcji pełnionych w Radzie, lecz z tego prawa m.in. skarżący nie skorzystał, to o naruszeniu procedury podejmowania uchwał - czy też ogólnych zasad ustrojowych - mowy być nie może. Poza tym nieprawdą jest, że jak twierdzi skarżący, iż sesja Rady Miejskiej była prowadzona przez Wiceprzewodniczącego bez wyraźnego upoważnienia Przewodniczącego Rady. Wręcz przeciwnie, to Przewodniczący poprosił Wiceprzewodniczącego o dalsze prowadzenie obrad, z uwagi na złe samopoczucie. Nie sposób również się zgodzić z forsowanym przez skarżącego stanowiskiem, że Wiceprzewodniczący może prowadzić obrady tylko pod fizyczną nieobecność Przewodniczącego Rady. W zasadzie odmowę przez Przewodniczącego dalszego prowadzenia obrad należy traktować na równi z jego nieobecnością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 25, z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Jeżeli akt prawny, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., wydany zostanie z naruszeniem prawa, to stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę, stwierdzając jego nieważność w całości lub w części.
Unormowanie to nie określa, jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych lub przepisach szczególnych.
Zasadnym jest zatem sięgnięcie do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm., dalej jako "u.s.g."), gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego, prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. wyrok NSA z 5 września 2017 r., I OSK 124/17 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przeprowadzona przez Sąd, w oparciu o powyższe kryteria, kontrola legalności zaskarżonej uchwały w sprawie stwierdzenia odwołania Przewodniczącego Rady Miasta wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł bowiem podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej uchwały, wydanej na podstawie art. 19 ust. 4 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem, odwołanie przewodniczącego i wiceprzewodniczących następuje na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy w trybie określonym w ust. 1.
W myśl art. 19 ust. 1 u.s.g., rada gminy wybiera ze swego grona przewodniczącego i 1-3 wiceprzewodniczących bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym.
Jak wynika z akt sprawy, wniosek radnych Rady Miasta o odwołanie skarżącego z funkcji Przewodniczącego Rady Miejskiej został złożony przez 9 radnych, przy składzie Rady Miejskiej - 15 radnych. Spełniony jest więc wymóg co złożenia wniosku przez co najmniej 1/4 składu rady gminy.
Z protokołu Komisji Skrutacyjnej z dnia [...] sierpnia 2022 r. wynika, że przeprowadzono tajne głosowanie w ramach którego uzyskano bezwzględną większość głosów za odwołaniem radnego W. S. z funkcji Przewodniczącego Rady Miejskiej, przy obecności 14 radnych uprawnionych do głosowania.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że odwołanie skarżącego z funkcji Przewodniczącego Rady Miasta, na sesji XXXIII Rady Miejskiej w dniu [...] sierpnia 2022 r., nastąpiło zgodnie z regułami określonymi w art. 19 ust. 1 i 4 u.s.g. Przy czym, zdaniem Sądu, zmiana przedmiotu ww. sesji Rady i planu jej przebiegu w celu odwołania Przewodniczącego również została prawidłowo, zgodnie z przepisami, uchwalona.
Według art. 20 ust. 1 u.s.g., rada gminy obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał. Stosownie zaś do art. 20 ust. 1 u.s.g., rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady.
Jak wynika z protokołu nr [...] z obrad trzydziestej trzeciej sesji Rady Miasta na posiedzeniu zachowano quorum członków Rady do podejmowania uchwał. Na sesji zaproponowano zmianę porządku obrad poprzez wprowadzenie punktu dotyczącego odwołania Przewodniczącego Rady Miasta w związku z wnioskiem 9 radnych. W głosowaniu imiennym nr 1 nad zmianą porządku obrad w powyższym zakresie oddano 11 głosów za wprowadzeniem proponowanej zmiany, przy obecności 14 radnych, na stan 15 radnych. W głosowaniu nr 4 większością 12 głosów przyjęto zmianę całego porządku obrad. W konsekwencji więc uzyskania bezwzględnej większości głosów ustawowego składu rady Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej ustalił nowy porządek obrad, wpisując w pkt 3 "odwołanie Przewodniczącego Rady Miasta, i w kolejnych podpunktach wybór Komisji Skrutacyjnej i przeprowadzenie głosowania w sprawie odwołania Przewodniczącego Rady oraz podjęcie uchwały stwierdzającej to odwołanie.
Wiceprzewodniczący Rady odczytał na sesji projekt uchwały w sprawie stwierdzenia odwołania Przewodniczącego Rady Miasta i jak wynika z ww. protokołu - nikt nie zgłosił uwag. W wyniku głosowania, bezwzględną większością głosów podjęto zaskarżoną uchwałę nr [...]
Analizując niniejszą sprawę, w szczególności w kontekście postawionych w skardze zarzutów, Sąd wziął pod uwagę to, że uchwała w sprawie odwołania z funkcji przewodniczącego rady gminy ma charakter wyłącznie uchwały deklaratoryjnej. Uchwała ta, jak trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, stwierdza jedynie skutek prawny głosowania wynikający z wyniku głosów radnych w tym przedmiocie. Sama uchwała nie kształtuje prawa, nie konstytuuje sytuacji prawnej osoby, której dotyczy. To wynik głosowania ma decydujące znaczenie dla odwołania z funkcji przewodniczącego. Przy czym, jeśli chodzi o funkcję przewodniczącego, to zadaniem przewodniczącego rady jest wyłącznie organizowanie prac oraz prowadzenie obrad rady, co wynika wprost z art. 19 ust. 2 u.s.g. Przewodniczący rady nie posiada uprawnień materialnych, a wyłącznie uprawnienia formalne, porządkowe. Jest więc jedynie organem wewnętrznym rady, organizującym jej pracę. Jak zapisano w statucie Gminy I. Przewodniczący Rady między innymi organizuje pracę rady i prowadzi jej obrady, zwołuje sesje, udziela głosu, zamyka i otwiera dyskusje, czuwa nad sprawnym przebiegiem obrad, prowadzi rejestr klubów radnych. Są to czynności ściśle organizacyjne, pomocnicze dla funkcjonowania organu.
Ta ogólna charakterystyka uchwały o odwołaniu przewodniczącego rady gminy, a także jego funkcji w radzie ma znaczenie dla oceny uchwały przez sąd administracyjny. Ocena ta w pierwszej kolejności musi odnosić się do unormowań ustawowych dotyczących odwołania przewodniczącego rady, a następnie do regulacji zawartych w statucie gminy z tą uwagą, że nie wszystkie unormowania dotyczące podejmowania uchwał przez radę mogą mieć w tym przypadku zastosowanie, z uwagi na jej przedmiot (zob. wyrok NSA z 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 242/16, dostępny pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 447/08 w zakresie wykładni art. 20 ust. 1a u.s.g., że zmiana porządku obrad bez możliwości podjęcia w określonym tą zmianą zakresie uchwał czyniłaby możliwość zmiany porządku obrad czynnością pozorną. Ustawodawca wprowadzając możliwość zmiany porządku obrad już w trakcie sesji obwarował ją wymogiem bezwzględnej większości głosów ustawowego składu rady. Nie można zatem art. 20 ust. 1a rozumieć jedynie jako dopuszczalności zmiany porządku obrad z wyłączeniem jednak możliwości zaproponowania następnie treści określonej uchwały i jej podjęcia. Jeśli radni bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady mogą zmienić porządek obrad to mogą także - w zakresie jaki wynika z przegłosowanej zmiany porządku obrad - zgłosić projekty i podjąć określone uchwały. NSA ocenił również, że argumentacja, iż wszyscy radni "powinni dysponować przed sesją porządkiem obrad i projektami uchwał, bo to gwarantuje, że nie będą zaskakiwani wnioskami o zmianę porządku obrad, choć słuszna jako zasada generalna, nie może być stosowana w przypadkach gdy ustawodawca, na szczególnych warunkach, dopuścił możliwość zmiany porządku obrad. Nie jest rzeczą sądu oceniać stosowanie mechanizmów politycznych w tym możliwości budowania koalicji w sytuacji gdy Rada, zmieniając porządek obrad i podejmując - w tym zakresie - uchwały w przepisanym ustawowo trybie, działała w granicach kompetencji określonych ustawowo.
Należy mieć tu na uwadze, że przepisy statutu, jako aktu prawa miejscowego, nie wyłączają zastosowania przepisów ustawy i nie mogą regulować materii już uregulowanej aktami wyższego rzędu. Skoro ustawodawca przewidział szczególny tryb procedowania w odniesieniu do odwoływania przewodniczącego rady gminy (art. 19 ust. 4 u.s.g.), to powołane przez skarżącego przepisy statutu Gminy dotyczące inicjatywy uchwałodawczej i przygotowania obrad (doręczenie radnym projektu uchwały z uzasadnieniem przed głosowaniem, przekazanie projektu uchwały do opiniowania Burmistrzowi, komisjom Rady), nie mogły mieć zastosowania przy podjęciu zaskarżonej uchwały.
Dlatego też, zdaniem Sądu, rację ma organ, iż wprowadzony, w wyniku nowelizacji, przepis art. 20 ust. 1a u.s.g. stanowi odstępstwo od zasady uregulowanej w ust. 1 i w takiej sytuacji nie ma zastosowania w procedurze uchwałodawczej § 60 ust. 2 i ust. 4 i ust. 6 statutu Gminy I., których naruszenie zarzuca skarżący.
Należy też podkreślić, że ustawodawca nie przewidział żadnych wymogów prawnych i przesłanek materialnych w zakresie możliwości wniesienia wniosku o odwołanie z funkcji przewodniczącego rady, poza warunkiem jego poparcia przez 1/4 ustawowego składu rady gminy.
Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że projekt skarżonej uchwały został odczytany na sesji, jednakże nie otwarto żadnej dyskusji nad uchwałą i nikt nie zgłosił żadnych uwag. Także obecny na sesji Burmistrz nie wyraził swojej opinii, do której miał prawo, z którego to prawa po prostu nie skorzystał, jak i pozostali obecni na obradach. Oznacza to, w ocenie Sądu, że w istocie nie było wątpliwości co do zasadności tej formalnej uchwały i motywów jej podjęcia, wymagających wyjaśnienia i dyskusji. Ponadto, z przepisów ustawy nie wynika, aby zarówno zgłoszenie kandydatury na stanowisko przewodniczącego rady, jak i jego wybór lub nie oraz odwołanie z funkcji obwarowane było merytorycznymi warunkami i wiązało się ze spełnieniem określonych materialnych przesłanek, wymagającymi uzasadnienia.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku uprzedniego zaopiniowania projektu uchwały przez Komisje Rady (§ 60 ust. 6 statutu), o których mowa w § 13 statutu, należy wyjaśnić, że zakres ich właściwości i przedmiot zadań nie obejmuje opiniowania projektu spornej uchwały. Komisje stałe lub doraźne powoływane są na potrzeby opinii, wniosków w sprawach o charakterze merytorycznym, związanych budżetem, planowaniem przestrzennym, oświatowych, kultury, pomocy społecznej i w innych, związanych z planem pracy rady i wykonywaniem zadań nałożonych na radę (vide: statut, u.s.g.). W statucie Gminy I. wymienione są: Komisja rewizyjna (działania kontrolne tylko i wyłącznie względem Burmistrza, jednostek organizacyjnych gminy, gminnych jednostek pomocniczych, w szczególności w zakresie gospodarki finansowej), Komisja skarg, wniosków i petycji, Komisja rozwoju gospodarczego, Komisja spraw społecznych.
Tak więc słusznie zaznaczył organ, iż żaden z zakresów działań komisji, sprecyzowanych w § 13 ust. 1, także § 19 i § 29 statutu Gminy I., nie obejmował opiniowania przedmiotowej uchwały. Podniesione w tym przedmiocie zarzuty okazały się bezpodstawne.
Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżona uchwała została podjęta we właściwym trybie z zachowaniem procedury obowiązującej w sytuacji odwołania z funkcji Przewodniczącego Rady i jest zgodna z prawem.
Wbrew twierdzeniom skargi, strona miała możliwość obrony swoich praw i wypowiedzenia się co do projektu uchwały, uczestnicząc w sesji, na której odczytano projekt uchwały. Skarżący wskazał nadto w skardze, iż otrzymał wniosek o jego odwołanie z funkcji Przewodniczącego Rady przed jego głosowaniem, a więc, zdaniem Sądu, mógł w razie niejasności dla niego sytuacji podjąć wystąpienie. Z protokołu obrad wynika, iż nikt w tej sprawie nie zgłosił chęci wystąpienia i dyskusji. Poza tym, jak wynika z wyjaśnień organu i ze skargi, skarżący jako Przewodniczący Rady Miasta przekazał prowadzenie sesji Wiceprzewodniczącemu, a więc w sytuacji opisanej w § 8 ust. 4 statutu Gminy I..
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło